Asset 14

Behoud wat gezien is

“Ik heb nóg een oom”, zei mijn vriendin, “maar die woont bij mijn oma in de linnenkast.” Mijn voet schoot van de trapper van verbazing. Ik dacht dat ik onderhand wel al haar naaste familieleden kende, maar heeft ze een oom die ik nog niet ontmoet heb? En waarom verstopt die zich bij zijn moeder in een linnenkast? “Hoe heet die dan?” “Vaöske” antwoordde mijn vriendin. “Kom dan fietsen we even bij mijn oma langs, dan kun je met hem kennismaken.” Op mijn ongelovige vragen volstond ze met: “Je zult zien dat het waar is.”

Oma was thuis en na de uitleg waarom we bij haar aanbelden zei ze geamuseerd dat we dan wel twee trappen naar boven moesten, naar de logeerkamer. “Ik kan Vaöske wel roepen om naar beneden te komen, maar hij luistert van geen kant…” Vaöske is nooit aangegeven bij de Burgerlijke Stand, maar bleek wel degelijk te bestaan. Geteld vanaf zijn conceptie had hij de leeftijd van vier maanden en na een spontane miskraam was hij door zijn vader (of heet dat dan zijn verwekker?) op sterk water gezet. Ja, zo noemt men dat, iemand op sterk water zetten, of moet je het bij een foetus hebben over ‘iets’? Vaöske is perfect geconserveerd, met alles erop en eraan en zweeft nu al bijna 70 jaar in een glazen pot met schroefdeksel.

Hans van den Bogaard fotografeerde voor het AMC de collectie van het Museum Vrolik.

Dat zweven in een fles is fascinerend. Het lijkt op een live verbinding met een ruimteschip. Als klein meisje dacht ik dat dit door de vloeistof kwam, men noemde het immers ‘sterk water’ en het onttilde de organismen aan de zwaartekracht. Maar sinds ik een bezoekje heb gebracht aan museum Vrolik weet ik beter: het is de kunst van het opspannen. De preparaten hangen in de potten aan haast onzichtbaar paardenhaar. Dat museum bevindt zich in het AMC en is vernoemd naar Gerard Vrolik (1775-1859), die samen met zijn zoon begonnen is met het aanleggen van deze anatomische collectie. Je ontdekt er het menselijk lichaam in ontlede onderdelen.

Voor sommigen misschien luguber, maar voor mij vooral ontroerend zijn de aangeboren misvormingen, zoals Siamese tweelingen en cyclopen die je met dat ene enkele oog van achter glas verlangend aankijken. Je vergeet ter plekke je eigen onvolmaaktheden. Ook allerlei dieren zijn er te zien, vaak in onderdelen: een leeuwenhart en de eileider van een kip. En dat allemaal dankzij de uitvinding van ‘sterk water’: 70% alcoholoplossing, aangevuld met wat verdunde formaldehyde uit de apotheek en eventueel wat glycerine of kopersulfaat om de kleuren goed te houden.

In een hermetisch af te sluiten mooi gevormde (liefst vierkante) glazen pot staat een dier in een hedendaags interieur hipper dan een pantervel of een opgezette roofvogel. Damien Hirst is beroemd geworden met het tentoonstellen van een haai op sterk water. Dus waarom niet je eigen Vaöske, lintworm of een op vakantie gevonden gifgroene salamander op de schoorsteenmantel gezet? Je maakt verhaal op sterk water! Het kunnen ook plantaardige dingen zijn, een half doorgesneden uienplant, een witte roos aan een artistiek gevormde tak met fraaie knoppen. Wees creatief! Maar zoals gezegd, de kunst is het om geheel intrigerend op te spannen in een raamwerk, het te doen zweven, liefst tegen een donkere achtergrond.

Mail

Marieke Sleijpen

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer