Illustratie: Tejo Verstappen

'Hier leeft hij voor. Al jaren. Een paar seconden, eens in de zoveel weken.'" />

Illustratie: Tejo Verstappen

'Hier leeft hij voor. Al jaren. Een paar seconden, eens in de zoveel weken.'" />
Asset 14

Het licht

Een nieuwe aflevering van het samenwerkingsverband tussen hard//hoofd en schrijverscollectief De Jagers. Elke twee weken laten deze jonge dichters en prozaïsten zich inspireren door het thema 'beginnen', met ditmaal een verhaal van Sterre van Rossem.

Het licht

Het licht danst door de kamer en ik moet nu maar eens een keuze maken. Ik vind het lastig uit te leggen waar ik ben. Het lijkt op een huis, maar er is geen buiten. Ik zit in een soort doorsluisruimte. Soms verdwalen er mensen, dan zie ik ze langsgaan, dan lopen ze door de deuren in mijn kamers. Ik zie ze vaak aan het einde van een gang, of ver weg tegen een muur. Mij zien ze nooit; ze lopen door, blind voor de ruimte om hen heen. Ze zijn alles vergeten. Alles.

Kamer komt hier uit op kamer, niets verandert, niets beklijft. Behalve ik dus. Al ben ik hier ook niet werkelijk. Soms hoor ik hier een zingen, of een roepen, of een wanhopig vragen. Ik hoor ook wel eens een naam. Het is altijd dezelfde naam, en ik ben voor het gemak maar gaan geloven dat het de mijne is. Anna. Ik vind het wel een mooie naam. Het heeft iets bijbels, volgens mij was er iemand in de Bijbel die Anna heette. Ik bedoel, het is geen Maria, of Sarah of Judith ofzo. Maar mooi. De naam leest twee kanten op, zoals je wel ziet, en doet me daarom aan Janus denken; de god met twee gezichten, de god van de poorten, deuren, bruggen. De god van de ruimte waar ik ben.

Illustratie: Tejo Verstappen

Ik vraag me wel eens af of ik mijn kans gemist heb, met dat licht. Ik vond het een hele ontdekking, dat het licht bestaat, maar in plaats van erin te lopen of wat je dan ook moet doen, ben ik op de grond gaan zitten en bekeek ik het. Het was sterk en het bewoog door de kamers. En op een dag trok het weg. Soms is het er wel weer, in een van de andere ruimtes, voor de andere mensen die hier per ongeluk zijn gekomen. Die vinden dan dat licht en volgen het. En nu denk ik dat ik misschien eens met iemand mee zou moeten lopen. Maar kan dat zomaar? Ik bedoel, zou je zomaar in iemands licht kunnen stappen? Of is dat heel verkeerd? Niemand die je daar iets over vertelt, en het zijn hele werkelijke dilemma’s, laat ik je dat wel zeggen.

Vooralsnog nam ik het zekere voor het onzekere en bleef ik er verre van. Ik ben hier ook wel thuis. De kamers, die altijd hetzelfde zijn en toch ook altijd anders, voelen vertrouwd. Ze voelden altijd al vertrouwd. Daarom ging ik dat licht niet in. Ik zag nog zoveel. In tegenstelling tot die mensen die hier langskomen af en toe, zag ik de muren, en mijn handen en ik herinnerde me een stem, en de kleur groen en de zon op mijn huid en ik wist dat er iets was, een leven vol van wat we voor het gemak geluk en verdriet noemen, en ik was er gewoon nog niet los van. Dat had ik ook niet verwacht. Mijn leven, waar ik me nu eerlijk gezegd steeds minder van herinner, stelde bijzonder weinig voor. Geen wereldschokkende inzichten, geen carrière, geen geld, geen levens gered. Wel een keer een kat, uit de sloot, maar daar kan een mens niet een heel leven op teren, toch? Ik ben wel vaak verliefd geweest, en heb ook iemand getrouwd geloof ik. Getrouwd. Is dat het woord? Dit overkomt me ook steeds vaker. Dat ik woorden heel vreemd vind, dan drijven ze op in mijn hoofd, en dan lijk ik ze voor me te zien en dan ben ik ze ineens kwijt. Ik ben al heel veel woorden verloren hier. Ik zou niet weten welke, zo gaat dat, maar ik weet dat het gebeurt. Ik weet nu eigenlijk ook niet meer over welk woord ik het had... Eigenlijk. Ook een heel raar woord. Zie, daar heb je het al.

Nu zit ik er toch over na te denken mee te gaan met dat licht, van een ander dus. Ik weet niet of het mag, of het moreel is, maar dat zien we dan wel weer. Als het waar is van het licht, zou het ook best eens waar kunnen zijn van een engel met een zwaard. Die zal het me wel vertellen als het niet goed is wat ik doe. Bidden dat het van die hel niet waar is. Ik geloof er niet in, dat scheelt. Maar je weet het natuurlijk nooit zeker. Dat is gewoon zo. Niets is zeker.

Toch vind ik het niet gemakkelijk zomaar te vertrekken. Heel soms vind ik hier een kamer met een raam. In die kamers hoor ik die naam heel helder, en dan loop ik naar het raam en dan kan ik zien. Ik zie ineens, niet de kamer, maar een gezicht, buiten. Niet zo’n vage lichtschim zoals die hier blind ronddwalen, maar een gezicht van iemand van wie ik hield, dat weet ik zeker, van iemand met wie ik… met wie ik... met wie ik was. Hoe die heet, dat weet ik niet. Hoe hij me roept, en of hij me ziet, dat weet ik ook niet. Noch hoe lang hij dat al doet. Maar daarvoor bleef ik steeds.

Ik hoop dat hij het nog een keer wil doen. Het is zo’n machtig mooi moment, om die ander te zien. Maar ik denk dat het tijd is dat ik ga. Voor alles is er een tijd. Dat zei iemand ooit eens. Klinkt heel simpel, maar het is erg waar.

Hij kijkt op de klok; het is iets voor middernacht. Hij legt zijn krant neer en loopt naar het bed in het midden van de kamer en wacht dan tot de klok slaat. De dokters zeggen dat het medisch onmogelijk is, maar hij staat volledig in zijn recht haar hier te houden en niemand hoeft zich ermee te bemoeien. Hier leeft hij voor. Al jaren. Een paar seconden, eens in de zoveel weken. Hij vraagt zich natuurlijk ook wel af of dat een leven is, hij is niet gek. De klok heeft geslagen. Hij zet zijn handen aan de zijkanten van het bed en hangt boven het stille gezicht. Hij brengt zijn mond vlak bij haar oor. Dan fluistert hij een naam.

Sterre van Rossem (1984) is een van de oprichters van collectief De Jagers. Ze debuteerde eind 2010 met haar bundel korte verhalen Een smaak van liefde.

Mail

De Jagers

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Het Met Gala vroeg dit jaar om mode als belichaamde kunst, maar wat betekent dat eigenlijk? In haar column gebruikt Loïs Blank de rode loper als uitgangspunt voor een kritische blik op hoe mode, lichamelijkheid en creativiteit zich nog tot elkaar verhouden. Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!