Asset 14

Het Britse rookgordijn

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Nu de Britten op het punt staan te stemmen in het Brexit-referendum kijkt Micha Heilbron kritisch naar de turbulente relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en Europa.

Toen ik net in Engeland studeerde werd ik overweldigd door de Britse hartelijkheid. Elke presentatie die ik gaf vond men very impressive, elke vraag ik die ik stelde excellent. Wekenlang was ik hierdoor aangenaam verdoofd, tot ik doorkreeg dat Britse complimenten weinig waard zijn. Vaak is de waarde zelfs negatief: hoe achterlijker je vraag, hoe tenenkrommender je presentatie, des te méér complimenten je ontvangt. Complimenten die ongemak moeten maskeren. Aardigheid als rookgordijn.

Sinds de aankondiging van het Brexit-referendum moet de EU zich hetzelfde realiseren. Een besef waardoor de geschiedenis met de Britten plotseling in een ander licht wordt geplaatst. Die Britse attitude, het dwarsliggen, de onthouding van verdragen – was dat slechts ‘conservatisme’ en ‘eilandersmentaliteit’? Of heeft het Verenigd Koninkrijk al die tijd een diepe minachting voor het continent gehad?

Dat laatste was niet alleen te zien tijdens de campagne, in de giftige retoriek van Leave. Nee, het was evengoed zichtbaar bij Remain, niet in de laatste plaats bij Cameron zelf. Dat begon al bij het uitroepen van het referendum. Cameron beloofde dit tijdens de verkiezingen van vorig jaar; daar zat hij dus aan vast. Maar de timing, dat was een keuze. Sterker, het was een roekeloze vorm van politiek geweld.brexit2015 was een uitzonderlijk slecht jaar voor de EU, die werd geconfronteerd met een historische vluchtelingenstroom, onvoorspelbare oorlogszucht van Poetin, en oprukkend, virulent nationalisme. Cameron had kunnen zeggen: ik wacht even met dat referendum. Hij had kunnen helpen, hij had Syrische vluchtelingen kunnen opnemen. Maar nee: Cameron besloot de situatie uit te buiten, het referendum zo snel mogelijk te organiseren, en met een negatief stemadvies te dreigen – tenzij Europa met ‘a better deal for Britain kwam. En wel meteen.

Dat er toen wederom concessies zijn gedaan in ruil voor Britse gehoorzaamheid bevestigt het beeld van het meest geprivilegieerde lid van de EU met het slechtste gedrag. Een winst voor Remain – gedreven door de angst voor economische gevolgen – zal een voortzetting betekenen van de perverse, door chantage afgedwongen privileges van de Britten. In dat opzicht is het een klap in het gezicht van de EU. Brexit is dat natuurlijk ook, maar biedt de EU in elk geval de kans om terug te slaan.

Joris Luyendijk schreef maandag dat we daarom mogen hopen dat het Verenigd Koninkrijk vertrekt. Nadat ik, net als hij, een maandenlange stroom doorstond van de meest bizarre anti-Europa propaganda, gepresenteerd door parmantige politici – ministers zelfs – die in Oxford English de EU met Nazi-Duitsland vergelijken, deel ik zijn sentiment. Iedereen wist dat de Britten hun twijfels hadden over de EU, maar dat er achter hun gedraai, hun grapjes, hun meesmuilende sarcasme (pardon my French) zulke giftigheid schuilging, dat had ik nooit verwacht. Het voelt als hoogverraad.

Ik zou ervan smullen als de Britten vandaag voor Leave kiezen en in de onderhandelingen vermorzeld worden – maar tegelijk ben ik doodsbang voor dit gevoel. Want als we de Engelse arrogantie al niet aankunnen, wat dan te denken van de rest van de EU? Van Polen, waar men bezig is de rechtstaat af te schaffen? Van Hongarije, waar twintig procent van het parlement praktisch uit neonazi's bestaat?

Als het referendum íets laat zien, is het dat polarisatie en escalatie in Europa nog altijd op de loer liggen. Een ‘vriendschappelijke’ scheiding met Groot-Brittannië is daarom – helaas – het laatste waar ik op hoop.

Mail

Micha Heilbron studeert neurowetenschap aan University College London.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer