Asset 14

Behoud wat gezien is

“Ik heb nóg een oom”, zei mijn vriendin, “maar die woont bij mijn oma in de linnenkast.” Mijn voet schoot van de trapper van verbazing. Ik dacht dat ik onderhand wel al haar naaste familieleden kende, maar heeft ze een oom die ik nog niet ontmoet heb? En waarom verstopt die zich bij zijn moeder in een linnenkast? “Hoe heet die dan?” “Vaöske” antwoordde mijn vriendin. “Kom dan fietsen we even bij mijn oma langs, dan kun je met hem kennismaken.” Op mijn ongelovige vragen volstond ze met: “Je zult zien dat het waar is.”

Oma was thuis en na de uitleg waarom we bij haar aanbelden zei ze geamuseerd dat we dan wel twee trappen naar boven moesten, naar de logeerkamer. “Ik kan Vaöske wel roepen om naar beneden te komen, maar hij luistert van geen kant…” Vaöske is nooit aangegeven bij de Burgerlijke Stand, maar bleek wel degelijk te bestaan. Geteld vanaf zijn conceptie had hij de leeftijd van vier maanden en na een spontane miskraam was hij door zijn vader (of heet dat dan zijn verwekker?) op sterk water gezet. Ja, zo noemt men dat, iemand op sterk water zetten, of moet je het bij een foetus hebben over ‘iets’? Vaöske is perfect geconserveerd, met alles erop en eraan en zweeft nu al bijna 70 jaar in een glazen pot met schroefdeksel.

Hans van den Bogaard fotografeerde voor het AMC de collectie van het Museum Vrolik.

Dat zweven in een fles is fascinerend. Het lijkt op een live verbinding met een ruimteschip. Als klein meisje dacht ik dat dit door de vloeistof kwam, men noemde het immers ‘sterk water’ en het onttilde de organismen aan de zwaartekracht. Maar sinds ik een bezoekje heb gebracht aan museum Vrolik weet ik beter: het is de kunst van het opspannen. De preparaten hangen in de potten aan haast onzichtbaar paardenhaar. Dat museum bevindt zich in het AMC en is vernoemd naar Gerard Vrolik (1775-1859), die samen met zijn zoon begonnen is met het aanleggen van deze anatomische collectie. Je ontdekt er het menselijk lichaam in ontlede onderdelen.

Voor sommigen misschien luguber, maar voor mij vooral ontroerend zijn de aangeboren misvormingen, zoals Siamese tweelingen en cyclopen die je met dat ene enkele oog van achter glas verlangend aankijken. Je vergeet ter plekke je eigen onvolmaaktheden. Ook allerlei dieren zijn er te zien, vaak in onderdelen: een leeuwenhart en de eileider van een kip. En dat allemaal dankzij de uitvinding van ‘sterk water’: 70% alcoholoplossing, aangevuld met wat verdunde formaldehyde uit de apotheek en eventueel wat glycerine of kopersulfaat om de kleuren goed te houden.

In een hermetisch af te sluiten mooi gevormde (liefst vierkante) glazen pot staat een dier in een hedendaags interieur hipper dan een pantervel of een opgezette roofvogel. Damien Hirst is beroemd geworden met het tentoonstellen van een haai op sterk water. Dus waarom niet je eigen Vaöske, lintworm of een op vakantie gevonden gifgroene salamander op de schoorsteenmantel gezet? Je maakt verhaal op sterk water! Het kunnen ook plantaardige dingen zijn, een half doorgesneden uienplant, een witte roos aan een artistiek gevormde tak met fraaie knoppen. Wees creatief! Maar zoals gezegd, de kunst is het om geheel intrigerend op te spannen in een raamwerk, het te doen zweven, liefst tegen een donkere achtergrond.

Mail

Marieke Sleijpen

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer