Asset 14

Mogelijkheid van een vorstperiode

Ieder jaar, terwijl de ene helft van het land de Elfstedenkoorts onder de leden heeft, en de andere helft daar de Elfstedenkoortskoorts van krijgt, droomt Anne van een heel ander ijsfestijn. Koek en zopie van Hopper, vulgaire ijssculpturen van Jeff Koons en een ingevroren Lee Towers, wanneer komt er nu eindelijk een frost fair op de Nieuwe Maas?

Met de nakende dooi lijkt een zekere schaatsmarathon waar ieder jaar weer over gespeculeerd moet worden definitief van de baan. Maar mensen koesteren hun dromen en laten zich daarin niet zomaar hinderen door zaken als logica of realiteitszin. Totdat de eerste hittegolf een feit is, zal er worden gefantaseerd over een Elfstedentocht. En dat begrijp ik. Ik koester alleen een andere fantasie. Eentje die nog veel langer dan zestien jaar op zich laat wachten.

Toen ik er voor het eerst over las, in de roman Orlando: A Biography van Virginia Woolf, was ik ervan overtuigd dat het fenomeen onderdeel was van het magisch realisme waarvan het boek doordrenkt is. Het begint zo:

The Great Frost was, historians tell us, the most severe that has ever visited these islands. Birds froze in mid-air and fell like stones to the ground. At Norwich a young countrywoman started to cross the road in her usual robust health and was seen by the onlookers to turn visibly to powder and be blown in a puff of dust over the roofs as the icy blast struck her at the street corner.

Die twee anekdotes mogen aan het imaginair vermogen van de auteur worden toegeschreven, maar The Great Frost heeft wel degelijk bestaan. De curiositeit die op bovenstaand fragment volgt, leek me echter zo fabelachtig dat ik dacht dat het slechts fictie kon zijn. Woolf beschrijft hoe de Engelse koning besloot om de Theems, die tot een diepte van meer dan 6 meter was dichtgevroren, om te toveren tot een wintercarnaval. “Coloured balloons hovered motionless in the air. Here and there burnt vast bonfires of cedar and oak wood, lavishly salted, so that the flames were of green, orange, and purple fire.” Hoewel Woolf ook hier de werkelijkheid wat oppoetst, heeft een dergelijk festijn op een bevroren Theems echt plaatsgevonden. Meerdere malen zelfs, tijdens de Kleine IJstijd (waarvan The Great Frost onderdeel uit maakte) die grote delen van Europa en Noord-Amerika van de zestiende tot de negentiende eeuw in diepe koude hulde. Deze frost fairs waren echter niet het resultaat van een koninklijk besluit om het volk te vermaken, maar van gewiekste ondernemers die hun kans schoon zagen om uitgestrekte meters gratis ijs te exploiteren.

Thomas Wyke; Thames Frost

Bakkers, kappers, drukkers, glasblazers; allemaal togen ze met hun handel naar de ijsvlakte. En die handel beperkte zich niet tot de reguliere koopwaar. Zoals elk (vroeg)modern evenement kenden ook de frost fairs hun eigen merchandise. In plaats van posters en t-shirts konden bezoekers gravures en glazen kopen met inscripties als “Bought on ye Thames ice Janu: ye 17 1683/4” (een glas met deze inscriptie is vandaag de dag nog te bewonderen in het Victoria and Albert Museum). Maar de frost fairs waren meer dan kerstmarkten op een bevroren rivier. Naast marktkramen werden er grote tenten op het ijs geïnstalleerd die cafés, theaters en zelfs bordelen huisden. “A bacchanalian triumph”, in de woorden van de 17e eeuwse dagboekschrijver John Evelyn. Er werden slederaces, boogschuttertoernooien en bowlingwedstrijden gehouden en er kon worden gevochten met een beer (een traditie die je overigens tot halverwege de vorige eeuw ook nog op Nederlandse kermissen kon terugvinden). En natuurlijk werd er ook geschaatst. Daar hoefden geen Friese ijsmeesters aan te pas te komen; om de dikte van het ijs aan te tonen werd bij de laatste frost fair, in 1814, een olifant over de Theems geparadeerd.

Met een beetje geluk vriest de Nieuwe Maas dit jaar toch nog dicht en kan het eerste Hollandse ijscarnaval worden georganiseerd. Ik zie een dependance van Diergaarde Blijdorp voor me met niet alleen een olifant maar een heel scala aan dieren in wollen truitjes. De koek en zopie wordt verzorgd door café Hopper, Museum Boijmans van Beuningen laat Jeff Koons overkomen om vulgaire ijssculpturen te maken en Lee Towers geeft zijn vijftigste afscheidsconcert om aansluitend gecryoniseerd te worden.

Mail

Anne Elshof

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Heimweek Mixtape

Heimweek Mixtape

Heimwee kan niet zonder muziek, en een themaweek niet zonder mixtape. Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met liedjes gekozen door redacteuren. Lees meer

Heimwee is de wreedste pijn

Heimwee is de wreedste pijn

Is heimwee vertaalbaar? Marthe van Bronkhorst reflecteert op de emotie in haar vertalingen van drie romantische dichters die zeer onder hun heimwee leden. Lees meer

Ter Reparatie

Ter Reparatie

Soms past toch niet alles op de manier waarop je het je had voorgesteld. Vrienden doen alles voor elkaar, toch? Een kort verhaal over elkaar net missen, drie vrienden en een paarse trui. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Nieuwe nostalgie 1

Nieuwe nostalgie

Normaal gesproken vragen wij onze redacteuren: wat maakt je blij? Tijdens de Heimweek: wat maakt je nostalgisch? Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Nog even, langzaam

Nog even, langzaam

Soms heb je heimwee naar dingen die er nog zijn. Nora van Arkel schreef een gedicht over heimwee naar een relatie die nog niet voorbij is: 'hier, fluister ik maar alles / wat ik voel is morgen'. Lees meer

Wanneer zwaartekracht zich omdraait

Wanneer zwaartekracht zich omdraait

Imme lijdt aan gemis. Ze heeft houvast nodig. Maar hoe ziet dat eruit? Een evocatief verhaal over troost en verlangen van kunstenaar Sanne van Balen. Lees meer

Redactioneel

Hard//hoofd doet of ze thuis is

Hard//hoofd nodigt je van harte uit: doe alsof je thuis bent in deze heimweek. Wat betekent thuis zijn in tijden van pandemie? Of voor mensen die een plek zoeken om veilig te leven, maar daarvoor op de vlucht moeten? Hoe inspireert heimwee de kunstenaar? Het wordt een week om naar terug te verlangen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Strijdbaarheid (en wiskunde)

Strijdbaarheid (en wiskunde)

Deze week worden onze redacteurs blij van strijdbaarheid en een online tentoonstelling in New York. Lees meer

Morgen ruikt naar tijgers

Morgen ruikt naar tijgers

Een tijgerbrood, een zoektocht en een verzameling geurzakjes. Zullen Jefta en Ellis vinden waar ze naar op zoek zijn? Een voorpublicatie uit het afstudeerwerk van Francis Nagy. Lees meer

Fossil Free Culture NL over een Museumplein zonder Shell  1

In de kunst is Shell niet welkom, zegt Fossil Free Culture NL

Bedrijven als Shell hebben in de cultuursector nog een dikke vinger in de pap. Een gesprek met de kunstenaars-activisten van 'Fossil Free Culture' over artwashing, politieke kunst en feminisme in tijden van klimaatontwrichting. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 33

Leg je oor te luister

Deze week worden onze redacteurs blij van leuke of juist gesprekken, Harry Potter door een nieuwe lens en de handen van een pianist. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan