In 2009 leverde de Franse regisseur Jacques Audiard het alom bejubelde Un Prophète af. Nu drie jaar later is er met De Rouille et d'Os de langverwachte opvolger. In dit melodrama trekt de werkloze oudbokser Ali (Matthias 'het beest van Rundskop' Schoenaerts) met zijn vijfjarige zoon in bij zijn zus in het Zuid-Franse Antibes. Al snel vindt hij een baan als uitsmijter bij een club, en daar ontmoet hij Stéphanie (Marion Cotillard). Deze eerste ontmoeting eindigt met een sisser, maar wanneer Stéphanie haar benen verliest bij een ongeluk met een orka, komen de twee alsnog samen. Wat ontstaat is een wat ongebruikelijke relatie. Alle ingrediënten voor een goede soap zijn in ieder geval aanwezig.
Zara: Ik had echt hoge verwachtingen na Un Prophète. Jullie?
Brankele: Geen verwachtingen.
Philip: Dat scheelt veel. Ondanks dat ik dit geen slechte film vind, ben ik toch teleurgesteld.
Zara: Ik vind ‘m prachtig. Zeker niet perfect, zoals Un Prophète in mijn ogen wel is, maar toch heel goed. Wat stelde je dan teleur?
Philip: Ik had constant het idee dat ik in de maling werd genomen. Zo 'onnatuurlijk' was het. Hetzelfde gevoel als wanneer je een soap kijkt, maar dan minder extreem. Of extremer, juist. Ik raak er nu weer van in de war. Ik begrijp dat er een verschil is tussen drama en melodrama, maar dat melodramatische zorgde bij mij voor een onverwachte plastic nasmaak.
Zara: Ik vond dat juist een hele mooie keuze. Die combinatie van een zeer rauwe setting en heftige gebeurtenissen in een melodramatische vertelling. Ik snap wat je bedoelt, maar ik zag dat gelikte niet als een minpunt.
Brankele: Nee, ik ook niet. Bovendien vond ik het zo goed geacteerd dat ik er geen nepheid in zag.
Zara: Prachtig gefilmd ook. Slow-mo’s. Alles.
Brankele: Bijna documentair, zo fragmentarisch.
Philip: Dat vind ik het verwarrende. Realisme gedijt vaak bij een soort stilheid, dat zit duidelijk in deze film, maar tegelijk heeft Audiard er voor gekozen om dat verstilde af te wisselen met bombastische scènes. Daardoor voelde het net alsof ik op een wipwap zat.
Zara: Maar dat is toch prachtig? Dat kan gewoon in film. Dat je helemaal over de top gaat. Dat alles groots en meeslepend is.
Brankele: En het was groots en meeslependheid gegoten in een rauwe vorm, met weinig dialoog, waardoor de tragiek getemperd werd. Daarom kon het.
Philip: Ze verliest haar benen door een ongeluk met een orka!
Brankele: Ja, dus? Vond je dat over de top?
Philip: Dat is niet per se over de top. Maar wel in combinatie met die montage op Katy Perry's Fireworks, de slow-motion beelden van opspringende orka’s en het ongeluk. En vervolgens die scène in het ziekenhuis, ai. Het is allemaal heel mooi, maar het is allesbehalve rauw.
Zara: Jezus, die scène dat ze er achter komt dat ze geen benen meer heeft. Die ging wel echt door merg en been hoor. Been, haha.
Brankele: En hoe ze dan toch weer op de been komt, hè. Wonderlijk.
Zara: Ja, in het begin gedraagt ze zich een beetje alsof ze telkens met het verkeerde been uit bed gestapt is, maar op een gegeven moment staat ze toch weer met beide benen op de grond. Knap hoor.
Brankele: Ali houdt haar op de been.
Zara: Haha. Ik vond dat wel mooi, dat contrast tussen zijn enorme lichamelijkheid en haar handicap. Het lag er misschien dik bovenop, maar ik vond ‘t kunnen.
Brankele: Net als de donkere kanten van het leven belicht door de zon van Zuid-Frankrijk. Mooie tegenstelling.
Zara: Armoede aan de Côte d’Azur.
Philip: Ook zo’n punt waarop Audiard, voor mijn gevoel, lijkt te twijfelen. Als het een reflectie zou moeten zijn op de lagere klasse dan slaat het, wat mij betreft, de plank mis door alle grandeur. Als het simpel melodrama is dan begrijp ik niet zo goed waarom Audiard de hele film door nogal onachtzaam nieuwe thema’s aansnijdt. De vader-zoon relatie, de privacy van die werknemers in de supermarkt, illegale straatgevechten, het taboe rond handicaps. Soms deed de film me denken aan Le gamin au vélo van de gebroeders Dardenne. Maar dat maatschappijkritische deed die film, juist door het klein te houden, een stuk doeltreffender.
Zara: Ik denk niet dat je de De rouille et d'Os als een aanklacht op de maatschappij moet zien. Ik zie het echt als een verhaal. Een verhaal in de pure zin van het woord. Het is een enorm episch, melodramatisch verhaal dat zich afspeelt in de rauwe, lagere klasse van Frankrijk. Als je liever een maatschappijkritische film kijkt, zit je inderdaad verkeerd. Ik denk dan ook dat de esthetiek van de film voor de makers belangrijker was dan de moraal.
Brankele: Ja, precies. Flarden van levens die elkaar raken en langzamerhand door elkaar heen gevlochten worden. De grimmigheid van het bestaan gegoten in oogverblindende beeldprachtkunstenaarschapjes.
Zara: Die stompjes waren wel echt ziek mooi gemaakt. Ik dacht op een gegeven moment echt even: 'Shit. Is dit niet gewoon een hele bombastische manier om de wereld te vertellen dat Marion Cotillard écht geen benen meer heeft?’
Brankele: Ze acteerde het in elk geval subliem, haar beenloosheid. Green screen-sokjes of niet.
Philip: Het spel was inderdaad heel sterk. Matthias Schoenaerts is een beest. Letterlijk. In Rundskop wordt hij vergeleken met een stier, hier met een orka. Dat shot waarin Ali na een gewonnen gevecht van blijdschap op het plafond van de auto inramt, vond ik persoonlijk het mooiste van de film.
Zara: Maar wel een beest met van die hele zachte, beetje simpele ogen.
Brankele: Ja, die puppy-ogen!
Zara: Ik ben nog verliefder op Marion Cotillard. Wat een prachtvrouw. En wat een intensiteit. De seks tussen die twee vond ik ook heel mooi in beeld gebracht. Heel breekbaar. Pijnlijk om naar te kijken.
Philip: Ik vond die aerobicsinstructrice met die benen geiler.
Brankele: Ik vond het wel fijn om te zien dat dergelijke primitieve mannelijke gevoelens ook gerust op stompjes gebotvierd kunnen worden. Haar herintroductie in de seks werd mooi in beeld gebracht. Alsof je als je je benen verliest, je ook geen lusten meer zou kunnen hebben. Dat slaat natuurlijk nergens op, maar er rust wel een taboe op. Althans, ik heb nog nooit een stompjespornofilm voorbij zien komen. Hoe je met een onvolledig lichaam toch weer volledige lichamelijkheid kan beleven.
Zara: De perfectie van het lichaam is zo'n centraal thema tegenwoordig, en al helemaal in film. Dan is zo'n personage echt een gedurfde zet. Alleen script-technisch vond ik sommige keuzes dan weer minder, net iets te gemakzuchtig. Ach.
Philip: Uitleg werkt vaak averechts in film, maar soms had wat aankleding niet misstaan. Bijvoorbeeld wanneer Stéphanie Ali na maanden uit het niets opbelt, of wanneer ze die tatoeages laat zetten.
Zara: Dat ze nou juist hem opbelt nadat ze zo’n enorm ongeluk heeft gehad vind ik ook raar. Ik probeerde me er maar gauw overheen te zetten aangezien de hele film er op voortbouwt. Mijn grootste kritiek is eigenlijk toch wel dat de orka’s zo weinig in beeld zijn. Er is altijd plek voor meer orka’s.
Brankele: Orka’s in een wereld die een symbiose tussen mens en machine voorstaat. Tussen machinale roest en menselijk bot. Dat ongeluk was trouwens wel een beetje een sneer naar Free Willy. De orka-emancipatie is echt weer twintig jaar teruggehold.
