Asset 14

The Transmigration of Morton F.

The Transmigration of Morton F is een digitale opera, een computergame en een visueel ritueel in één. Regisseur Sjaron Minailo en componist Anat Spiegel ontwikkelden in opdracht van het Holland Festival een compleet nieuwe muziektheaterervaring, volledig te beleven op het internet. Ze lieten zich inspireren door werk van sciencefictionschrijver Philip K. Dick (met name The Transmigration of Timothy Archer), filmmaker David Lynch en componist Morton Feldman.

Het Holland Festival geeft sinds vorig jaar digitale kunst een structurele plaats in haar programmering. Toen lanceerde het festival de interactieve digitale liederencyclus The Book of Sand van de Nederlandse componist Michel van der Aa. Dit jaar presenteren Minailo en Spiegel hun digitale, interactieve opera The Transmigration of Morton F. Met een hoofdrol voor de legendarische, Amerikaanse zangeres Joan La Barbara. Op 20 juni om 20.30 wordt de website gelanceerd, tijdens een programma waarin La Barbara enkele composities zal zingen en Minailo en zijn creative producer Ruben van Leer een doorloop van het werk vertonen.

Elke scène is een visualisatie van een korte compositie van Feldman.

De opera bestaat uit composities van Morton Feldman en Anat Spiegel. De ouverture is Feldmans' The Straits of Magellan. Deze klinkt tijdens de openingsscène die bij de kijkers het personage van La Barbara (die zichzelf speelt) introduceert tot aan haar ontmoeting met een mysterieuze jongen, die een opvallende gelijkenis vertoont met Feldman. Na deze ouverture komt de kijker, samen met La Barbara, terecht in verschillende manifestaties van haar onbewuste. Elke scène is een visualisatie van een korte compositie van Feldman. De composities die gebruikt worden, naast The Straits of Magellan: Chorus and Instruments II, Vertical Thoughts V en Only.

Daarnaast is er een nieuwe compositie van Anat Spiegel te horen. Zoals ze eerder deed met werk van Bach en Björk zal Spiegel Feldmans werk gebruiken om verwrongen spiegelbeelden te maken van zijn muziek. Deze nieuwe compositie is volgens Spiegel een ‘incantatie’ die Feldmans geest oproept. ‘Feldman gereïncarneerd als hedendaagse muziek.’ In deze scène zijn tevens een choreografie van Nicole Beutler en een performance van Jennifer Tee verwerkt.

Het openingsshot is van een zelfportret van de Amerikaanse kunstenaar Philip Guston. Jarenlang was Guston de beste vriend van Feldman, tot in 1970 een abrupt einde kwam aan deze vriendschap. Tien jaar later overleed Guston zonder dat ze het hadden bijgelegd. Feldman heeft altijd spijt gehad van de verbroken vriendschap. Dit voorval is de drijvende kracht achter The Transmigration of Morton F.

Feldman heeft altijd spijt gehad van de verbroken vriendschap.

Vervolgens zien we een jongen, die een opvallende gelijkenis vertoont met Feldman, over een begraafplaats lopen. De jongen verschijnt in een volgende shot in een boekwinkel waar hij de ogen kruist met Joan La Barbara. Joan besluit de jongen te volgen. De jongen leidt haar naar verschillende locaties, waaronder de begraafplaats, een verlaten zwemparadijs, en een kerk waar Joan zichzelf tegenkomt, terwijl ze voor een publiek Three Voices van Feldman zingt. Ook komt ze terecht in een massaal ritueel. Tijdens dit ritueel wordt een abstract expressionistisch schilderij gecreëerd in de geest van Guston. Tevens is het een volgende stap in de transmigratie van de geest van Morton Feldman (in de vorm van de jongen) naar het lichaam van La Barbara. De terugkerende locatie van de begraafplaats is de plek waar de toeschouwer de controle over kan nemen in een aantal interactieve scènes of mini-games.The Transmigration of Morton F. filmstill © Sjaron Minailo (1)Morton Feldman (1926-1987) wordt tot de belangrijkste componisten van de twintigste eeuw gerekend. De beslissende ontmoeting in zijn muzikale leven was die met John Cage, die hem aanmoedigde om oude compositiesystemen, zoals de traditionele harmonieleer of seriële techniek, los te laten. Feldman wordt vaak geassocieerd met de experimentele New York School, samen met Cage, Christian Wolff en Earle Brown. Feldman experimenteerde in de jaren '50 onder meer met grafische notatie en met vrijheden voor de uitvoerenden. Vanaf de jaren '70 gebruikte hij conventionele notatie. Via Cage kwam Feldman in aanraking met andere prominente figuren uit de kunstwereld van New York, zoals schrijver Frank O’Hara en beeldend kunstenaars Jackson Pollock, Robert Rauschenberg en Philip Guston. Met name aan de abstract-expressionistische schilderkunst ontleende hij veel inspiratie. Hij betuigde zijn schatplichtigheid met titels als RothkoChapel (1971) en For Frank O’Hara (1973). In 1977 schreef hij de opera Neither op een tekst van Samuel Beckett. Zijn latere kamermuziek, vanaf 1977, is zacht en intiem van karakter. Deze laatste werken zijn vaak extreem lang, zoals For Philip Guston (1984), dat vier uur duurt, en het Tweede Strijkkwartet (1983) van zes uur. Kort na zijn huwelijk met de Canadese componist Barbara Monk overleed Feldman aan alvleesklierkanker.

Zijn latere kamermuziek, vanaf 1977, is zacht en intiem van karakter.

Sjaron Minailo is geen onbekende met het werk van Morton Feldman. Eerder maakte hij met zijn groep Studio Minailo al RothkoChapel, een theatrale videoclip waarin Feldmans compositie RothkoChapel uitgebreid werd met associatieve beelden geïnspireerd op het werk van schilder Mark Rothko. Ook regisseerde hij afgelopen jaar Feldmans Three Voices for Joan La Barbara, een performance bij het Brusselse operahuis De Munt, waarbij jonge zangers gecoached werden door La Barbara zelf. Minailo is gespecialiseerd in het maken van genre-overschrijdend muziektheater en werkte al samen met het Asko|Schönberg Ensemble, Slagwerkgroep Den Haag, Kunsthal Rotterdam en het Stedelijk Museum Amsterdam.

Componist, zanger en performer Anat Spiegel is een vaste samenwerkingspartner van Minailo. Ze is net als Minailo gespecialiseerd in interdisciplinair werk. Samen maakten ze in 2015 bij De Munt de opera Medúlla, gebaseerd op het gelijknamige conceptalbum van zangeres Björk. De cast bestond uit vier operazangers, een koor van honderd kinderen, een keelzanger en live elektronica. Ook maakten ze in 2012 Soul Seek, een internet-opera. Spiegels werk is uitgevoerd in Europa, de Verenigde Staten, Israël en Japan.

Minailo is gespecialiseerd in het maken van genre-overschrijdend muziektheater.

Joan la Barbara staat bekend om haar virtuoze stemtechniek, waarmee ze grensverleggende optredens in de Amerikaanse hedendaagse muziek geeft. Niet voor niets wordt ze ‘de Houdini van de nieuwe muziek’ genoemd. Ze experimenteerde met en ontwikkelde verschillende nieuwe zangtechnieken. Speciaal voor haar schreef Morton Feldman zijn monumentalewerk Three Voices for Joan La Barbara. Ze werkte naast Feldman onder anderen met componisten als John Cage, Philip Glass, choreograaf Merce Cunningham. La Barbara heeft een lange geschiedenis met het Holland Festival. Haar eerste optreden was in 1975, als onderdeel van het Philip Glass Ensemble. In de jaren daarna kwam ze regelmatig terug om werk te zingen van onder anderen John Cage en
Morton Feldman, maar ook haar eigen composities. In 2007 zong ze in de opera CelestialExcursions van Robert Ashley. Ook werkte ze mee aan River of Fundament van filmmaker Matthew Barney, in 2014 op het Holland Festival te zien.

The Transmigration of Morton F. is volledig digitaal te ervaren.



Mail

Holland Festival is een internationaal festival voor theater, muziek, dans, opera, film en beeldende kunsten. Het festival vindt sinds 1947 jaarlijks plaats in juni en wordt gehouden in Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer