Vrouwen mogen vanaf deze zomer ook boksen voor een medaille. Wat doen die klappen eigenlijk met je brein?" /> Vrouwen mogen vanaf deze zomer ook boksen voor een medaille. Wat doen die klappen eigenlijk met je brein?" />
Asset 14

Olympische stoten

Veel sporters kunnen zich achteraf wel voor hun kop slaan. Zeker boksers, die vaak hersenschade oplopen en bijvoorbeeld op vroege leeftijd dement worden. Aankomende zomer mogen vrouwelijke boksers in Londen voor het eerst meedoen aan de Olympische Spelen. Brankele legt uit wat boksen met je hoofd doet.

­Na 2500 jaar vindt deze zomer voor het eerst een Olympisch kampioenschap boksen voor vrouwen plaats. Een belangrijke mijlpaal voor alle million dollar babies van de wereld. Een erkenning van de professionaliteit van het vrouwenboksen, en een stap op de emancipatieladder. Of moeten we ons juist zorgen maken om hun gezondheid? Wat gebeurt er eigenlijk met de inhoud van je hoofd als erop geslagen wordt met de bevlogenheid van een dolle hond en de precisie van een kruisraket?

Zo lang stukken schedel je hersens niet perforeren, kan er niet veel kapot gaan. Dan zijn het gewoon blauwe plekken en wat hoofdpijn; niets onoverkomelijks – toch?

Je hersens worden inderdaad goed beschermd tegen klappen van buitenaf. Er zitten vliezen omheen die de boel bij elkaar houden, en de ruimte tussen de vliezen en de schedel is opgevuld met vloeistof die fungeert als schokdemper. Bokslegende Muhammed Ali is een goed voorbeeld van hoe het ondanks de schokdempers fout kan gaan.

Het klotsende brein

Wanneer je je hoofd schudt klotsen je hersens heen-en-weer, deinend op golven van hersenvocht. Maar als er rake klappen uitgedeeld worden, kunnen je hersens te hard tegen de schedel smakken en kapot gaan. Hersencellen worden verdrukt en er ontstaan een soort minilaesies. Boksen kan zo, de eventuele hoofdbescherming ten spijt, tot permanente hersenschade leiden.

Ongeveer twintig procent van de boksers ontwikkelt op den duur dementia pugilistica, ‘boksersdementie’, een verzamelnaam voor allerlei aan dementie grenzende aandoeningen, inclusief spraak- en concentratieproblemen. De ernst van de hersenschade is gerelateerd aan de gewichtsklasse (zwaargewichten slaan harder) en aan de hoeveelheid partijen die de bokser gevochten heeft. Als klapper op de vuurpijl krijgen boksers vaak last van oog- en oorproblemen.

Twee vrouwelijke boksers in Australië, 1895. Phillips Glass Plate Negative Collection, Powerhouse Museum.

Hoe zit dat met de vrouwen? Zo boksten Laila Ali en Jackie Frazier, dochters van Muhammad en Joe, op het hoogste niveau. En Lucia Rijker won eind jaren negentig namens Nederland nog de wereldtitel lichtgewicht. Krijgen deze dames (Laila 34, Jackie 49, Lucia 44) binnenkort ook last van bokserskwalen?
Behalve kruis- dragen vrouwen ook borstbescherming, en er worden maximaal tien in plaats van twaalf rondes gevochten. Over het algemeen zullen klappen minder hard aankomen, omdat vrouwen minder spierkracht hebben en lichter zijn. Ook zorgen de verschillen in lichaamsbouw ervoor dat vrouwen minder snel nekblessures oplopen.

Maar een minder ernstige vorm van de afwijkingen die bij mannelijke boksers optreden kan ook behoorlijk vervelend zijn. Muhammad Ali begon al op 38-jarige leeftijd symptomen van Parkinson te ontwikkelen (gemiddeld begint dat op 60-jarige leeftijd), een ziekte waarbij de hersencellen die dopamine produceren afsterven. Zijn vliegensvlugge voetbewegingen werden trillende stapjes en verstijfden vervolgens helemaal. Ook bokshelden Joe Louis en Sugar Ray Robinson kampten met Parkinson-verschijnselen.

Als de hersencellen knappen

De kans om de ziekte van Parkinson te krijgen is vier keer groter wanneer je ernstig hoofdletsel hebt opgelopen. De schuldige? Glutamaat. Normaal gesproken is glutamaat de belangrijkste en krachtigste signaalstof in het hoofd, en het kan bij suikertekort ook functioneren als energiebron. Tot zover erg nuttig. Maar wanneer er op je schedel wordt ingeslagen en hersencellen knappen, komt glutamaat vrij. Het desastreuze gevolg: de stof sijpelt als een lavastroom over andere hersencellen heen en laat ze oververhit achter. Ook de dopamine-producerende gebieden worden vernield, waarna Parkinson de kop kan opsteken.

Ach, het is geen breinbreker dat het niet helemaal gezond is als mensen uit volle overtuiging op je hoofd gaan rammen. De kracht en snelheid waarmee je een menselijk lichaam overmeestert, kunnen verworden tot je grootste zorg en hindernis. Vrouwen komen er wellicht beter van af, maar risicoloos is het niet. Veel artsenverenigingen pleiten ervoor boksen te verbieden. Maar als we hersenschade willen beperken, moeten we ook vrouwenrugby (Olympisch vanaf 2016) verbannen en rode kaarten uitdelen aan koppende voetballers. En de meeste doden vallen nog altijd bij paardrijden.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nestelen

Nestelen

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Odette van Heesbeen vertelt over een godswonder, pukkelarmen en uitgroeien tot wie je hoort te zijn. Lees meer

Nieuws in beeld: Wie vreet daar van de veluwe?

Wie vreet daar van de veluwe?

Om jonge kastanjes op jonge leeftijd te beschermen tegen hongerige dieren, worden de boompjes op de Veluwe ingepakt in plastic kokers. Maar zodra ze daar bovenuit groeien, slaan de herten aan het peuzelen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: De simpele dingen

De simpele dingen

Onze redacteurs werden blij van lekker wegdommelen, een simpele maaltijd en eerherstel voor een jeugdslechterik. Lees meer

Pas op voor het valse underdogeffect

Pas op voor het valse underdogeffect

Waar komt toch de behoefte om wangedrag van publieke figuren te relativeren vandaan? En om ze zelfs als slachtoffers te gaan zien? Volgens Marthe van Bronkhorst zeggen we al veel te snel 'laat ze nou, ze zijn al genoeg gestraft’. Lees meer

Vlindervleugels

Vlindervleugels

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tessa van Rooijen vertelt over het verder woekeren van een lichaam en naar huis willen onder een regendouche met warm water en lavendelzeep. Lees meer

Automatische concepten 72

Geeft dit vaccin malaria de doodsteek?

Een 'historisch moment' in de strijd tegen malaria. Lees meer

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatie is nog altijd een taboe-onderwerp, ziet Stefanie Gordin. Terwijl praten over je cyclus kan leiden tot beter welzijn en een betere gezondheid. Én tot betere arbeidsomstandigheden. Hoog tijd om het serieus te hebben over de baten van menstruatieverlof. Lees meer

Column: Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Over de dood van haar grootouders dacht Eva van den Boogaard vroeger wel na, maar over die van een goede vriend? Lees meer

Overgangsperiode

Overgangsperiode

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Frederike Luijten vertelt over uitgedroogde dijen en het krijgen van een nieuw lichaam. Lees meer

Nieuws in beeld: Huisje, droompje, beestje

Huisje, droompje, beestje

Is ons jarenlang een uitgewoond sprookje verkocht? Lees meer

Oproep: Stuur je pitch in voor Hard//hoofd Magazine #2!

Stuur je pitch in voor Hard//hoofd Magazine #2!

De redactie van Hard//hoofd is naarstig op zoek naar jouw interpretatie bij het thema van de tweede editie van Hard//hoofd Magazine: Rituelen! Stuur uiterlijk 31 oktober je pitch in. Lees meer

Filmtrialoog: Another Round

Another Round

Thomas Vinterberg zet in Another Round een ongeloofwaardig gegeven op een geloofwaardige manier neer, volgens onze redacteurs. Lees meer

Hard//hoofd presenteert - Dat dus.

Hard//hoofd presenteert... dat dus.

Hard//hoofd presenteert met trots: dat dus., een podcast in samenwerking met De Nieuwe Oost | Wintertuin, het Letterenfonds en Schakel025. Dat dus. is fictie voor mensen die van keukentafelpodcasts houden, over drie vrienden die het gevoel hebben een belangrijke les in volwassen-zijn te hebben gemist. Lees meer

Korfgeest 2

Korfgeest

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tim Bongaerts maakte een web van woorden om in te vallen en te wachten op de zondvloed. Lees meer

Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 52

Gelukkig groeien we op

Deze week worden onze redacteurs blij van opgroeien, dansen en goede voorbeelden. Lees meer

Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer