Coby Hounjet was er helemaal klaar voor een hoop te gaan leren van deze Zomergasten-aflevering maar werd niet veel wijzer van de persoon Andrea Maier of haar vakgebied. Het gesprek ging alleen over medische mogelijkheden, de ethische of filosofische vraagstukken die ze oproepen bleven achterwege.
Bij Zomergasten is het altijd een beetje hetzelfde: er zit iemand bij waar ik eigenlijk nog nooit van gehoord heb en dan voel ik me altijd best wel een onderontwikkeld mens. Deze zomer was dat hoogleraar gerontologie Andrea Maier. Wat gerontologie was wist ik eigenlijk ook niet precies dus ik dacht dat ik echt een hele hoop dingen ging leren van deze aflevering. Maar om eerlijk te zijn viel dat nogal tegen.
Ik zou uiteraard niet durven beweren dat iemand met een palmares als het hare niks zinnigs te zeggen heeft. Misschien lag het aan mijn fixatie op het oneindige geslis van Maier waardoor ik minder oor had voor wat ze te zeggen had, maar het kwam allemaal niet echt lekker over.
“Gaat de mens in de toekomst niet alleen maar meer de overhand voeren?”
De uitzending begon leuk met een fragment uit De Nieuwe Wildernis. Filmpjes over natuur en diertjes vind ik altijd leuk, ook al worden er schattige kuikentjes begraven. Wat Maier zei over het feit dat ze het triest vond dat mensen de natuur tegenwoordig zo proberen te controleren en dat ze het zonde vond dat zoveel dieren daardoor met uitsterven bedreigd zijn, vond ik ook uiterst sympathiek. Erdbrink stelde daarna de vraag hoe ze dat dan wel niet voor zich zag als iedereen straks 130 wordt? Gaat de mens dan niet alleen maar meer de overhand voeren? Maier antwoordde dat dat enkel zo is als de mens zich zou blijven reproduceren en dat we dat dan maar moeten bekijken. Het was misschien ook wel een makkelijke vraag waarop je onmogelijk een makkelijk antwoord kan geven, maar het verbaasde me ergens dat ze er niks beters op te zeggen had.
Datzelfde gevoel had ik bij het fragment van Aubrey de Grey, de bebaarde wetenschapper die beweerde dat de eerste mens die 1000 jaar gaat worden nu al op aarde is. Allemaal leuk en aardig en mevrouw Maier werd er heel enthousiast van maar ik begon me eigenlijk steeds meer af te vragen waarom we nu eigenlijk allemaal 130 of 1000 jaar zouden willen worden. Dat sponzen heel oud kunnen worden is fijn, maar misschien zijn wij mensen er gewoon niet voor gemaakt? In andere fragmenten van oude mensen die voorbijkwamen, zagen we vooral verval. Is het dan niet gewoon het langer uitstellen? Wat is het nut daarvan? Ze vermeldde wel dat het verouderingsproces zelf “genezen” zou worden maar echt een voorstelling kon ik me daar niet van maken. Ik zag meteen een wereld vol klonen van Connie Breukhoven voor me maar ik ben er vrij zeker van dat Andrea Maier dat niet bedoelde. Wat nu wel echt het toekomstbeeld is dat ze voor ogen heeft, werd me net niet duidelijk. Wat heeft een langer, gezond leven ons allemaal te bieden?
“Worden mensen echt gelukkiger van het idee van het oneindige leven?”
Iemand die gezond is wil niet dood, zegt Maier. Maar waar leggen we de grens van gezond zijn dan? Is iemand gezond omdat zijn hele lichaam nog werkt? Wat als die persoon depressief is? En wat doe je met iemand die misschien slechte heupen heeft maar de levensvreugde van een jonge labrador? Volgens Maier zou het ideaal zijn als mensen pas hoeven te sterven als ze levensmoe zijn. Maar wanneer ben je dat dan? En hoe lang moet die levensmoeheid aanhouden? Komt die als je al je doelen bereikt hebt? Of als je opeens de mooiste zonsopgang ooit ziet en denkt “nu kan ik vredig sterven”? Worden mensen echt gelukkiger van het idee van het oneindige leven?
Dat die laatste vraag niet besproken werd, typeerde de uitzending voor mij een beetje. Maier is en blijft natuurlijk een wetenschapper. Het gaat haar alleen om de medische mogelijkheden, niet om de ethische en filosofische vraagstukken die ze oproepen, en al helemaal niet om de emotie. De manier waarop ze het gebrek aan haar vader in haar leven en de dood van haar moeder weglachte, was een beetje bevreemdend. Ik las veel kritiek over het feit dat Erdbrink hier niet verder vroeg maar in dit geval vond ik dat wel respectvol aangezien het duidelijk was dat Maier er niet emotioneel over wilde doen.
In dat laatste is ze sowieso geslaagd. Veel over Maier zelf zijn we niet te weten gekomen, over haar vakgebied ben ik om eerlijk te zijn niet wijzer geworden en waarom ik in godsnaam 130 zou willen worden weet ik ook nog steeds niet. Ik bedoel, stel je voor dat kunstfluiten over 90 jaar opeens weer helemaal hip is. Dat wil toch niemand meemaken?
Still uit Zomergasten
