Asset 14

Het Britse rookgordijn

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Nu de Britten op het punt staan te stemmen in het Brexit-referendum kijkt Micha Heilbron kritisch naar de turbulente relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en Europa.

Toen ik net in Engeland studeerde werd ik overweldigd door de Britse hartelijkheid. Elke presentatie die ik gaf vond men very impressive, elke vraag ik die ik stelde excellent. Wekenlang was ik hierdoor aangenaam verdoofd, tot ik doorkreeg dat Britse complimenten weinig waard zijn. Vaak is de waarde zelfs negatief: hoe achterlijker je vraag, hoe tenenkrommender je presentatie, des te méér complimenten je ontvangt. Complimenten die ongemak moeten maskeren. Aardigheid als rookgordijn.

Sinds de aankondiging van het Brexit-referendum moet de EU zich hetzelfde realiseren. Een besef waardoor de geschiedenis met de Britten plotseling in een ander licht wordt geplaatst. Die Britse attitude, het dwarsliggen, de onthouding van verdragen – was dat slechts ‘conservatisme’ en ‘eilandersmentaliteit’? Of heeft het Verenigd Koninkrijk al die tijd een diepe minachting voor het continent gehad?

Dat laatste was niet alleen te zien tijdens de campagne, in de giftige retoriek van Leave. Nee, het was evengoed zichtbaar bij Remain, niet in de laatste plaats bij Cameron zelf. Dat begon al bij het uitroepen van het referendum. Cameron beloofde dit tijdens de verkiezingen van vorig jaar; daar zat hij dus aan vast. Maar de timing, dat was een keuze. Sterker, het was een roekeloze vorm van politiek geweld.brexit2015 was een uitzonderlijk slecht jaar voor de EU, die werd geconfronteerd met een historische vluchtelingenstroom, onvoorspelbare oorlogszucht van Poetin, en oprukkend, virulent nationalisme. Cameron had kunnen zeggen: ik wacht even met dat referendum. Hij had kunnen helpen, hij had Syrische vluchtelingen kunnen opnemen. Maar nee: Cameron besloot de situatie uit te buiten, het referendum zo snel mogelijk te organiseren, en met een negatief stemadvies te dreigen – tenzij Europa met ‘a better deal for Britain kwam. En wel meteen.

Dat er toen wederom concessies zijn gedaan in ruil voor Britse gehoorzaamheid bevestigt het beeld van het meest geprivilegieerde lid van de EU met het slechtste gedrag. Een winst voor Remain – gedreven door de angst voor economische gevolgen – zal een voortzetting betekenen van de perverse, door chantage afgedwongen privileges van de Britten. In dat opzicht is het een klap in het gezicht van de EU. Brexit is dat natuurlijk ook, maar biedt de EU in elk geval de kans om terug te slaan.

Joris Luyendijk schreef maandag dat we daarom mogen hopen dat het Verenigd Koninkrijk vertrekt. Nadat ik, net als hij, een maandenlange stroom doorstond van de meest bizarre anti-Europa propaganda, gepresenteerd door parmantige politici – ministers zelfs – die in Oxford English de EU met Nazi-Duitsland vergelijken, deel ik zijn sentiment. Iedereen wist dat de Britten hun twijfels hadden over de EU, maar dat er achter hun gedraai, hun grapjes, hun meesmuilende sarcasme (pardon my French) zulke giftigheid schuilging, dat had ik nooit verwacht. Het voelt als hoogverraad.

Ik zou ervan smullen als de Britten vandaag voor Leave kiezen en in de onderhandelingen vermorzeld worden – maar tegelijk ben ik doodsbang voor dit gevoel. Want als we de Engelse arrogantie al niet aankunnen, wat dan te denken van de rest van de EU? Van Polen, waar men bezig is de rechtstaat af te schaffen? Van Hongarije, waar twintig procent van het parlement praktisch uit neonazi's bestaat?

Als het referendum íets laat zien, is het dat polarisatie en escalatie in Europa nog altijd op de loer liggen. Een ‘vriendschappelijke’ scheiding met Groot-Brittannië is daarom – helaas – het laatste waar ik op hoop.

Mail

Micha Heilbron studeert neurowetenschap aan University College London.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
Lees meer
het laatste
 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Re: Hier (CONCEPT)

Hier

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: Anne Chris van Doesburg reageert op de reflecties van dichter Ingmar Heytze. Lees meer

 Mag ik dan niks meer zeggen?

Mag ik dan niks meer zeggen?

'De vrije uitwisseling van informatie en ideeën, de levenslijn van een liberale samenleving, wordt met de dag verder ingeperkt', vonden zo'n 150 prominenten in een publieke aanklacht tegen de 'cancel culture'. Kritiek op de brief liet niet lang op zich wachten. Lees meer

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wie de vermogensongelijkheid in Nederland aan de kaak stelt, hoort regelmatig: ‘Gelukkig zijn we geen Amerika. Daar is de rijkdom pas oneerlijk verdeeld!’ Dat klopt. Maar we staan wel op de tweede plek. Zo egalitair is ons land niet. Lees meer

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: filosoof Aldo Kempen reageert op de reflecties van filosoof Miriam Rasch. Lees meer

 Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Meerkoeten blijken hun nesten maar wat graag te bouwen met ons corona-afval. Dat heeft voor-, maar vooral veel nadelen. Lees meer

Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan