Asset 14

Beginnen

"De dood vind ik een afschuwelijk concept. Van mij mag het leven eeuwig duren." We zaten tegenover elkaar in een biologisch restaurant dat hij had uitgezocht. Het hoofdgerecht was er nog niet en hij begon al over de eeuwigheid. Misschien omdat ik eerder had gezegd dat ik een TIP over vergankelijkheid wilde schrijven. Dat wilde ik toen. Ik was overtuigd van de waarde van de vergankelijkheid en vond zijn opmerking onbegrijpelijk.

Ik weet niet meer precies wanneer ik de vergankelijkheid ontdekte, of ik vijf, zes of zeven was, maar wel dat het 5 december was en ik in de badkamer zat, ontroostbaar. Het besef dat 5 december onvermijdelijk gevolgd zou worden door 6 december, een dag zonder feest, was ineens onverkropbaar. Door die verpeste pakjesavond kwam ik tot een if you can’t beat it enjoy it-strategie voor eindige feestelijkheden: het is juist fijn als je weet dat iets ook weer ophoudt, dan kun je er daarna mooi aan terugdenken.

Later, als puber, las ik Simone de Beauvoirs Alle mensen zijn sterfelijk. De hoofdpersoon, Raimon Fosca, is onsterfelijk en dat vindt hij ronduit verschrikkelijk. Hij ontmoet een jonge vrouw, een actrice hongerig naar roem, die niets liever zou willen dan eeuwig voortleven. Aan deze Régine vertelt Raimon zijn levensverhaal, en hoe vermoeiend het is om mensen steeds dezelfde fouten te zien maken, om zelf steeds dezelfde handelingen te moeten herhalen, om steeds afscheid te moeten nemen:

"Steeds weer dezelfde poging en dezelfde mislukking," zei hij vermoeid. "Ze beginnen steeds weer opnieuw, de een na de ander. En ik begin ook almaar opnieuw, net als iedereen. Het zal nooit ophouden."

Foto: Jan Postma

Vóór Alle mensen zijn sterfelijk was ik bang voor de dood en alles eromheen, de leegte, het niets. Na Alle mensen zijn sterfelijk was ik vooral nog bang voor het sterven zelf, en nauwelijks meer voor het idee dat alles ophoudt. Alles houdt op, gelukkig maar.

Dat zei ik tegen de man. "Alles waar nooit een einde aan komt, wordt uiteindelijk vervelend en saai." Hij was niet overtuigd. Volgens hem was er genoeg te zien, te doen, te proeven voor de eeuwigheid. Hij had Alle mensen zijn sterfelijk niet gelezen. Als hij het wel had gelezen, had hij me kunnen vertellen wat ik vergeten was: dat de onsterfelijke man verliefd wordt op de actrice en dat daardoor, al is het maar voor even, ook voor hem de tijd weer begint te stromen. Maar als hij het wel had gelezen, had hij me dat waarschijnlijk nog niet verteld, want hij was niet verliefd op mij. Een maand later vond hij de vrouw van zijn leven. Zes maanden later was hij dood.

Ik had nog geen ode aan de vergankelijkheid geschreven. Na zijn dood was dat ook uitgesloten. Er is weinig wat je meer aan het leven doet hechten dan het plotselinge overlijden van iemand die jong is. De dag van zijn begrafenis was zo’n wonderschone herfstdag waarop geelgroene blaadjes extra fel opflikkeren in de zachte wind. Zo’n dag waarop alles klopt en heerlijk is, ware het niet.

Toen ik hem net kende was het – het leven kan clichématiger zijn dan fictie – lente, en ik smste hem over de eerste bloesem, de uitzonderlijke helderheid van de maan, alsof ik die dingen nooit eerder had gezien. Want het begin was fijn, zoals een begin vaak is. Vol mogelijkheden, vol hoop. Hij kon nog worden wie ik had gewild dat hij was. Ik kon nog alles zijn, ik had weer een nieuwe kans gekregen, weer een nieuw iemand om me aan te laten zien.

Ik kon het niet vasthouden, zijn aandacht niet, de mogelijkheden niet. Misschien omdat ik begon met een eindstreep in zicht, het einde van het feestje. Ben je mal, met je eeuwigheid, weet je dan niet dat het zo weer 6 december is?

Blijven beginnen, hij kon dat. Hij geloofde in de liefde ondanks eerdere kwetsuren en hij geloofde in het leven ondanks donkere buien waarin alles zinloos lijkt. Ik was een van zijn onaflaatbare pogingen het geluk te vinden. Blijven hopen, dwars door alle mislukkingen, alle melancholie heen. Niet denken aan het einde. "You must go on, I can’t go on, I’ll go on." Het is de enige manier om te leven, voor zolang het mag duren.

Mail

Emy Koopman was jarenlang Hard//hoofd-redactielid en is literatuurwetenschapper, psycholoog en schrijver. Ze debuteerde in 2016 met de roman Orewoet. Haar meest recente boek Tekenen van het universum verscheen in januari 2022 bij uitgeverij Prometheus.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

:Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Hard//hoofd zoekt twee getalenteerde, assertieve, breed onderlegde beelddenker (x/v/m) die de beeldredactie willen komen versterken! Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer