Asset 14

Louis van Gaal in Zomergasten

Louis van Gaal in Zomergasten

Aan tafel met Janine Abbring woog Louis van Gaal zijn woorden en liet niets aan interpretatie over. Het riep vaderlijke herinneringen op bij Suzanne Schönbeck.

Als we iets over Louis van Gaal leerden zondagavond, is het dat hij alles heel precies neemt. Daardoor heeft het begin van het Zomergasten-interview bijna iets absurdistisch. Als Janine Abbring hem vraagt of hij naast zijn drukke carrière tijd had om naar de bioscoop te gaan, beantwoordt Van Gaal de vraag letterlijk en veel te uitgebreid. Iets in de trant van: “Nou, in dat jaar ben ik twee keer geweest, en in een ander jaar ben ik één keer geweest, maar ik ben in dat jaar dan weer niet naar de bioscoop geweest.” Hij lijkt zelf ook enigszins verbaasd dat dit de eerste vijf minuten van zijn avond vult. Maar ja, het werd hem gevráágd.

Een van de eerste fragmenten die hij laat zien komt uit een aflevering van de spelshow Een kwartje per seconde, uit een tijd (1961) waarin een man nog een beschermende cape over zijn pak gedrapeerd kreeg voordat de derriedouche aan ging. In dit geval ging het om een pannenkoek met suiker die vanaf een lopende band op de man terechtkwam. Maar tot ergernis van het kritische oog van Van Gaal niet in zijn gezicht, maar op zijn borst: “De stoel stond te ver naar achteren!” Onbedoeld is hij ongelofelijk grappig.

Abbring sméékt of hij er niet heel even lekker in mee kan gaan.

Niet alleen neemt Van Gaal zelf alles nauwgezet, hij denkt dat zijn toehoorders dat ook doen. Daarom moet alles woord voor woord kloppen. Hij kan na Hero van Mariah Carey niet nalaten te zeggen dat de tekst natuurlijk niet één op één toepasbaar is. Na het pannenkoekenfragment zou je bijna denken dat dit rechtstreekse kritiek is op Carey, die verzuimd heeft een lied te zingen dat minutieus aansluit op de tragedie van Louis en Fernanda. Maar dat bedoelt Van Gaal niet; hij wil uitleggen hoe hun situatie afweek van de songtekst.

Desondanks probeert Abbring wat flexibiliteit bij Van Gaal te forceren. Als hij na het fragment uit Moneyball weer een nuancerende opmerking wil maken sméékt Abbring of hij er niet heel even lekker in mee kan gaan. “Nee, daar moet je juist enorm voor oppassen,” waarschuwt Van Gaal.

Zijn manier van praten roept vaderlijke herinneringen op. Het interview volgt de trant van gesprekken die ik vroeger thuis kon voeren. Bij mij en mijn vader ging het dan meestal over rode en blauwe draadjes, of over de boormachine. Ik wilde een doel bereiken (een lamp ophangen of een gat boren), mijn vader wilde mij iets leren. Daartussen gaapte een groot gat. “Ik wil gewoon weten hoe het moet,” riep ik dan, want ik wilde alleen de conclusie horen: welk draadje moet ik hebben? Wat is het aan-knopje? Maar dat stond mijn vader nooit toe, we moesten de hele gebruiksaanwijzing door.

Op diezelfde manier is Van Gaal bang dat mensen conclusies trekken zonder het volledige verhaal te kennen; het lijkt hem bijna persoonlijk te kwetsen als dat gebeurt. Als je wilt weten hoe iets zit moet je bij het begin beginnen. Abbring wil voortdurend stappen overslaan, dóór met dit interview, op naar de finish: “Ik probeer je alleen maar te laten versnellen,” aldus de vrouw die haar gesprekspartner kort daarvoor nog uitmaakte voor resultaatgericht ongeduldig mannetje.

Als kijker kun je niet anders dan je volledig overgeven aan sympathie voor deze man.

Tegelijkertijd kan Van Gaal de vragen die zijn uitleg onderbreken niet onbeantwoord laten. Daar is hij te correct voor. Het veroorzaakt kribbigheid: ‘Dat zei ik al’ en ‘Nee, nu moet je echt even luisteren.' Ieder ander zou de vragen naar de bekende weg, of vragen die de plank misslaan, waarschijnlijk gewoon negeren. Van Gaal blijft echter gehoor geven aan ieder fonetisch vraagteken, en blijft Abbring corrigeren. Hij kan het niet laten gebeuren dat zij zelf dingen invult, zelf conclusies trekt, want het zijn niet de juiste. Daarin spreekt ook een grote waardering voor Abbring door. Hij respecteert haar en vindt het daarom belangrijk dat zij hem begrijpt, net zoals hij oprecht blij is dat hij zijn wijn met haar kan delen.

Het is ontroerend, een Van Gaal die zo veel belang hecht aan het juiste doen, aan het bijstellen van zijn mening als dat nodig is, aan zijn familie, aan hoe anderen hem zien. Hij neemt zichzelf en het leven uiterst serieus. Het is allemaal zo bewonderingswaardig en bovenal menselijk. Als kijker kun je niet anders dan je volledig overgeven aan sympathie voor deze man.

‘Ik vind het jammer dat ik niet meer kan vertellen,’ zo eindigt Van Gaal het interview. Hij heeft ons deze avond alles willen leren over de totaalmens Van Gaal, middels fragmenten en verhalen. Hij is bezig met zijn legacy, hij worstelt met hoe mensen hem zien en wil daar nuance in aanbrengen. We moeten zijn hele gebruiksaanwijzing lezen. Maar in zijn zelfverklaring neemt hij zulke lange aanlopen dat hij, ondanks de inspanningen van Abbring, veel verhaallijnen niet naar eigen tevredenheid kan afronden.

Maar je hoeft niet meer te vertellen, Louis. Het is goed zo, we hebben je gehoord. We weten hoe je draadjes lopen, waar je aan- en uit-knopje zit. We begrijpen meer dan je denkt. En we houden van je.

Beeld: still uit Zomergasten

Mail

Suzanne Schönbeck is bureauredacteur bij Sdu Uitgevers en eindredacteur bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan