Asset 14

Louis van Gaal in Zomergasten

Louis van Gaal in Zomergasten

Aan tafel met Janine Abbring woog Louis van Gaal zijn woorden en liet niets aan interpretatie over. Het riep vaderlijke herinneringen op bij Suzanne Schönbeck.

Als we iets over Louis van Gaal leerden zondagavond, is het dat hij alles heel precies neemt. Daardoor heeft het begin van het Zomergasten-interview bijna iets absurdistisch. Als Janine Abbring hem vraagt of hij naast zijn drukke carrière tijd had om naar de bioscoop te gaan, beantwoordt Van Gaal de vraag letterlijk en veel te uitgebreid. Iets in de trant van: “Nou, in dat jaar ben ik twee keer geweest, en in een ander jaar ben ik één keer geweest, maar ik ben in dat jaar dan weer niet naar de bioscoop geweest.” Hij lijkt zelf ook enigszins verbaasd dat dit de eerste vijf minuten van zijn avond vult. Maar ja, het werd hem gevráágd.

Een van de eerste fragmenten die hij laat zien komt uit een aflevering van de spelshow Een kwartje per seconde, uit een tijd (1961) waarin een man nog een beschermende cape over zijn pak gedrapeerd kreeg voordat de derriedouche aan ging. In dit geval ging het om een pannenkoek met suiker die vanaf een lopende band op de man terechtkwam. Maar tot ergernis van het kritische oog van Van Gaal niet in zijn gezicht, maar op zijn borst: “De stoel stond te ver naar achteren!” Onbedoeld is hij ongelofelijk grappig.

Abbring sméékt of hij er niet heel even lekker in mee kan gaan.

Niet alleen neemt Van Gaal zelf alles nauwgezet, hij denkt dat zijn toehoorders dat ook doen. Daarom moet alles woord voor woord kloppen. Hij kan na Hero van Mariah Carey niet nalaten te zeggen dat de tekst natuurlijk niet één op één toepasbaar is. Na het pannenkoekenfragment zou je bijna denken dat dit rechtstreekse kritiek is op Carey, die verzuimd heeft een lied te zingen dat minutieus aansluit op de tragedie van Louis en Fernanda. Maar dat bedoelt Van Gaal niet; hij wil uitleggen hoe hun situatie afweek van de songtekst.

Desondanks probeert Abbring wat flexibiliteit bij Van Gaal te forceren. Als hij na het fragment uit Moneyball weer een nuancerende opmerking wil maken sméékt Abbring of hij er niet heel even lekker in mee kan gaan. “Nee, daar moet je juist enorm voor oppassen,” waarschuwt Van Gaal.

Zijn manier van praten roept vaderlijke herinneringen op. Het interview volgt de trant van gesprekken die ik vroeger thuis kon voeren. Bij mij en mijn vader ging het dan meestal over rode en blauwe draadjes, of over de boormachine. Ik wilde een doel bereiken (een lamp ophangen of een gat boren), mijn vader wilde mij iets leren. Daartussen gaapte een groot gat. “Ik wil gewoon weten hoe het moet,” riep ik dan, want ik wilde alleen de conclusie horen: welk draadje moet ik hebben? Wat is het aan-knopje? Maar dat stond mijn vader nooit toe, we moesten de hele gebruiksaanwijzing door.

Op diezelfde manier is Van Gaal bang dat mensen conclusies trekken zonder het volledige verhaal te kennen; het lijkt hem bijna persoonlijk te kwetsen als dat gebeurt. Als je wilt weten hoe iets zit moet je bij het begin beginnen. Abbring wil voortdurend stappen overslaan, dóór met dit interview, op naar de finish: “Ik probeer je alleen maar te laten versnellen,” aldus de vrouw die haar gesprekspartner kort daarvoor nog uitmaakte voor resultaatgericht ongeduldig mannetje.

Als kijker kun je niet anders dan je volledig overgeven aan sympathie voor deze man.

Tegelijkertijd kan Van Gaal de vragen die zijn uitleg onderbreken niet onbeantwoord laten. Daar is hij te correct voor. Het veroorzaakt kribbigheid: ‘Dat zei ik al’ en ‘Nee, nu moet je echt even luisteren.' Ieder ander zou de vragen naar de bekende weg, of vragen die de plank misslaan, waarschijnlijk gewoon negeren. Van Gaal blijft echter gehoor geven aan ieder fonetisch vraagteken, en blijft Abbring corrigeren. Hij kan het niet laten gebeuren dat zij zelf dingen invult, zelf conclusies trekt, want het zijn niet de juiste. Daarin spreekt ook een grote waardering voor Abbring door. Hij respecteert haar en vindt het daarom belangrijk dat zij hem begrijpt, net zoals hij oprecht blij is dat hij zijn wijn met haar kan delen.

Het is ontroerend, een Van Gaal die zo veel belang hecht aan het juiste doen, aan het bijstellen van zijn mening als dat nodig is, aan zijn familie, aan hoe anderen hem zien. Hij neemt zichzelf en het leven uiterst serieus. Het is allemaal zo bewonderingswaardig en bovenal menselijk. Als kijker kun je niet anders dan je volledig overgeven aan sympathie voor deze man.

‘Ik vind het jammer dat ik niet meer kan vertellen,’ zo eindigt Van Gaal het interview. Hij heeft ons deze avond alles willen leren over de totaalmens Van Gaal, middels fragmenten en verhalen. Hij is bezig met zijn legacy, hij worstelt met hoe mensen hem zien en wil daar nuance in aanbrengen. We moeten zijn hele gebruiksaanwijzing lezen. Maar in zijn zelfverklaring neemt hij zulke lange aanlopen dat hij, ondanks de inspanningen van Abbring, veel verhaallijnen niet naar eigen tevredenheid kan afronden.

Maar je hoeft niet meer te vertellen, Louis. Het is goed zo, we hebben je gehoord. We weten hoe je draadjes lopen, waar je aan- en uit-knopje zit. We begrijpen meer dan je denkt. En we houden van je.

Beeld: still uit Zomergasten

Mail

Suzanne Schönbeck is bureauredacteur bij Sdu Uitgevers en eindredacteur bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Nieuws in beeld: Met afstand de raarste kerst

Met afstand de raarste kerst

Illustrator Loes van Gils blikt vooruit op een afstandelijke kerst. Lees meer

Diversiteit in het academisch curriculum

De 'pure gaze' van de witte wetenschapper

Grâce Ndjako neemt ons mee langs schrijvers en denkers uit alle tijdperken die de academische wereld probeerden te dekoloniseren. Lees meer

Filmtrialoog: King of the Belgians

King of the Belgians

Een documentairemaker volgt de Belgische koning Nicolaas III op staatsbezoek in Turkije. Ondertussen splitst Wallonië zich in afwezigheid van de koning af van Vlaanderen. Lees meer

 Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag (Buitenlandse Handel) hield deze week twee Kamermoties tegen, die ons in staat hadden moeten stellen de import te beperken van kleding die onder dwang is gemaakt door Oeigoeren. Lees meer

Een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech laten we zomaar aan onze aandacht ontglippen

Waarom laten we een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech zomaar vallen?

Na jaren van kritiek en waarschuwingen van klokkenluiders komt de Europese Commissie eindelijk met een wetsvoorstel over de macht en invloed van Big Tech. En wat gebeurt er? De grootste bedrijven lobbyen het voorstel gewoon van de baan. Kom op, media: reageer! Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan