Illustratie: Joost Stokhof

Start van een nieuwe serie door De Jagers. Jan van Mersbergen bijt het spits af." />

Illustratie: Joost Stokhof

Start van een nieuwe serie door De Jagers. Jan van Mersbergen bijt het spits af." />
Asset 14

bijna negen

We verwelkomen De Jagers terug met een nieuwe serie, ditmaal met het thema 'kinderen'. Jan van Mersbergen trapt af: Als de machine die de koekjes maakt weer door een andere machine is gemaakt, wie heeft die machine dan gemaakt?

Mijn vader vraagt me wie die mond en die ogen op dat koekje heeft gemaakt. Voor me op mijn bord liggen een broodje hagelslag en een koekje dat ik uit de verpakking heb gehaald, een koekje met een gezicht er op. De ogen zijn twee lichtbruine rondjes en de mond is een streepje.
Ik zeg: Een machine heeft dat gemaakt.
Hij lacht. En wie heeft die machine dan gemaakt? vraagt hij.
Dat is moeilijk. Soms stelt hij moeilijke vragen. Ik zeg: Een andere machine, en dan moet ik nadenken.
Als de machine die de koekjes maakt weer door een andere machine is gemaakt, wie heeft die machine dan gemaakt?
Misschien is er een rij machines en als je die volgt dan kom je uiteindelijk bij de machine die alles heeft gemaakt. En de machine die alles heeft gemaakt, dat is God.
Dus ik zeg tegen hem: Eigenlijk zijn de ogen en die mond gemaakt door God.
Hij zegt: Jij geloofde toch niet in God.
Nu wel, zeg ik.

Kroepoek is gemaakt van garnalen. Veel mensen weten dat niet. Ik kan het voelen. Ik leg een stukje kroepoek op mijn tong en voel het zuigen. Het zuigt aan mijn tong als een garnaal.
Ik heb een bakje met kroepoek en op mijn bord heb ik nasi. Eigenlijk heb ik zin in knakworst. Ik weet dat er een blik op de plank staat, in de keuken, maar als ik dat zeg dan zegt mijn pa: Je hebt toch een knakworst.
Dat soort dingen zegt hij vaak. Dan kijkt hij zo.
Ik zeg hem dat ik eigenlijk gehaktballen wil en hij zegt: Die heb je ook.
Ik moet lachen. Ik wijs naar mijn broek, naar mijn kruis. Dan zeg ik dat ik geen kleine knakworst wil maar een grote en ik wijs naar hem, en ik zeg dat ik grote gehaktballen wil, hele dikke, maar als ik dat laatste wil zeggen dan stopt mijn stem en kijk ik naar mijn bord, naar de nasi.
Geeft niks, zegt hij.
Eén gehaktbal dan, zeg ik.
Ja, zegt hij. Hij heeft zijn eten al op.
Hij vraagt me of ik weet waarom hij maar één bal heeft. Ik weet het wel. Hij had een bobbel op zijn bal en toen is hij zo naar het ziekenhuis gegaan, en ik sta op van tafel en laat zien hoe hij toen moest lopen, met zijn benen een eind uit elkaar, en toen heeft hij die bobbel aan de dokter laten zien en die heeft die hele bal er met een mes zo afgehakt. Ook weer opgelost.
Hij is stil. Hij zegt: Kom even hier.
Ik ga bij zijn stoel staan. Hij legt een arm tegen mijn rug.

Illustratie: Joost Stokhof

’s Ochtends maakt hij brood met hagelslag. Het is zwart-witte hagelslag. Er bestaat donkere, bruine en witte hagelslag. Allemaal uit een fabriek. Ze hebben rode verpakkingen waar ze de donkere hagels in doen, blauwe verpakkingen voor de bruine hagels, en groene verpakkingen voor de zwarte en witte door elkaar.
De boter is hard. Hij doet nooit boter op zijn brood, bij mij eigenlijk ook niet, alleen bij hagelslag, om het vast te plakken, als lijm.
Ik heb een bord op mijn kamer waarmee ze in een café de stand met biljarten bij kunnen houden. Er zitten draaiknoppen aan en openingen en als je draait aan zo’n knop dan veranderen de cijfers. Ik gebruik het bord om de datum aan te geven. De bovenste twee cijfers voor de dag, die daaronder voor de maand en de onderste voor het jaar, die gaat het langzaamst. Die beweegt eigenlijk niet.
Hij zei een keer tegen me: Het is acht jaar geleden nu.
Dat was een dag na mijn verjaardag. Hij moest onder het mes, dat zei hij en ik begreep hem niet. Ik dacht aan een heel groot mes, veel groter dan met botte mes waarmee hij brood smeert en ook veel groter dan het zware hakmes waarmee hij vlees en groentes snijdt.
Dat is een uitdrukking, zei hij. Minder erg dan het klinkt. Het is zoiets als: Op handen gedragen worden.
Wat is dat? vroeg ik.
Dat mensen je leuk vinden, zei hij. Of: Een veer in je reet krijgen.
Die heb ik wel eens gehoord. Ik vind hem gek maar ook grappig. Het kriebelt, alleen al als ik eraan denk.

