Asset 14

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Gijsbert Pols volgde de Britse verkiezingen en constateert dat er nog een hoop werk aan de winkel is als het gaat om de keuzes die Nederlandse media maken bij hun analyses en verslaggeving. Deze pakken vaak uit in het voordeel van rechts en dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in eigen land.

Mediakritiek vanuit links perspectief is een heikele zaak. In het Nederland van na Fortuyn is rechtse mediakritiek alomtegenwoordig. Elke avond mogen dezelfde vertegenwoordigers van radicaal rechtse partijen in talkshows hun complottheorieën bezigen, elk weekend mogen dezelfde opiniemakers uitleggen dat het allemaal de schuld van communisten en moslims is, en alsnog krijgen laaglandse redacteuren het verwijt te links te zijn.

Journalisten, zeker die van de publieke omroep, moeten bovendien met steeds minder middelen toekomen – voor goed werk is er gewoon te weinig geld. Voeg daar nog eens de ongehoorde snelheid aan toe waarmee nieuws sinds de opkomst van het internet circuleert. Als linkse auteur ben je daarom al snel geneigd de harde werkers in Hilversum en het Amsterdamse INIT-gebouw toch vooral maar met rust te laten.

De manier waarop er in de afgelopen weken door de Nederlandse media in het algemeen, en door de NOS in het bijzonder, verslag werd gedaan van de Britse verkiezingen kan echter niet onweersproken blijven.

Het was geen nieuws dat de BBC excuses moest aanbieden voor een verkiezingsdebat waaruit beelden van een publiek dat Johnson uitlachte waren weg gemonteerd.

Het ging al mis op het niveau van de berichtgeving zelf, bij de keuzes over welke informatie wel en niet werd verstrekt. Die vielen namelijk structureel in het voordeel van de Conservatieven uit. Zo heb ik geen bericht gezien over de weigering van de Conservatieve leider Boris Johnson om een parlementair rapport te laten publiceren over Russische inmenging in de verkiezingen. Ik heb geen bericht gezien over de website en de advertentiecampagne op Google waarmee de Conservatieven een vervalst verkiezingsprogramma van Labour verspreidden, juist op het moment dat de partij van Corbyn haar programma presenteerde. Ik heb geen bericht gezien over de manier waarop Johnson stemming maakte tegen arbeidsmigranten uit de EU, of over Johnsons aankondiging de financiering van de BBC te schrappen, of over de akelige rol die Johnson’s Conservatieve regering in de oorlog in Jemen speelt.

Het was geen nieuws dat John Major, een voormalige premier van de Conservatieven, aankondigde niet op zijn eigen partij te gaan stemmen. Het was geen nieuws dat de BBC excuses moest aanbieden voor een verkiezingsdebat waaruit beelden van een publiek dat Johnson uitlachte waren weg gemonteerd. Dat Corbyn documenten onthulde waaruit duidelijk bleek dat de Conservatieven de Britse gezondheidszorg volledig willen privatiseren, was ook geen nieuws. Wel was het nieuws dat er druk werd gespeculeerd over de vraag hoe Labour aan de documenten was gekomen.

Het verkiezingsprogramma van Labour werd door de NOS gereduceerd tot hogere belastingen voor de rijkste vijf procent, salarisverhoging voor mensen in de publieke sector en nationaliseringen. Het programma werd samengevat als ‘zeer links’, 'meest radicale van de afgelopen decennia' en 'uitgesproken socialistisch'. Nou kun je er lang over discussiëren in hoeverre dat soort termen van toepassing zijn. Feit is dat ze het zicht ontnemen op de inhoud. Over de innovatieve ideeën van Labour over eigendom, bijvoorbeeld, is niets verteld. Over de brede steun die het manifest onder Britse economen en academici kreeg evenmin.

In een uitgebreider stuk over de verkiezingen stond het district Workington centraal waarin Labour meestal won maar dat nu naar de Conservatieven leek te gaan – en inmiddels ook is gegaan. Brexit werd als voornaamste oorzaak aangedragen. Nou is dat natuurlijk één van de verhalen van deze verkiezingen, maar het is niet het enige verhaal. Dat de keuze op juist dit verhaal viel, wierp opnieuw een slecht licht op Labour en op het leiderschap van Corbyn, die zijn traditionele achterban van zich zou hebben vervreemd. Niet toevallig liet de NOS zich dit verhaal in de mond leggen door UK Onward, een denktank die wordt geleid door Will Tanner, een man die drie jaar voor de conservatieve premier Theresa May heeft gewerkt. Na de verkiezingen publiceerde hij een selfie op Twitter, waarin hij samen met een paar andere medewerkers van de denktank trots poseert met de fameuze rode petjes van Donald Trump.

Elders was het niet veel beter. Patrick van IJzendoorn schreef in de Volkskrant voor, tijdens en na de verkiezingen over Corbyns vermeend rampzalige leiderschap en de vervreemding van de traditionele achterban van Labour. Hetzelfde verhaal mocht Van IJzendoorn ook in De Groene komen vertellen. Ook in NRC stond de vervreemde achterban van Labour centraal en werd over het verkiezingsprogramma van Corbyns partij niet meer meegedeeld dan dat het 'uiterst links’ zou zijn. O ja, de Volkskrant kwam ook nog met een stuk waarin werd uitgelegd dat de Britse kiezers niet over voldoende economische kennis beschikken om een regering te kiezen.

In alle Nederlandse media is, net als elders, ruimschoots aandacht geweest voor Corbyns omgang met de antisemitische incidenten in zijn partij. Die aandacht is terecht: het is Corbyn zeker aan te rekenen dat hij er niet in is geslaagd korte metten te maken met deze kwestie. Het was echter ook terecht geweest om aandacht te besteden aan Johnsons misogyne, seksistische en racistische uitspraken. Of aan het feit dat Theresa May tijdens de campagne een standbeeld onthulde voor Nancy Astor, de eerste vrouw in het Britse parlement, Hitler-sympathisant en rabiaat antisemiet. Over het onderzoek naar het vermeende antisemitisme van een vers gekozen Conservatief parlementslid heb ik ook nog nergens gelezen. Het gaat er dan niet om de antisemitische incidenten in Labour weg te strepen tegen antisemitisme, racisme en moslimhaat bij de Conservatieven. Waar het om gaat is dat de incidenten in de juiste context moeten worden geplaatst .

Ongetwijfeld speelt mee dat door de verrechtsing van het politieke discours alles wat links van de PvdA en GroenLinks staat al snel als radicaal geldt.

Het is verleidelijk om te zoeken naar een verklaring voor dit alles. Waarschijnlijk zit de angst om als links te gelden bij veel Nederlandse journalisten diep. Ongetwijfeld speelt mee dat door de verrechtsing van het politieke discours alles wat links van de PvdA en GroenLinks staat al snel als radicaal geldt. En er is binnen de journalistiek momenteel weinig tijd voor diepgravende analyse, voor verbeelding, voor creativiteit.

Maar eigenlijk doet het er niet toe waarom de keuzes die Nederlandse media in hun verslaggeving en hun analyses maken in het voordeel van rechts uitpakken. Feit is dat het zo is. Met het oog op de parlementsverkiezingen in 2021 zal iedereen die een linkse zaak behartigt zich daar rekenschap van moeten geven en een strategie moeten ontwikkelen om ermee om te gaan. Anders kan ik over anderhalf jaar, terwijl Rutte met Wilders, Baudet en een stel christendemocraten over een coalitie aan het onderhandelen is, ditzelfde stuk nog een keer schrijven.

Beeld via Flickr

Mail

Gijsbert Pols denkt na over Nederland vanuit Berlijn. Hij publiceerde over literatuur en politiek voor De Reactor, Joop en NRC en is auteur van 'Het onhoudbare midden'.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

 Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Als een vampiervleermuis je eenmaal mag, deelt ze graag haar maaltijd met je en gaat een levenslange vriendschap aan. Lees meer

 400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

Endometriose komt even vaak voor als diabetes en reuma, maar is lang niet zo bekend. De oorzaken? Schaamte en taboe. Lees meer

 Draag geen dominosteentje bij

Draag geen dominosteentje bij

Sociale onthouding is eenvoudig te begrijpen en is bewezen effectief. Margriet Osinga draagt haar steentje níet bij aan de verspreiding van het coronavirus. Lees meer

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij 1

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij

'Powervrouw' Angela Merkel stuurde Europa door zwaar weer en was een voorbeeld voor talloze vrouwen, maar stemde ook tegen het homohuwelijk. Madeleijn van den Nieuwenhuizen vraagt zich af: is Merkel nou een feministisch rolmodel of niet? Lees meer

Hard//talk: Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Dat ze niet op de hoogte was van inclusieve pronouns kwam Vivan Mac Gillavry op afkeurende reacties te staan. Behalve door een van de aanwezigen, die haar gebrek aan 'wokeness' geduldig opvulde. Lees meer

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Hernieuwd vaderlijk gezag zou uitkomst bieden aan een wereld die overspoeld wordt door de tranen van wenende vaders. Rijk Kistemaker treurt om dat dorre, traanloze idee. Lees meer

 Sanders, wie anders?

Sanders, wie anders?

Hij lijkt de gedoodverfde winnaar van de Amerikaanse Democratische voorverkiezingen, al zal-ie het toch nog even moeten doen. In de peilingen staat de democratic socialist Bernie Sanders in elk geval fier bovenaan. Lees meer

Een mooi vak

Docent een mooi vak? Ja, maar onder lelijke omstandigheden

Politici en beleidsmakers vinden het vreemd dat zo weinig mensen 'het mooie vak' van docent willen beoefenen, terwijl diezelfde politici het vak niet daadwerkelijk mooi maken. Lees meer

Filmtrialoog: Little Women 1

Little Women

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om de nieuwste verfilming van Little Women te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Collectieve empathie

Collectieve empathie reikt verder dan Nederlandse grenzen

Terwijl het coronavirus voornamelijk in China om zich heen grijpt, hoopt Jihane Chaara dat onze houding tegenover iedereen die wel door het virus wordt getroffen, verandert. Lees meer

 Vleeskippen leggen geen windeieren

Vleeskippen leggen geen windeieren

Eet toch eens wat minder vlees, zegt de Nederlandse overheid. Schep nog eens op, roept de EU daar harder overheen. Lees meer

Hard//talk: Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Milieubescherming en economie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hoog tijd dus dat links en rechts zich aan elkaars onderwerpen gaan wagen. Lees meer

 Enkel de arm der wet is afgezet

Enkel de arm der wet is afgezet

Rueben Millenaar zag met lede ogen het impeachment-proces van Donald Trump aan. Lees meer

 1

Waarom ik vrijwillig mijn verhaal weggeef

Als Jihane Chaara zich ‘feminist’ noemt, geeft ze een stukje van haar autonomie weg. Want wat verstaat haar publiek onder ‘feminist’? Lees meer

Filmtrialoog: Bombshell

Bombshell

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om Bombshell te zien. Een echt feministische film bleek het niet, maar het leverde genoeg stof tot discussie op. Lees meer

 Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

De ontdekking dat waarschijnlijk vleermuizen achter het nieuwe coronavirus steken, leidde al snel tot wilde speculaties; dat de ziekte het gevolg is van besmette vleermuissoep, bijvoorbeeld. Maar dat lijkt een Chinese variant van een broodje aap. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij ons 10-jarig jubileum kunnen verplaatsen en de geboekte artiesten kunnen betalen. Je eerste gesigneerde en genummerde kunstwerk is van Raquel van Haver. Vóór 1 mei hebben we 600 nieuwe kunstverzamelaars nodig.

Meer info