Asset 14

Houd (van) spinnen

Toen ik negen jaar oud was had ik twee liefdes, Ajax en spinnen. Die heb ik proberen te koppelen toen de onderwijzer van groep vijf ons de opdracht gaf een versje te schrijven dat moest beginnen met de zin ‘Ik wou dat ik een … was’.

Ik wou dat ik een spin was
dan kroop ik in het huis van Van Gaal
en zocht zijn bekers allemaal
en in de mooiste maakte ik mijn web
zodat niet hij maar ík de wereldbeker heb

Mijn liefde voor Ajax is over, maar die voor spinnen niet. Ik geniet als iemand mij vraagt zo’n dikke harige over de vloer schietende geleedpotige zo snel mogelijk buiten te zetten, levend! Het is immers pedagogisch onverantwoord die maar simpel dood te trappen, want altijd zijn er, de vergrijzing ten spijt, oogjes van kwetsbare kinderzieltjes in de buurt.

Voor mij hebben spinnen aaibaarheid. Tegen mijn keukenraam, en wel aan de binnenkant, hangt in een prachtig web spin Sebastiaan de Tweede. (Sebastiaan I is helaas door Annie M.G. Schmidt dichterlijk ter dood veroordeeld en opgeveegd.) Mijn Sebastiaan is van de familie Araneus diadematus, wat ‘spin met een kroontje betekent. Maar voor mij als Latijnanalfabeet is het gewoon een kruisspin. Die hebben de aardige gewoonte dat als je ze hardop ‘gedag’ zegt, ze je vriendelijk teruggroeten door met hun voorste twee pootjes te zwaaien. Hij (misschien is het een zij, maar om dat zeker te weten zou ik het beestje onder een vergrootglas moeten determineren en ik ben geen ‘wrede’ Annie) vangt vliegjes en mugjes die overdag op het licht van het raam afgaan. Maar nu het winter is moet hij vasten. Soms voeder ik hem bij als ik in dit koude seizoen zelf toch nog een vlieg kan verschalken omdat ik de afvalzak te lang binnen in de warmte heb laten staan. Maar let op, verwen spinnen niet te veel, anders worden ze lui en hun webben van beduidend minder kwaliteit.

Een aaibare spin

Ik heb maar één kruisspin en het is de enige huisspin die ik een naam heb gegeven. Er zijn in mijn woninkje veel anonieme (misschien wel honderden) tril- en trechterspinnen. Ze zitten met zijn allen in vier convectorputten en maken daar grote wolken spinrag, die als fantastische stofvangers fungeren in de vanzelf langs de radiatoren circulerende luchtstromen. Zo dragen mijn spinnen bij tot het gezonde binnenmilieu in mijn woning. En…energiezuinig, want een elektrische ventilator is overbodig. Je hoeft deze filters slechts zo nu en dan te verversen door er niet al te resoluut met een stofdoek doorheen te zwabberen. De spinnen overleven dit wel en maken snel weer nieuwe, dankzij hun spintepels met tientallen ‘spuitbusjes’ die elk verbonden zijn met een spinklier. Via die klieren kan de spin een enorme verscheidenheid aan draden produceren die wetenschappers overal ter wereld proberen na te maken omdat ze zo buitengewoon rekbaar en sterk zijn. Maar tot nu toe blijkt de spin ingenieuzer dan alle ingenieurs en wetenschappers bij elkaar.

In de Griekse mythologie maakt de Lydische prinses Arachne de godin Athene zo jaloers dat die haar uitdaagt tot een weefwedstrijd. Uit woede over haar verlies verandert ze de arme Arachne in een spin. De orde van spinnen dankt hieraan haar mooie naamgeving Araneae (en het verklaart misschien de in beginsel wat vreemde verbinding van mijn spinnenleven met Ajax). Maar de spin heeft niet alleen in de klassieke oudheid zijn sporen achtergelaten. In de Afrikaanse cultuur wordt de spin gevreesd alsook vereerd in de vertellingen over Anansi, het gekleurde nichtje van mijn Sebastiaan. Op rotswanden in het zuiden van Peru staan enorme afbeeldingen van spinnen gegrift die pas van grote afstand te herkennen zijn (bekend als de Nazca-lijnen). Niemand weet hoe die tekeningen zijn ontstaan. Sommigen zien hierin het bewijs van buitenaards spinnenleven. In het Amazonegebied woont de Tukanostam en deze indianen vergelijken het web van de spin met de placenta. Bij de Maya’s verschijnt de spin als de godin van de vroedvrouwen. ‘Onze’ Spiderman is gewoon een machospinsel uit frustratie en minderwaardigheidsgevoel omdat overal ter wereld de spin juist wordt gezien als het symbool van vrouwelijke kracht. Het zijn vooral mannen die lijden aan arachnofobie en het is een door mannen ter camouflage verspreid sprookje dat alleen vrouwen spinnenangst kennen. Test dit maar eens in je omgeving, of kijk hier eens naar, vanaf 13:40.

Omdat spinnen nuttig zijn vanwege het opruimen van plaaggedierte kun je ze gericht inzetten op specifieke plaatsen in huis. Op plekken die vol kleine beestjes zitten, bijvoorbeeld in de kieren van je fraaie oude houten vloer. Je moet dan wel spinnen uit de juiste familie kiezen, ren- of springspinnen die geen web maken maar te voet uit jagen gaan. In elk willekeurig Hollands huis is er één plek waar het werkelijk wemelt van klein ongedierte:…het echtelijk bed! En mijn ultieme tip is: onder de lakens een handvol ‘matrasspinnen’ uitzetten en ik garandeer je, als het dan nóg kriebelt weet je het helemaal zeker: het is ware liefde!

p.s. Dans samen de tarantella

Mail

Marieke Sleijpen

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer