Asset 14

The Transmigration of Morton F.

The Transmigration of Morton F is een digitale opera, een computergame en een visueel ritueel in één. Regisseur Sjaron Minailo en componist Anat Spiegel ontwikkelden in opdracht van het Holland Festival een compleet nieuwe muziektheaterervaring, volledig te beleven op het internet. Ze lieten zich inspireren door werk van sciencefictionschrijver Philip K. Dick (met name The Transmigration of Timothy Archer), filmmaker David Lynch en componist Morton Feldman.

Het Holland Festival geeft sinds vorig jaar digitale kunst een structurele plaats in haar programmering. Toen lanceerde het festival de interactieve digitale liederencyclus The Book of Sand van de Nederlandse componist Michel van der Aa. Dit jaar presenteren Minailo en Spiegel hun digitale, interactieve opera The Transmigration of Morton F. Met een hoofdrol voor de legendarische, Amerikaanse zangeres Joan La Barbara. Op 20 juni om 20.30 wordt de website gelanceerd, tijdens een programma waarin La Barbara enkele composities zal zingen en Minailo en zijn creative producer Ruben van Leer een doorloop van het werk vertonen.

Elke scène is een visualisatie van een korte compositie van Feldman.

De opera bestaat uit composities van Morton Feldman en Anat Spiegel. De ouverture is Feldmans' The Straits of Magellan. Deze klinkt tijdens de openingsscène die bij de kijkers het personage van La Barbara (die zichzelf speelt) introduceert tot aan haar ontmoeting met een mysterieuze jongen, die een opvallende gelijkenis vertoont met Feldman. Na deze ouverture komt de kijker, samen met La Barbara, terecht in verschillende manifestaties van haar onbewuste. Elke scène is een visualisatie van een korte compositie van Feldman. De composities die gebruikt worden, naast The Straits of Magellan: Chorus and Instruments II, Vertical Thoughts V en Only.

Daarnaast is er een nieuwe compositie van Anat Spiegel te horen. Zoals ze eerder deed met werk van Bach en Björk zal Spiegel Feldmans werk gebruiken om verwrongen spiegelbeelden te maken van zijn muziek. Deze nieuwe compositie is volgens Spiegel een ‘incantatie’ die Feldmans geest oproept. ‘Feldman gereïncarneerd als hedendaagse muziek.’ In deze scène zijn tevens een choreografie van Nicole Beutler en een performance van Jennifer Tee verwerkt.

Het openingsshot is van een zelfportret van de Amerikaanse kunstenaar Philip Guston. Jarenlang was Guston de beste vriend van Feldman, tot in 1970 een abrupt einde kwam aan deze vriendschap. Tien jaar later overleed Guston zonder dat ze het hadden bijgelegd. Feldman heeft altijd spijt gehad van de verbroken vriendschap. Dit voorval is de drijvende kracht achter The Transmigration of Morton F.

Feldman heeft altijd spijt gehad van de verbroken vriendschap.

Vervolgens zien we een jongen, die een opvallende gelijkenis vertoont met Feldman, over een begraafplaats lopen. De jongen verschijnt in een volgende shot in een boekwinkel waar hij de ogen kruist met Joan La Barbara. Joan besluit de jongen te volgen. De jongen leidt haar naar verschillende locaties, waaronder de begraafplaats, een verlaten zwemparadijs, en een kerk waar Joan zichzelf tegenkomt, terwijl ze voor een publiek Three Voices van Feldman zingt. Ook komt ze terecht in een massaal ritueel. Tijdens dit ritueel wordt een abstract expressionistisch schilderij gecreëerd in de geest van Guston. Tevens is het een volgende stap in de transmigratie van de geest van Morton Feldman (in de vorm van de jongen) naar het lichaam van La Barbara. De terugkerende locatie van de begraafplaats is de plek waar de toeschouwer de controle over kan nemen in een aantal interactieve scènes of mini-games.The Transmigration of Morton F. filmstill © Sjaron Minailo (1)Morton Feldman (1926-1987) wordt tot de belangrijkste componisten van de twintigste eeuw gerekend. De beslissende ontmoeting in zijn muzikale leven was die met John Cage, die hem aanmoedigde om oude compositiesystemen, zoals de traditionele harmonieleer of seriële techniek, los te laten. Feldman wordt vaak geassocieerd met de experimentele New York School, samen met Cage, Christian Wolff en Earle Brown. Feldman experimenteerde in de jaren '50 onder meer met grafische notatie en met vrijheden voor de uitvoerenden. Vanaf de jaren '70 gebruikte hij conventionele notatie. Via Cage kwam Feldman in aanraking met andere prominente figuren uit de kunstwereld van New York, zoals schrijver Frank O’Hara en beeldend kunstenaars Jackson Pollock, Robert Rauschenberg en Philip Guston. Met name aan de abstract-expressionistische schilderkunst ontleende hij veel inspiratie. Hij betuigde zijn schatplichtigheid met titels als RothkoChapel (1971) en For Frank O’Hara (1973). In 1977 schreef hij de opera Neither op een tekst van Samuel Beckett. Zijn latere kamermuziek, vanaf 1977, is zacht en intiem van karakter. Deze laatste werken zijn vaak extreem lang, zoals For Philip Guston (1984), dat vier uur duurt, en het Tweede Strijkkwartet (1983) van zes uur. Kort na zijn huwelijk met de Canadese componist Barbara Monk overleed Feldman aan alvleesklierkanker.

Zijn latere kamermuziek, vanaf 1977, is zacht en intiem van karakter.

Sjaron Minailo is geen onbekende met het werk van Morton Feldman. Eerder maakte hij met zijn groep Studio Minailo al RothkoChapel, een theatrale videoclip waarin Feldmans compositie RothkoChapel uitgebreid werd met associatieve beelden geïnspireerd op het werk van schilder Mark Rothko. Ook regisseerde hij afgelopen jaar Feldmans Three Voices for Joan La Barbara, een performance bij het Brusselse operahuis De Munt, waarbij jonge zangers gecoached werden door La Barbara zelf. Minailo is gespecialiseerd in het maken van genre-overschrijdend muziektheater en werkte al samen met het Asko|Schönberg Ensemble, Slagwerkgroep Den Haag, Kunsthal Rotterdam en het Stedelijk Museum Amsterdam.

Componist, zanger en performer Anat Spiegel is een vaste samenwerkingspartner van Minailo. Ze is net als Minailo gespecialiseerd in interdisciplinair werk. Samen maakten ze in 2015 bij De Munt de opera Medúlla, gebaseerd op het gelijknamige conceptalbum van zangeres Björk. De cast bestond uit vier operazangers, een koor van honderd kinderen, een keelzanger en live elektronica. Ook maakten ze in 2012 Soul Seek, een internet-opera. Spiegels werk is uitgevoerd in Europa, de Verenigde Staten, Israël en Japan.

Minailo is gespecialiseerd in het maken van genre-overschrijdend muziektheater.

Joan la Barbara staat bekend om haar virtuoze stemtechniek, waarmee ze grensverleggende optredens in de Amerikaanse hedendaagse muziek geeft. Niet voor niets wordt ze ‘de Houdini van de nieuwe muziek’ genoemd. Ze experimenteerde met en ontwikkelde verschillende nieuwe zangtechnieken. Speciaal voor haar schreef Morton Feldman zijn monumentalewerk Three Voices for Joan La Barbara. Ze werkte naast Feldman onder anderen met componisten als John Cage, Philip Glass, choreograaf Merce Cunningham. La Barbara heeft een lange geschiedenis met het Holland Festival. Haar eerste optreden was in 1975, als onderdeel van het Philip Glass Ensemble. In de jaren daarna kwam ze regelmatig terug om werk te zingen van onder anderen John Cage en
Morton Feldman, maar ook haar eigen composities. In 2007 zong ze in de opera CelestialExcursions van Robert Ashley. Ook werkte ze mee aan River of Fundament van filmmaker Matthew Barney, in 2014 op het Holland Festival te zien.

The Transmigration of Morton F. is volledig digitaal te ervaren.



Mail

Holland Festival is een internationaal festival voor theater, muziek, dans, opera, film en beeldende kunsten. Het festival vindt sinds 1947 jaarlijks plaats in juni en wordt gehouden in Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Hard//hoofd is trotse mediapartner van literair festival Nieuwe Types, dat gedurende de hele maand maart plaatsvindt in Arnhem én online. Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers