De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. ‘Ik kan mijn Turkse collega niets verwijten’, verklaarde Rutte vorige week. Na dit weekend blijkt hoe letterlijk we dit citaat moeten nemen.
Alle zorgen van de EU lijken voorbij; Turkije gaat ons verlossen door alle vluchtelingen binnen haar betwistbare grenzen op te sluiten. Niet alleen de Syrische stroom gaat zich daar achter een stuwdam verzamelen, maar ook Noord-Afrikaanse vluchtelingen die het tot Griekenland hebben gered worden teruggehaald. ‘Alle Turken terug naar Marokko’ was jarenlang een leus voor gekken en dwazen geschreven op muren en glazen. De tijd heeft de onzinnigheid hiervan ingehaald: alle Marokkanen terug naar Turkije is de realiteit geworden.
Om deze verlossing als oplossing aan de Nederlandse burgers te presenteren is het belangrijk om Turkije als onze vriend en deze deal als een doorbraak af te schilderen. Mark Rutte laat geen kans onbenut om op televisie te keuvelen over hoeveel Turkije doet voor vluchtelingen. ‘Ik kan mijn Turkse collega niets verwijten’, zei hij.
Dat zou hij uiteraard wel moeten doen. Nu blijkt dat Turkije oorlog voert tegen haar eigen burgers, bijvoorbeeld in deze stad in Oost-Turkije. Nu blijkt dat Turkse grenswachten op vluchtelingen schieten. Nu blijkt dat Turkije 1.845 mensen aanklaagt voor het ‘beledigen’ van Erdogan en de kritische krant Zaman onder staatstoezicht plaatst.
Zelfs Rusland, hoe opportunistisch ook, roept op tot het berispen van Turkije. Maar de EU zal niemand ergens écht op aanspreken. Sterker nog, de EU gaat kritiek op Turkije uit de weg. De Europese Commissie stelde vorig jaar de publicatie van een kritisch rapport over Turkije uit, schrijft NRC.
Het interesseert de EU-leiders niet hoe of waar vluchtelingen terechtkomen. Het probleem dient opgelost te worden en men is bereid zaken te doen met wie dan ook. Dit is niets nieuws. Bijvoorbeeld de deal tussen Italië en Libië, toen Gadaffi daar nog in het zadel zat. De deal werd aanvankelijk bekritiseerd omdat er eigenlijk een handelsboycot met Libië van kracht was, maar die kon eenvoudig opgeheven worden. Vijf miljard betaalde Berlusconi uiteindelijk aan Gadaffi voor onder meer het indammen van de migratie. Een bezoekje van Vice in 2015 aan een vluchtelingenkamp nabij Tripoli geeft ons een indruk hoe het migranten daar vergaat.
De Morgen schrijft: ‘Europa moet beslissen: ofwel zijn eigen verantwoordelijkheid opnemen en met een Europese oplossing komen voor de vluchtelingenkwestie; ofwel zijn probleem uitbesteden aan een autoritaire regering ten koste van alle principes waar het heilig in gelooft.’ Ik betwijfel ten zeerste of onze Europese leiders nog ergens heilig in geloven. Als de geschiedenis ons iets leert is het dat we nooit te beroerd zijn andermans lot in handen van autoritaire regimes te leggen. En wat de gevolgen daarvan betreft heeft Rutte gelijk: dat kunnen we inderdaad niet Erdogan, maar alleen onszelf verwijten.
Foto via Wikimedia
