Asset 14

Graandorsers, jam en dikke pillen

Wat moet je echt doen, lezen, beluisteren of zien? Om je te helpen geven leden van de Hard//hoofd-redactie iedere week antwoord op één simpele vraag: 'wat maakt je blij?'.

Jonathan Franzen: Pogingen iets van het leven te maken
✩✩✩✩✩
Sarah van Binsbergen

'Ergens in mij huist nog steeds een dwarse puber, die, als mensen ergens lyrisch over zijn, denkt: niets voor mij. Het is de reden dat ik de boeken van Jonathan Franzen lange tijd links liet liggen, maar nu ik er eindelijk aan begonnen ben, ben ik verkocht.

Franzen geeft zijn boeken megalomane titels als Zuiverheid en Vrijheid, maar eigenlijk schrijft hij vooral over alle hartverscheurende dingen die mensen ondernemen in een poging om iets van hun leven te maken. Zo is er in Vrijheid een natuurliefhebber die in zijn poging een vogel van uitsterven te redden een duister pact sluit met de steenkoolindustrie, en in Zuiverheid een klokkenluider in die in zijn verlangen naar gerechtigheid (en jonge meisjes) over lijken gaat, en een getalenteerde kunstenares die zich zo slecht over haar eigen mogelijke falen heen kan zetten dat ze uiteindelijk maar kassajufrouw wordt. Twee dikke pillen heb ik de afgelopen weken doorgewerkt, en ik kan niet wachten om in de volgende te beginnen. Hierbij beloof ik plechtig om minder vaak naar die snobistische innerlijke puber te luisteren.'

John Maus: Terugkeer van een cynische troubadour
✩✩✩✩✩
Tommy de Bruijn

'Laatst werd ik wakker met een raar gevoel in m'n ziel, van het soort dat maar één ding kan betekenen. Ik snelde naar mijn computer en ondernam een surfsessie met als bestemming Mausspace.com. Op deze manisch-obsessieve John Maus fangemeenschap, waar men zelfs in zijn afwezigheid van zes jaar nog voluit discussieerde over de muziek van deze 'cynische troubadour met gevoel voor humor en ijzige synthesizer' (om schaamteloos mezelf te quoten) gonsde het inderdaad met de bevestiging die ik zocht: John Maus was terug.

Wat hij in de afgelopen zes jaar gedaan had? Z'n doctoraat in politieke filosofie gehaald en zijn eigen synthesizers gebouwd, onder andere, en ook blijkbaar het nummer The Combine geschreven: een onheilspellend en steengoed lied over iets wat in het Nederlands een 'graandorser' heet. Ik wist niet dat ik dit in m'n leven nodig had, maar nu kan ik niet meer zonder.'

Shirley Jackson: Boeken aan bomen spijkeren
✩✩✩✩✩
Yentl van Stokkum

'Op 19 juni verscheen de Nederlandse vertaling van We Have Always Lived in the Castle, het literaire meesterwerk van Shirley Jackson, naast twee andere vergeten klassiekers van vrouwelijke schrijvers. Er zijn veel redenen om van haar te houden, bijvoorbeeld:

1. Haar uitzonderlijke gave om zonnige dagen aan unheimische sferen te verbinden.
2. Haar liefde voor sterke drank.
3. Haar duistere gevoel voor humor.
4. Het feit dat ze naast dat ze de meest onderhuidse verhalen ook huishoudcolumns schreef over haar schrijvers- en moederschap.
5. Hoe ze een mythe rondom haar persoon wist te creëren, waardoor niemand met volledige zekerheid kon zeggen dat ze geen heks was.
6. Die keer dat ze tijdens het boodschappen doen een van de krachtigste korte verhalen aller tijde verzon (red. The Lottery).

Maar de voornaamste reden is We hebben altijd in het kasteel gewoond; een roman die je dwingt hem in een ruk uit te lezen, zelfs wanneer je maag rommelt en het al begint te schemeren in de woonkamer. Het is een roman die je melktanden in de achtertuin doet begraven en boeken aan bomen laat spijkeren. De roman neemt permanent haar intrek in je gedachten. Een pot suiker zal nooit meer hetzelfde zijn. De hekken die bedoeld zijn om buitenstaanders uit je buurt te houden ook niet. Wat overblijft is de wens om jam te leren maken.'

Beeld: Arthaey Angosii via flickr

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!