Asset 14

Even achterom kijken

Ik ben onhandig. Ik denk graag na en vind de wereld om mij heen vaak minder interessant dan die in mijn hoofd. Als kind stootte ik regelmatig aan de eettafel mijn beker met melk om, tot grote ergernis van mijn vader, die erg van melk hield. Mijn ouders hielden me angstvallig uit de buurt van baby’s, porseleinwinkels en ijssculpturen.

Ze hoopten dat het zou verbeteren als ik ouder werd, maar uiteindelijk hebben we allemaal moeten accepteren wie ik ben. Ik ben een dropper, als Chandler uit Friends. Soms sta ik zelf ook te kijken van het circus van ongecontroleerde bewegingen dat aan een slippertje vooraf gaat, alsof ik getuige ben van een minidemonstratie van de chaostheorie. Zo zat ik onlangs met mijn vriendin in een café waar een grote kalebas op tafel lag. Ik pakte het ding bij de steel en gebruikte het als microfoon voor een fruitinterview met mijn vermoeide eega. Zij ging met tegenzin in mijn grap mee, tot de steel afbrak, de kalebas als een rotsblok over tafel rolde, de hete thee van mijn vriendin in haar schoot stootte, zij verschrikt opstond, haar stoel omviel tegen de serveerster, die wankelde met een vol dienblad, waar een suikerpot vanaf viel, bovenop het schermpje van mijn iPhone.

Mijn shirt zit na een halve dag onder de mysterieuze veelkleurige vlekken. Ik loop regelmatig weg van een pinautomaat zonder het uit het vakje schuivende geld in ontvangst te nemen en laat bioscoop- en treinkaartjes direct na aankoop op de grond vallen. Het is aan een stoet van eerlijke en behulpzame medeburgers te danken dat ik niet allang blut en naakt door de stad slenter.

Het kwijtraken van spullen is het ergste. Elke winter verbruik ik drie paar handschoenen en een sjaal, en elke zomer twee tot vier zonnebrillen. Ik herinner me een epische tocht waarbij ik als tiener kilometers lang achter een bus heb aangerend om mijn discman terug te bemachtigen. Ik probeer dit alles te relativeren met de anti-materialistische slogan “Het zijn maar spullen”. Maar het punt is juist dat ik door het niet lang gebruiken van die spullen een fanatieke deelnemer van de kapitalistische carrousel ben. Ik koop me suf aan vervangingen en reparaties, geef fortuinen uit aan boetes en andere rekeningen die louter aan slordigheid te wijten zijn.

Foto: Bryan Thatcher/Flickr

De laatste jaren heb ik echter geleerd hoe ik mijn handicap enigszins kan beteugelen. Ik heb een bijna autistische routine opgebouwd: mijn telefoon zit in mijn linkerzak. Als ik die druk tegen mijn bovenbeen even niet voel, ben ik in paniek. Hetzelfde geldt voor mijn geld en pasjes aan de rechterkant. Om meer aandacht voor mijn spullen op te brengen, heb ik bovendien een aantal dure en echt goede dingen aangeschaft. Mijn Ray Ban-zonnebril was een rib uit mijn lijf, en zo bescherm ik hem ook. Het gaat goed, hoewel ik merk dat ik in drukke periodes weer meer kwijtraak. Vaak is dat dus een teken dat ik even wat gas terug moet nemen.

Maar het allerbelangrijkste wat ik geleerd heb, is heel simpel: even achterom kijken. Als je ergens weggaat, kijk je automatisch even over je schouder of je niets vergeten bent. Het is een fijn rustmomentje, waarbij je – als je wilt – ook even kunt reflecteren over de tijd die je op die plek gespendeerd hebt. En soms zie je dan het puntje van je handschoen uit de bioscoopstoel steken. Ha, stiekemerd. Dat scheelde niet veel.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!