Noah Baumbach's laatste film Greenberg blijkt een analyse van een generatieclash te zijn: twintigers van toen versus twintigers van nu." /> Noah Baumbach's laatste film Greenberg blijkt een analyse van een generatieclash te zijn: twintigers van toen versus twintigers van nu." />
Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan-hard-hoofd/

de sequel

-In het zomernummer van de Filmkrant (klik hier) discussieerde ik met mederedacteur Eva Sancho Rodríguez over twintigersfilms, aan de hand van het verschil tussen de hedendaagse mumblecore-films en de slacker-cinema van de jaren negentig. Zonder dat we het wisten schreven we eigenlijk een stuk over Greenberg van Noah Baumbach.-

We wisten het niet omdat Greenberg toen nog niet uitgebracht was, maar de film verbeeldt exact de overeenkomsten en tegenstellingen tussen de twintigers van twintig jaar terug en die van nu, waar ook het opgeschreven gesprek tussen Eva en mij om draaide. Alleen bekijken regisseur Noah Baumbach en zijn co-scenarist, actrice Jennifer Jason Leigh, die vergelijking voornamelijk vanuit de oudere generatie.

Greenberg gaat, zo viel in alle recensies van de film te lezen, over de neurotische Roger Greenberg (Ben Stiller), een vroege veertiger die zijn (kort door de bocht) op niets uitgelopen leven overziet. De ras-New Yorker keert terug naar geboorteplaats Los Angeles om op het huis en de hond van zijn jongere, maar succesvollere broer te passen terwijl die op vakantie is. Greenberg is onlangs ontslagen uit een psychiatrische inrichting en als niet-autorijder ontheemd in deze autostad, zoals hij ontheemd lijkt in zijn eigen leven.

Wat veel minder naar voren kwam in besprekingen van de film, is dat Greenberg net zo goed gaat over twintiger Florence (Greta Gerwig), het meisje met wie Greenberg het in de loop van de film min of meer aanlegt. Ze is de huishoudster van de jongere broer en wordt door Greenberg al snel behandeld als ongemakkelijke kruising tussen vriend, sloofje en chauffeur, met tussendoor voorzichtige toenaderingen op lichamelijk vlak. Misschien gaat Greenberg zelfs wel meer over Florence, ondanks de titel en de prominente plaats van het gelaat van Ben Stiller op de filmposter: de film opent bij haar, eindigt goeddeels met haar, en tussendoor gaat het evenzeer om hoe Greenberg haar verandert als om hoe dat andersom gebeurt. Waar alle andere lijnen in Greenberg's leven aan het verleden verbonden zijn – zijn broer en diens familie, zijn oude bandleden – is de ontluikende relatie met het schuchter-neurotische meisje de enige lijn naar de toekomst voor de explosief-neurotische Roger.

Stiller en Gerwig zijn daarbij perfect gecast als epigonen van hun respectievelijke generaties én de bijbehorende filmgenres. Hij – geboren in 1965 dus twintiger van 1985 tot 1995 – was als regisseur verantwoordelijk voor Reality Bites, dat zoals Eva en ik al schreven de verongelijkte, anti-commerciële slacker-generatie tot in de puntjes weergaf. Gerwig op haar beurt – bouwjaar 1983 – is voor de mumblecore-groep wat Winona Ryder was voor filmmakers van de jaren negentig: boegbeeld, muze, aanjager. Vanaf de eerste dagen was ze nauw betrokken bij de stroming, met films als Hannah Takes the Stairs en Baghead (als actrice) en Nights and Weekends (als scenarist, coregisseur en hoofdrolspeelster).

Nog een sterk staaltje genre-gerelateerde casting: Mark Duplass. Greenberg speelt zich af in het rond de filmwereld cirkelende creatieve Hollywoodkliekje waar Greenberg's oude vrienden toe behoren. Duplass speelt Eric Beller, een van de oude bandgenoten van Greenberg, die in tegenstelling tot zijn nukkige bandleider wél het contract dat ze kregen aangeboden van een grote platenbaas had willen tekenen. De aanwezigheid van Duplass is een cameo, beperkt tot anderhalve scene, maar wie wil kan wel degelijk belang zien in Baumbachs keuze voor precies deze acteur. Als regisseur/scenarist maakte Duplass samen met zijn broer Jay diverse centrale films van de opbloeiende mumblecore-beweging, waaronder de twee eerder genoemde titels met Gerwig, en ook als acteur duikt hij regelmatig op, bijvoorbeeld onlangs in Humpday, de eerste mumblecore-film die in Nederland een reguliere bioscooproulatie kreeg. Maar in de context van dit stuk is misschien nog belangrijker dat Duplass werd geboren in 1976, en dus de middenweg tussen Stiller en Gerwig bewandelt.

Die dualiteit vormt ook het karakter dat Duplass in de film speelt: Beller is een geldbeluste slacker met (gefnuikte) ambities, of een mumbler die het niet veel kan schelen wat er met de mensen om hem heen gebeurt. Precies het tegenovergestelde dus van hoe Eva en ik de slackers en mumblers beschreven: de twintigers van toen die vol van postmoderne ironie vooral met zelfontplooiing bezig waren; de twintigers van nu die hun idealen hebben in een zoektocht naar een eerlijke omgang met de anderen in je leven. Beller toont een tussenweg, maar neemt van beide kanten precies de verkeerde eigenschappen, en is daarmee de tegenpool van wat Greenberg uiteindelijk zal worden.

De film lijkt een afrekening met de generatie-brede vertwijfeling die ook in Reality Bites centraal stond, over 'je ziel verkopen' aan 'de man'. Greenberg weigerde dat te doen, en moet nu in het reine zien te komen met de realiteit die die keuze opleverde: niet alleen zijn eigen leven liep erdoor op niets uit, maar ook dat van zijn beste vriend Ivan (Rhys Ifans). In de loop van de 107 minuten die de film duurt, verandert de hoofdpersoon met vallen en opstaan van de verongelijkte jaren-negentig-twintiger die hij in zijn hoofd nog steeds was, naar iets wat meer lijkt op een twintiger van deze tijd. Dan kan hij bijna echt aan zijn volwassen leven beginnen.

Mail

Joost

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Alles vijf sterren: Om het een beetje dragelijk te houden

Om het een beetje dragelijk te houden

Deze week worden we blij van een timer, filmpjes van spelende kinderen en een Reddit-forum met alle antwoorden. Lees meer

Edward Hopper - Chop Suey

Verdrietvoyeur

Van een veilige afstand laat Babet ons meekijken naar een vrouw in een jas en laat ze ons gissen naar wie deze vrouw is of zou kunnen zijn. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Tip: Geef jezelf een winterbeurt

Geef jezelf een winterbeurt

Ruby Sanders voelt zich ouder dan ooit en vraagt zich af: waarom geven we onze auto en fiets een winterbeurt, maar niet ons lichaam? Om daad bij woord te voegen maakt ze een afspraak bij Dr. Wang. Een tip om je eens te laten doorlichten bij een acupuncturist. Lees meer

 Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Vandaag is in het stadhuis van Rotterdam een condoleanceregister geopend voor Jules Deelder. Rob Worst bracht hem nog eenmaal in beeld zoals hij was: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur. Lees meer

Column: Een traan op de kerstbal

Een traan op de kerstbal

Voor Trudy zijn kerst en afscheid onlosmakelijk met elkaar verbonden, vertelt ze in haar laatste column op Hard//hoofd. Zoals tijdens de kerstvakantie 22 jaar geleden, toen er een postbode aanbelde met een onheilspellende expresbrief. Lees meer

Alles vijf sterren: 18

Waar we eigenlijk mee bezig zijn

In deze laatste dagen van december lezen we De Avonden en Winter, en kijken we binnen bij wat mensen met kerst eigenlijk allemaal doen. Lees meer

Hard//talk: Het woordenboek is de barricade van deze tijd

Het woordenboek is de barricade van deze tijd

De redactie van de Van Dale riep ‘boomer’ uit als Woord van het Jaar 2019. Voor Marte Hoogenboom het zoveelste bewijs dat de progressieve strijd in de eerste plaats een taalstrijd is. Lees meer

 De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. In deze Beeldspraak van Lotte van Uittert is niemand zo aanwezig als de afwezige mens in zijn eigen kamer. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan