Vrouwen mogen vanaf deze zomer ook boksen voor een medaille. Wat doen die klappen eigenlijk met je brein?" /> Vrouwen mogen vanaf deze zomer ook boksen voor een medaille. Wat doen die klappen eigenlijk met je brein?" />
Asset 14

Olympische stoten

Veel sporters kunnen zich achteraf wel voor hun kop slaan. Zeker boksers, die vaak hersenschade oplopen en bijvoorbeeld op vroege leeftijd dement worden. Aankomende zomer mogen vrouwelijke boksers in Londen voor het eerst meedoen aan de Olympische Spelen. Brankele legt uit wat boksen met je hoofd doet.

­Na 2500 jaar vindt deze zomer voor het eerst een Olympisch kampioenschap boksen voor vrouwen plaats. Een belangrijke mijlpaal voor alle million dollar babies van de wereld. Een erkenning van de professionaliteit van het vrouwenboksen, en een stap op de emancipatieladder. Of moeten we ons juist zorgen maken om hun gezondheid? Wat gebeurt er eigenlijk met de inhoud van je hoofd als erop geslagen wordt met de bevlogenheid van een dolle hond en de precisie van een kruisraket?

Zo lang stukken schedel je hersens niet perforeren, kan er niet veel kapot gaan. Dan zijn het gewoon blauwe plekken en wat hoofdpijn; niets onoverkomelijks – toch?

Je hersens worden inderdaad goed beschermd tegen klappen van buitenaf. Er zitten vliezen omheen die de boel bij elkaar houden, en de ruimte tussen de vliezen en de schedel is opgevuld met vloeistof die fungeert als schokdemper. Bokslegende Muhammed Ali is een goed voorbeeld van hoe het ondanks de schokdempers fout kan gaan.

Het klotsende brein

Wanneer je je hoofd schudt klotsen je hersens heen-en-weer, deinend op golven van hersenvocht. Maar als er rake klappen uitgedeeld worden, kunnen je hersens te hard tegen de schedel smakken en kapot gaan. Hersencellen worden verdrukt en er ontstaan een soort minilaesies. Boksen kan zo, de eventuele hoofdbescherming ten spijt, tot permanente hersenschade leiden.

Ongeveer twintig procent van de boksers ontwikkelt op den duur dementia pugilistica, ‘boksersdementie’, een verzamelnaam voor allerlei aan dementie grenzende aandoeningen, inclusief spraak- en concentratieproblemen. De ernst van de hersenschade is gerelateerd aan de gewichtsklasse (zwaargewichten slaan harder) en aan de hoeveelheid partijen die de bokser gevochten heeft. Als klapper op de vuurpijl krijgen boksers vaak last van oog- en oorproblemen.

Twee vrouwelijke boksers in Australië, 1895. Phillips Glass Plate Negative Collection, Powerhouse Museum.

Hoe zit dat met de vrouwen? Zo boksten Laila Ali en Jackie Frazier, dochters van Muhammad en Joe, op het hoogste niveau. En Lucia Rijker won eind jaren negentig namens Nederland nog de wereldtitel lichtgewicht. Krijgen deze dames (Laila 34, Jackie 49, Lucia 44) binnenkort ook last van bokserskwalen?
Behalve kruis- dragen vrouwen ook borstbescherming, en er worden maximaal tien in plaats van twaalf rondes gevochten. Over het algemeen zullen klappen minder hard aankomen, omdat vrouwen minder spierkracht hebben en lichter zijn. Ook zorgen de verschillen in lichaamsbouw ervoor dat vrouwen minder snel nekblessures oplopen.

Maar een minder ernstige vorm van de afwijkingen die bij mannelijke boksers optreden kan ook behoorlijk vervelend zijn. Muhammad Ali begon al op 38-jarige leeftijd symptomen van Parkinson te ontwikkelen (gemiddeld begint dat op 60-jarige leeftijd), een ziekte waarbij de hersencellen die dopamine produceren afsterven. Zijn vliegensvlugge voetbewegingen werden trillende stapjes en verstijfden vervolgens helemaal. Ook bokshelden Joe Louis en Sugar Ray Robinson kampten met Parkinson-verschijnselen.

Als de hersencellen knappen

De kans om de ziekte van Parkinson te krijgen is vier keer groter wanneer je ernstig hoofdletsel hebt opgelopen. De schuldige? Glutamaat. Normaal gesproken is glutamaat de belangrijkste en krachtigste signaalstof in het hoofd, en het kan bij suikertekort ook functioneren als energiebron. Tot zover erg nuttig. Maar wanneer er op je schedel wordt ingeslagen en hersencellen knappen, komt glutamaat vrij. Het desastreuze gevolg: de stof sijpelt als een lavastroom over andere hersencellen heen en laat ze oververhit achter. Ook de dopamine-producerende gebieden worden vernield, waarna Parkinson de kop kan opsteken.

Ach, het is geen breinbreker dat het niet helemaal gezond is als mensen uit volle overtuiging op je hoofd gaan rammen. De kracht en snelheid waarmee je een menselijk lichaam overmeestert, kunnen verworden tot je grootste zorg en hindernis. Vrouwen komen er wellicht beter van af, maar risicoloos is het niet. Veel artsenverenigingen pleiten ervoor boksen te verbieden. Maar als we hersenschade willen beperken, moeten we ook vrouwenrugby (Olympisch vanaf 2016) verbannen en rode kaarten uitdelen aan koppende voetballers. En de meeste doden vallen nog altijd bij paardrijden.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info