Hij brengt me naar school en haalt me weer op. Ik draai aan de knop van het bord, maak er negentien van. Het is vandaag de negentiende.
Om drie uur gaat de school uit, dan staat hij bij het muurtje, altijd op dezelfde plek.
Ik heb een blauwe fiets die eigenlijk te klein is en de spatborden zijn verbogen en hij rammelt, maar ik vind het een goeie fiets. Hij heeft brede banden en hij trapt lekker.
Voorbij de markt ga ik sneller en ik steek mijn hand uit, ik wil linksaf want in die straat is er vlak naast een putdeksel een diepe kuil in het asfalt en daar wil ik doorheen fietsen.
Hij fietst achter me. Hij zegt: Eerst goed kijken, en ik kijk naar de trambaan, naar de fietsers die van de andere kant komen en ik ga langs een vrouw met een kinderwagen en dan langs de taxi’s, en dan zie ik de kuil. Mijn voorwiel bonkt erin, ik voel hem. Goed dat stuur vasthouden. Dan fiets ik verder.
Het putdeksel is nog nooit open geweest. Daaronder drijft poep en pies van alle mensen die hier wonen. Soms hoor je het bruisen bij zo’n put, als iemand de plee doortrekt. Als de put open is en ik zie het niet en ik rij er zo in met mijn fiets, dan val ik in de poep en pies en mijn fiets ook.
Bij de lantaarnpaal maakt hij mijn slot vast. Zijn fiets in het rek, in het hoge halfronde ding waar het voorwiel in past. Mijn fiets aan de zijne, met het slot.
Straks gaan we naar karate. Of eigenlijk ga ik naar karate en gaat hij alleen maar even kijken.

--

Jan van Mersbergen debuteerde in 2001 met de roman De grasbijter. Hierna schreef hij meerdere romans waaronder Naar de overkant van de nacht, welke op de Shortlist Libris Literatuurprijs 2012 en op de longlist van de Gouden Uil 2012 staat.

Mail

De Jagers

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Alles Vijf Sterren: Beter laat dan nooit

Beter laat dan nooit

Deze week worden we blij van bijdehante teksten en goede interviews, en stil van een website over Srebrenica. Lees meer

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wie de vermogensongelijkheid in Nederland aan de kaak stelt, hoort regelmatig: ‘Gelukkig zijn we geen Amerika. Daar is de rijkdom pas oneerlijk verdeeld!’ Dat klopt. Maar we staan wel op de tweede plek. Zo egalitair is ons land niet. Lees meer

Aantekeningen uit Aalten

Aantekeningen uit Aalten

Willemijn Kranendonk reflecteert in deze gedichtenreeks over koolmeesjes en eenzaamheid op haar verhuizing naar de Achterhoek. Lees meer

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: filosoof Aldo Kempen reageert op de reflecties van filosoof Miriam Rasch. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

Alles vijf sterren: 29

Verhalen voor aan de keukentafel

Deze week worden we blij van een documentaire over een Braziliaanse fotograaf, een bundel met spookverhalen en een heuse keukentafelpodcastquiz. Lees meer

 Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Meerkoeten blijken hun nesten maar wat graag te bouwen met ons corona-afval. Dat heeft voor-, maar vooral veel nadelen. Lees meer

Pleinvrees

Pleinvrees

Ezra Hakze onderzoekt in deze actuele gedichtenreeks verschillende ervaringen die te maken hebben met thuis zijn. Lees meer

Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

 1

Met een liefdevolle blik

Deze week worden we blij van een documentaire over een Japanse oudtante, een datingshow op Netflix en een podcast over misdaad en alcohol. Lees meer

Vrije val

Vrije val

Een bekend gevoel voor velen: vastzitten op een feestje waar je niet wilt zijn. De vrouw in dit verhaal zoekt naar manieren om zichzelf en haar gebroken hart staande te houden in het nachtelijk gewoel. Lees meer

Hoe de zwarte dichteres May Ayim een slavenfort veroverde

Hoe de zwarte dichteres May Ayim een slavenfort veroverde

Een promenade die oorspronkelijk naar de oprichter van het fort was vernoemd, kreeg niet lang geleden een nieuwe naam. Lees meer

De videokunst van Maaike Fransen als droomwereld (deel 3)

De videokunst van Maaike Fransen als droomwereld (deel 3)

De tent die in 'A Show Off' hoog richting de hemel reikt, wankelt door overmoed. Als een stomme film waarbij de pianist in de zaal letterlijk de toon zette bij het filmbeeld, zo vallen beeld en geluid hier ook samen. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Alex Philippa moet niks hebben van zij die het quarantaine-leven willen optimaliseren. Zelfisolatie is niet optimaal, maar onnatuurlijk en eenzaam. Lees Alex' tip over zelfbehoud in lockdown. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan