Kijkend naar de laatste Zomergasten snakte Lisanne van Aert ernaar om zich net zo levendig te voelen als relatiegoeroe Esther Perel. Maar de echte ster van deze aflevering was Janine Abbring, die de woorden van Perel met een indrukwekkende gulzigheid opzoog.
Op het bureaublad van mijn laptop heb ik een mapje met als titel: Leven. Ik was dit mapje eigenlijk een beetje vergeten, maar opende het een paar dagen geleden tijdens een vlaag van opruimdrang. Ik vond er zes screenshots. Vijf uit een interview met de theaterschrijver Elfriede Jelinek en één uit een interview met de komiek Andy Kaufman. Alle screenshots gaan, ironisch genoeg, over een gevoel van levenloosheid, iets waar ik zelf soms mee worstel. Jelinek zegt dat ze het gevoel heeft dat ze nooit echt heeft geleefd, Kaufman zegt: ‘I want to do everything I missed when I was too shy.’
Aan dit mapje moest ik vaak denken tijdens de Zomergasten-avond met relatietherapeut en schrijver Esther Perel. Het begon al bij het verschil tussen de woorden ‘seks’ en ‘erotiek’. Seks is een handeling die uit te voeren is, dieren doen het ook. Perel praat daarom liever over ‘erotiek’. Erotiek gaat over plezier, verbeelding, over jezelf levendig voelen. ‘Het is een tegengif tegen de dood,’ zegt ze.
Een tegengif tegen de dood
Terwijl ik op de bank zit snak ik er steeds meer naar om me net zo levendig te voelen als Perel, een vrouw van bijna zestig, met helderblauwe ogen, die iedere keer als ze een gedachte heeft afgemaakt even stil is en lacht. Ze heeft iets goeroe-achtigs, net als de vader uit de film Call Me By Your Name die ze zo bewondert. In een indrukwekkende monoloog aan het einde van de film vertelt hij tegen zijn zoon dat hij zijn verdriet om het einde van een magische zomerliefde niet moet wegstoppen, maar moet doorvoelen. Zo wil hij hem behoeden voor de levenloosheid, of, in zijn eigen woorden: ‘to go bankrupt at the age of thirty and have less to offer each time we start with someone new’.
‘Ik zou die moeder, ik zou die partner willen zijn’, zegt Perel na het fragment. Waarmee ze doelt op hoe sensitief en respectvol de vader zijn zoon erkent en tegen hem zegt: durf maar. Janine Abbring zegt: ‘Maar dat ben jij toch overduidelijk ook?’ En dat klopt. De woorden van de vader sluiten bijna naadloos aan op haar eerdere gedachtes over ‘romantisch consumentisme’, maar belangrijker nog: in zijn manier van spreken weerklinkt de hare. Naar Perel kijken en luisteren, is gedwongen worden om over jezelf na te denken. Ze maakt je moedig genoeg om te twijfelen aan de verhalen en de waarheden die je voor jezelf hebt verzonnen.
Naar Perel kijken en luisteren, is gedwongen worden om over jezelf na te denken
Misschien is het daarom nog wel interessanter om tijdens deze Zomergasten-avond naar Abbring te kijken. Er zit iets troostrijks in de gulzige manier waarop zij aan de lippen van Perel hangt. Net als Elio in Call Me By Your Name en de koppels met wie Perel in haar podcast Where Shoud We Begin? een eenmalig relatietherapie-gesprek voert, lijkt ze bereidwillig om zekerheden te laten varen om tot nieuwe inzichten te komen.
‘Verdorie. (…) Ik zou willen dat ik een to be continued had’, zegt Abbring op het einde van de avond. Het is vast en zeker projectie, maar voor mij belichaamde ze het verlangen om iemand anders, om iemand net zo levendig als Perel te kunnen worden. Het is een twijfelachtige en kleine eer. Maar door haar zoekende houding is het juist Abbring die met een paar screenshots in mijn mapje Leven terecht is gekomen.
