Asset 14

Louis van Gaal in Zomergasten

Louis van Gaal in Zomergasten

Aan tafel met Janine Abbring woog Louis van Gaal zijn woorden en liet niets aan interpretatie over. Het riep vaderlijke herinneringen op bij Suzanne Schönbeck.

Als we iets over Louis van Gaal leerden zondagavond, is het dat hij alles heel precies neemt. Daardoor heeft het begin van het Zomergasten-interview bijna iets absurdistisch. Als Janine Abbring hem vraagt of hij naast zijn drukke carrière tijd had om naar de bioscoop te gaan, beantwoordt Van Gaal de vraag letterlijk en veel te uitgebreid. Iets in de trant van: “Nou, in dat jaar ben ik twee keer geweest, en in een ander jaar ben ik één keer geweest, maar ik ben in dat jaar dan weer niet naar de bioscoop geweest.” Hij lijkt zelf ook enigszins verbaasd dat dit de eerste vijf minuten van zijn avond vult. Maar ja, het werd hem gevráágd.

Een van de eerste fragmenten die hij laat zien komt uit een aflevering van de spelshow Een kwartje per seconde, uit een tijd (1961) waarin een man nog een beschermende cape over zijn pak gedrapeerd kreeg voordat de derriedouche aan ging. In dit geval ging het om een pannenkoek met suiker die vanaf een lopende band op de man terechtkwam. Maar tot ergernis van het kritische oog van Van Gaal niet in zijn gezicht, maar op zijn borst: “De stoel stond te ver naar achteren!” Onbedoeld is hij ongelofelijk grappig.

Abbring sméékt of hij er niet heel even lekker in mee kan gaan.

Niet alleen neemt Van Gaal zelf alles nauwgezet, hij denkt dat zijn toehoorders dat ook doen. Daarom moet alles woord voor woord kloppen. Hij kan na Hero van Mariah Carey niet nalaten te zeggen dat de tekst natuurlijk niet één op één toepasbaar is. Na het pannenkoekenfragment zou je bijna denken dat dit rechtstreekse kritiek is op Carey, die verzuimd heeft een lied te zingen dat minutieus aansluit op de tragedie van Louis en Fernanda. Maar dat bedoelt Van Gaal niet; hij wil uitleggen hoe hun situatie afweek van de songtekst.

Desondanks probeert Abbring wat flexibiliteit bij Van Gaal te forceren. Als hij na het fragment uit Moneyball weer een nuancerende opmerking wil maken sméékt Abbring of hij er niet heel even lekker in mee kan gaan. “Nee, daar moet je juist enorm voor oppassen,” waarschuwt Van Gaal.

Zijn manier van praten roept vaderlijke herinneringen op. Het interview volgt de trant van gesprekken die ik vroeger thuis kon voeren. Bij mij en mijn vader ging het dan meestal over rode en blauwe draadjes, of over de boormachine. Ik wilde een doel bereiken (een lamp ophangen of een gat boren), mijn vader wilde mij iets leren. Daartussen gaapte een groot gat. “Ik wil gewoon weten hoe het moet,” riep ik dan, want ik wilde alleen de conclusie horen: welk draadje moet ik hebben? Wat is het aan-knopje? Maar dat stond mijn vader nooit toe, we moesten de hele gebruiksaanwijzing door.

Op diezelfde manier is Van Gaal bang dat mensen conclusies trekken zonder het volledige verhaal te kennen; het lijkt hem bijna persoonlijk te kwetsen als dat gebeurt. Als je wilt weten hoe iets zit moet je bij het begin beginnen. Abbring wil voortdurend stappen overslaan, dóór met dit interview, op naar de finish: “Ik probeer je alleen maar te laten versnellen,” aldus de vrouw die haar gesprekspartner kort daarvoor nog uitmaakte voor resultaatgericht ongeduldig mannetje.

Als kijker kun je niet anders dan je volledig overgeven aan sympathie voor deze man.

Tegelijkertijd kan Van Gaal de vragen die zijn uitleg onderbreken niet onbeantwoord laten. Daar is hij te correct voor. Het veroorzaakt kribbigheid: ‘Dat zei ik al’ en ‘Nee, nu moet je echt even luisteren.' Ieder ander zou de vragen naar de bekende weg, of vragen die de plank misslaan, waarschijnlijk gewoon negeren. Van Gaal blijft echter gehoor geven aan ieder fonetisch vraagteken, en blijft Abbring corrigeren. Hij kan het niet laten gebeuren dat zij zelf dingen invult, zelf conclusies trekt, want het zijn niet de juiste. Daarin spreekt ook een grote waardering voor Abbring door. Hij respecteert haar en vindt het daarom belangrijk dat zij hem begrijpt, net zoals hij oprecht blij is dat hij zijn wijn met haar kan delen.

Het is ontroerend, een Van Gaal die zo veel belang hecht aan het juiste doen, aan het bijstellen van zijn mening als dat nodig is, aan zijn familie, aan hoe anderen hem zien. Hij neemt zichzelf en het leven uiterst serieus. Het is allemaal zo bewonderingswaardig en bovenal menselijk. Als kijker kun je niet anders dan je volledig overgeven aan sympathie voor deze man.

‘Ik vind het jammer dat ik niet meer kan vertellen,’ zo eindigt Van Gaal het interview. Hij heeft ons deze avond alles willen leren over de totaalmens Van Gaal, middels fragmenten en verhalen. Hij is bezig met zijn legacy, hij worstelt met hoe mensen hem zien en wil daar nuance in aanbrengen. We moeten zijn hele gebruiksaanwijzing lezen. Maar in zijn zelfverklaring neemt hij zulke lange aanlopen dat hij, ondanks de inspanningen van Abbring, veel verhaallijnen niet naar eigen tevredenheid kan afronden.

Maar je hoeft niet meer te vertellen, Louis. Het is goed zo, we hebben je gehoord. We weten hoe je draadjes lopen, waar je aan- en uit-knopje zit. We begrijpen meer dan je denkt. En we houden van je.

Beeld: still uit Zomergasten

Mail

Suzanne Schönbeck is bureauredacteur bij Sdu Uitgevers en eindredacteur bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan