Asset 14

In de zeik genomen

“Ben je bekend met Parkinsonpatiënten?”, vraagt meneer, die tot nu toe niet erg amused lijkt door mijn verschijning. “Nou ja, uw vrouw is niet de eerste die ik tegenkom, maar echt veel heb ik er nou niet ontmoet. Zo af en toe eens eentje.” Vervolgens steekt meneer een heel verhaal af over de zorg, hoe hij en zijn hulpbehoevende vrouw hier terecht zijn gekomen en over wat er allemaal aan ze beloofd is en wat daar allemaal niet van is nagekomen.

“Zal ik uw vrouw maar even uit bed halen?”, vraag ik voor meneer weer aan een ellenlange monoloog begint. “Ja daarvoor ben je hier gekomen jongen”, komt wat ondermijnend zijn mond uit, “voor mij is het echt geen doen meer om haar te helpen.” Het uit bed tillen gaat inderdaad moeizaam, maar uiteindelijk heb ik haar op de po-stoel. Ik schuif haar met de po-op-wielen aan tafel voor de lunch.

“Kijk, dit bedoel ik nou, hebben ze me gekookte aardappelen gegeven, speciaal voor mij, maar geen jus. Dit is toch te gek voor woorden. Hier, wat is dit…” en meneer roert wat met een lepel in een klein bakje. “Mosterdsaus, wel mosterdsaus voor de vis, maar geen jus voor de aardappelen.” Meneer zit al aan de telefoon als ik opper om wat jus van zijn vrouw te gebruiken, aangezien zij maar een heel klein beetje wil. “Nee, die jus mag ik niet, die is niet glutenvrij… ja hallo, met meneer van Tongeren, nou luistert u eens, nou hebben jullie heel goed rekening met mij gehouden door gekookte aardappelen te geven in plaats van gebakken, maar hebben jullie er niet aan gedacht dat daar natuurlijk jus bij hoort. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat ik zo die droge aardappelen op moet eten?”

Uiteindelijk lukt het me om haar met één arm vast te houden en met mijn andere het hele zooitje van haar heupen te laten glijden. Eenmaal met haar blote billen op de po, laat ik haar alleen.

Gefascineerd luister ik met het telefoongesprek mee. Hoewel ik af en toe word afgeleid door wat gekreun van mevrouw omdat ze een hap van me wil. Zij kan door haar ziekte moeilijk praten. Ze beperkt zich daarom liever tot wat gezucht en gesteun, of zou het toch ook een uiting van irritatie naar haar man zijn. “Ja dat is goed”, zegt meneer verder in zijn gesprek, “nee voor dat kleine beetje jus maakt het niet uit, nee dat is goed.” Ik kan eruit opmaken dat er toch een beetje glutenrijke jus naar boven wordt gestuurd. “Neemt u dan alvast een beetje van uw vrouw”, stel ik nogmaals voor. Ditmaal gaat hij toch overstag.

We eten zwijgzaam voort, dat wil zeggen, ik en mevrouw zijn stil. Meneer blijft praten, over de zorg, de service, het appartement, het verzorgingshuis, de medewerkers, enzovoorts, op alles heeft hij uiteraard wat aan te merken. Als ik het gesprek een andere wending probeer te geven, door mevrouw bijvoorbeeld wat aandacht te geven, dan weet hij telkens het gesprek weer naar zichzelf toe te trekken. Als het gaat over zijn vrouw, dan gaat het over hoe zwaar hij het heeft met alle zorg voor haar.

“Zo”, zeg ik na het toetje en de medicijnen, “zal ik mevrouw maar weer eens even in bed leggen?” Meneer vindt het goed. “Moet u eerst nog even naar het toilet?”, vraag ik aan mijn cliënt. “Laat ik het maar proberen”, fluistert ze me toe. Ik zet haar po-stoel naast het bed en til mevrouw omhoog. We staan erg knus, maar erg comfortabel is het niet, bovendien kom ik een arm tekort om haar broek naar beneden te trekken. Uiteindelijk lukt het me om haar met één arm vast te houden en met mijn andere het hele zooitje van haar heupen te laten glijden. Eenmaal met haar blote billen op de po, laat ik haar alleen.

Als ik terugkom is er nog niets gebeurd. Ze moet toch niet zo nodig, denk ik. Als ik haar weer overeind zet en mevrouw ineens krampachtig allerlei spieren begint aan te spannen, komt alles er alsnog uit. Ondertussen wordt meneer ongeduldig door mijn gehannes met zijn vrouw. Hij komt, met de telefoon alweer aan zijn oor, poolshoogte nemen. Ik wil hem nog waarschuwen, maar het is al te laat. “Die jongen is hier nog steeds bezig, ik snap niet dat jullie geen bekende sturen, mijn vrouw wordt hier doodzenuwachtig van, en trouwens, ik zag Suzanne net gewoon over de hal lopen, hoe kan dat?” Meneer heeft ondertussen niet door dat hij over de telefoon staat te tieren, terwijl hij in een grote plas urine van zijn vrouw staat. Dit beeld bevestigt, denk ik, het best hoe hij zich voelt in deze relatie.

Mail

Sander Ritman

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer