In de donkere dagen van januari zoeken veel mensen de even donkere zalen op van het Internationaal Film Festival Rotterdam, dat dit jaar voor de 40e keer plaats vindt. Vreemd eigenlijk. Waarom zou je de toch al korte dagen nog korter maken door in de bioscoop te zitten? Moeten we niet elk straaltje zon proberen mee te pikken overdag? Het kan ook anders. In Lapland bijvoorbeeld.
Het dorp Sodankylä ligt zo'n 120 kilometer boven de poolcirkel in Fins Lapland. Normaal gesproken is er geen bijzondere reden om dit gehucht te bezoeken, behalve voor de mensen uit de wijde omtrek die hier hun boodschappen doen. Net in deze uithoek van Europa hebben enkele Finse filmmakers besloten om in de zomer van 1986 een wonderlijk filmfestival te organiseren. Tijdens het Midnight Sun Film Festival wordt de gymzaal in een bioscoop omgetoverd, stroomt het dorp vol met filmliefhebbers uit heel Europa en spelen er hippe bandjes uit Helsinki in de hotellobby. De mensen die hebben opgelet bij aardrijkskunde begrijpen meteen waar de magie van het festival vandaan komt. Omdat Sodankylä boven de poolcirkel ligt, gaat de zon daar niet onder. Die lange, heerlijk zwoele zomerdag waar we in de winter zo naar verlangen duurt in Sodankylä van 30 mei tot 15 juli. De bioscoopzaal is in deze contreien de enige manier om aan de heldere realiteit van de dag te ontsnappen.
Beeld: Eeva Liukku
Omdat het onderscheid tussen dag en nacht niet bestaat, doet de programmering dat ook niet. Om één uur 's nachts sta je nog in volle zon in de rij voor de film. De laatste film van 'de dag' begint om kwart voor zeven in de ochtend. Als je dat niet meer redt kun je in de festivaltent het orkest horen oefenen voor de score van de stomme film. Dat is het enige moment dat ze tijd hebben want om tien uur begint de volgende film weer.
Beeld: Eeva Liukku
Het is een festival dat garant staat voor bijzondere ervaringen. Zoals het verhaal van die Nederlandse jongen die aan de bar een lang en onderhoudend gesprek voerde met een hele vriendelijke Amerikaanse man. Om later te beseffen dat hij heeft gesproken met niemand minder dan Francis Ford Coppola himself. Of je bijzondere gastheer die zich communist, psychiater én kunstenaar noemt, duwt je als afscheidscadeau een gedroogd rendier-hart in de handen, een lokale delicatesse. Het gezicht van onze Italiaanse medegasten na vertaling was onbetaalbaar. Maar natuurlijk zijn er zelfs in zulke uithoeken Europese constanten te vinden. Ook in Sodankylä wordt de lokale pizzeria gerund door Turken. Maar ze verkopen er ook rendier-kebab.
Donderdag 27 en zaterdag 29 januari draait op het Internationaal Film Festival Rotterdam 'Sodankylä Forever', een vier uur documentaire gemaakt door de directeur van het festival, Peter von Bagh. Dit jaar vindt het Midnight Sun Film Festival weer plaats van 15 tot 19 juni 2011.
