Brankele stalt haar fiets en ziet orde in plaats van chaos. Vreemd." /> Brankele stalt haar fiets en ziet orde in plaats van chaos. Vreemd." />
Asset 14

Entropie

Een doodgewone dag. Ik rijd naar de Albert Heijn voor m'n doordeweekse boodschappen. Ik zet m'n fiets neer. Althans, ik plaats m'n fiets keurig in een rijtje. Een rijtje vol met fietsen. Fietsen die naast elkaar staan alsof ze zijn uitgestald in een fietsenwinkel, klaar om te worden verkocht. Maar dit is Amsterdam, bicycle mayhem. De plek waar meer fietsen dan auto's zijn, waar fietsers de verkeerswetten bepalen en zebrapadgebruikende voetgangers op hun nederige wielloze plek wijzen. En toch staan al die fietsjes daar zoetjes te wachten tot hun eigenaar ze weer ophaalt uit het kinderparadijs. Sinds wanneer is de fietsenchaos ontaard in zulke kleinburgerlijke orde en regelmaat, zoals Engelsen op een roltrap?

Enigszins ontheemd ontwaar ik een witte streep op de stoep. Hij is onderdeel van een groot wit geverfd vierkant, waarbinnen alle fietsen blijken te staan. Vier simpele lijnen hebben de chaos tot bedaren kunnen brengen en de vermicellisoep van trappers en in elkaar verstrengelde fietsstangen kunnen ontwarren. Waarom is iedereen opeens zo gehoorzaam?

Het doet me denken aan 'entropie', een tegenintuïtief begrip uit de natuurkunde. Entropie beschrijft de mate van wanorde in, en ontaarding van, een systeem. In dit geval is het systeem de hoeveelheid fietsen die voor een willekeurige Albert Heijn wordt gestald. De fietsen zijn een verzameling deeltjes die zich chaotisch door de ruimte bewegen, net als moleculen die nu nog niet weten waar ze straks zullen zijn.

Illustratie: Charlotte Peys

Normaal worden al die deeltjes (fietsen) in een systeem (stoep voor de AH) niet door verkeersleiders in goede banen geleid. Ze wachten niet tot hen een plaats wordt toegewezen, maar schikken zich naar hun eigen roestige wil. Het valt niet te voorspellen hoe de constellatie fietsen zich op enig moment in de tijd verhoudt tot de onbeweeglijke stoeptegels. Normaal is het chaos.

Totdat iemand energie in het systeem steekt, en met een kwast en witte verf de stoep bewerkt. Vanaf dat moment wordt het oneindige aantal mogelijkheden waarop de fietsen en stoeptegels met elkaar in wisselwerking zijn, beperkt. Opeens wordt het waarschijnlijker hoe de ijzeren configuratie er op een bepaald moment uit zal zien. Er ontstaat een zekere mate van orde in de chaos. De berijders schikken zich naar de wetten van de verf, en plaatsen hun wielen netjes naast elkaar.

Het lijkt zo simpel om alle deeltjes een vaste plek binnen de ruimte toe te kennen. Maar orde verkrijgt men alleen door de chaos met energie te bewerken. De wet van de entropie beschrijft hoe onze wereld niet anders dan chaotisch kan zijn, totdat iemand of iets de kracht vindt er orde in aan te brengen. Misschien dat de Engelsen deze thermodynamische wetten beter leren op school, en daarom altijd netjes in de rij staan.

Mail

Brankele Frank

Charlotte Peys is cultuurwetenschapper en illustrator en woont en werkt in Gent (België). Haar werk is steeds gebaseerd op observatie en onderzoek. Ze illustreert om te onthouden, te verzamelen, te vertellen, te ordenen en te onderzoeken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Vlindervleugels

Vlindervleugels

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tessa van Rooijen vertelt over het verder woekeren van een lichaam en naar huis willen onder een regendouche met warm water en lavendelzeep. Lees meer

Automatische concepten 72

Geeft dit vaccin malaria de doodsteek?

Een 'historisch moment' in de strijd tegen malaria. Lees meer

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatie is nog altijd een taboe-onderwerp, ziet Stefanie Gordin. Terwijl praten over je cyclus kan leiden tot beter welzijn en een betere gezondheid. Én tot betere arbeidsomstandigheden. Hoog tijd om het serieus te hebben over de baten van menstruatieverlof. Lees meer

Column: Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Over de dood van haar grootouders dacht Eva van den Boogaard vroeger wel na, maar over die van een goede vriend? Lees meer

Overgangsperiode

Overgangsperiode

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Frederike Luijten vertelt over uitgedroogde dijen en het krijgen van een nieuw lichaam. Lees meer

Nieuws in beeld: Huisje, droompje, beestje

Huisje, droompje, beestje

Is ons jarenlang een uitgewoond sprookje verkocht? Lees meer

Oproep: Stuur je pitch in voor Hard//hoofd Magazine #2!

Stuur je pitch in voor Hard//hoofd Magazine #2!

De redactie van Hard//hoofd is naarstig op zoek naar jouw interpretatie bij het thema van de tweede editie van Hard//hoofd Magazine: Rituelen! Stuur uiterlijk 31 oktober je pitch in. Lees meer

Filmtrialoog: Another Round

Another Round

Thomas Vinterberg zet in Another Round een ongeloofwaardig gegeven op een geloofwaardige manier neer, volgens onze redacteurs. Lees meer

Hard//hoofd presenteert - Dat dus.

Hard//hoofd presenteert... dat dus.

Hard//hoofd presenteert met trots: dat dus., een podcast in samenwerking met De Nieuwe Oost | Wintertuin, het Letterenfonds en Schakel025. Dat dus. is fictie voor mensen die van keukentafelpodcasts houden, over drie vrienden die het gevoel hebben een belangrijke les in volwassen-zijn te hebben gemist. Lees meer

Korfgeest 2

Korfgeest

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tim Bongaerts maakte een web van woorden om in te vallen en te wachten op de zondvloed. Lees meer

Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 52

Gelukkig groeien we op

Deze week worden onze redacteurs blij van opgroeien, dansen en goede voorbeelden. Lees meer

Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer