Asset 14

Houd (van) spinnen

Toen ik negen jaar oud was had ik twee liefdes, Ajax en spinnen. Die heb ik proberen te koppelen toen de onderwijzer van groep vijf ons de opdracht gaf een versje te schrijven dat moest beginnen met de zin ‘Ik wou dat ik een … was’.

Ik wou dat ik een spin was
dan kroop ik in het huis van Van Gaal
en zocht zijn bekers allemaal
en in de mooiste maakte ik mijn web
zodat niet hij maar ík de wereldbeker heb

Mijn liefde voor Ajax is over, maar die voor spinnen niet. Ik geniet als iemand mij vraagt zo’n dikke harige over de vloer schietende geleedpotige zo snel mogelijk buiten te zetten, levend! Het is immers pedagogisch onverantwoord die maar simpel dood te trappen, want altijd zijn er, de vergrijzing ten spijt, oogjes van kwetsbare kinderzieltjes in de buurt.

Voor mij hebben spinnen aaibaarheid. Tegen mijn keukenraam, en wel aan de binnenkant, hangt in een prachtig web spin Sebastiaan de Tweede. (Sebastiaan I is helaas door Annie M.G. Schmidt dichterlijk ter dood veroordeeld en opgeveegd.) Mijn Sebastiaan is van de familie Araneus diadematus, wat ‘spin met een kroontje betekent. Maar voor mij als Latijnanalfabeet is het gewoon een kruisspin. Die hebben de aardige gewoonte dat als je ze hardop ‘gedag’ zegt, ze je vriendelijk teruggroeten door met hun voorste twee pootjes te zwaaien. Hij (misschien is het een zij, maar om dat zeker te weten zou ik het beestje onder een vergrootglas moeten determineren en ik ben geen ‘wrede’ Annie) vangt vliegjes en mugjes die overdag op het licht van het raam afgaan. Maar nu het winter is moet hij vasten. Soms voeder ik hem bij als ik in dit koude seizoen zelf toch nog een vlieg kan verschalken omdat ik de afvalzak te lang binnen in de warmte heb laten staan. Maar let op, verwen spinnen niet te veel, anders worden ze lui en hun webben van beduidend minder kwaliteit.

Een aaibare spin

Ik heb maar één kruisspin en het is de enige huisspin die ik een naam heb gegeven. Er zijn in mijn woninkje veel anonieme (misschien wel honderden) tril- en trechterspinnen. Ze zitten met zijn allen in vier convectorputten en maken daar grote wolken spinrag, die als fantastische stofvangers fungeren in de vanzelf langs de radiatoren circulerende luchtstromen. Zo dragen mijn spinnen bij tot het gezonde binnenmilieu in mijn woning. En…energiezuinig, want een elektrische ventilator is overbodig. Je hoeft deze filters slechts zo nu en dan te verversen door er niet al te resoluut met een stofdoek doorheen te zwabberen. De spinnen overleven dit wel en maken snel weer nieuwe, dankzij hun spintepels met tientallen ‘spuitbusjes’ die elk verbonden zijn met een spinklier. Via die klieren kan de spin een enorme verscheidenheid aan draden produceren die wetenschappers overal ter wereld proberen na te maken omdat ze zo buitengewoon rekbaar en sterk zijn. Maar tot nu toe blijkt de spin ingenieuzer dan alle ingenieurs en wetenschappers bij elkaar.

In de Griekse mythologie maakt de Lydische prinses Arachne de godin Athene zo jaloers dat die haar uitdaagt tot een weefwedstrijd. Uit woede over haar verlies verandert ze de arme Arachne in een spin. De orde van spinnen dankt hieraan haar mooie naamgeving Araneae (en het verklaart misschien de in beginsel wat vreemde verbinding van mijn spinnenleven met Ajax). Maar de spin heeft niet alleen in de klassieke oudheid zijn sporen achtergelaten. In de Afrikaanse cultuur wordt de spin gevreesd alsook vereerd in de vertellingen over Anansi, het gekleurde nichtje van mijn Sebastiaan. Op rotswanden in het zuiden van Peru staan enorme afbeeldingen van spinnen gegrift die pas van grote afstand te herkennen zijn (bekend als de Nazca-lijnen). Niemand weet hoe die tekeningen zijn ontstaan. Sommigen zien hierin het bewijs van buitenaards spinnenleven. In het Amazonegebied woont de Tukanostam en deze indianen vergelijken het web van de spin met de placenta. Bij de Maya’s verschijnt de spin als de godin van de vroedvrouwen. ‘Onze’ Spiderman is gewoon een machospinsel uit frustratie en minderwaardigheidsgevoel omdat overal ter wereld de spin juist wordt gezien als het symbool van vrouwelijke kracht. Het zijn vooral mannen die lijden aan arachnofobie en het is een door mannen ter camouflage verspreid sprookje dat alleen vrouwen spinnenangst kennen. Test dit maar eens in je omgeving, of kijk hier eens naar, vanaf 13:40.

Omdat spinnen nuttig zijn vanwege het opruimen van plaaggedierte kun je ze gericht inzetten op specifieke plaatsen in huis. Op plekken die vol kleine beestjes zitten, bijvoorbeeld in de kieren van je fraaie oude houten vloer. Je moet dan wel spinnen uit de juiste familie kiezen, ren- of springspinnen die geen web maken maar te voet uit jagen gaan. In elk willekeurig Hollands huis is er één plek waar het werkelijk wemelt van klein ongedierte:…het echtelijk bed! En mijn ultieme tip is: onder de lakens een handvol ‘matrasspinnen’ uitzetten en ik garandeer je, als het dan nóg kriebelt weet je het helemaal zeker: het is ware liefde!

p.s. Dans samen de tarantella

Mail

Marieke Sleijpen

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Alles vijf sterren: 26

Wat maakt je strijdbaar?

Deze week nemen we het advies #educateyourself ter harte, en geven we antwoord op de vraag: 'Wat maakt je strijdbaar?' Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan