Asset 14

Mogelijkheid van een vorstperiode

Ieder jaar, terwijl de ene helft van het land de Elfstedenkoorts onder de leden heeft, en de andere helft daar de Elfstedenkoortskoorts van krijgt, droomt Anne van een heel ander ijsfestijn. Koek en zopie van Hopper, vulgaire ijssculpturen van Jeff Koons en een ingevroren Lee Towers, wanneer komt er nu eindelijk een frost fair op de Nieuwe Maas?

Met de nakende dooi lijkt een zekere schaatsmarathon waar ieder jaar weer over gespeculeerd moet worden definitief van de baan. Maar mensen koesteren hun dromen en laten zich daarin niet zomaar hinderen door zaken als logica of realiteitszin. Totdat de eerste hittegolf een feit is, zal er worden gefantaseerd over een Elfstedentocht. En dat begrijp ik. Ik koester alleen een andere fantasie. Eentje die nog veel langer dan zestien jaar op zich laat wachten.

Toen ik er voor het eerst over las, in de roman Orlando: A Biography van Virginia Woolf, was ik ervan overtuigd dat het fenomeen onderdeel was van het magisch realisme waarvan het boek doordrenkt is. Het begint zo:

The Great Frost was, historians tell us, the most severe that has ever visited these islands. Birds froze in mid-air and fell like stones to the ground. At Norwich a young countrywoman started to cross the road in her usual robust health and was seen by the onlookers to turn visibly to powder and be blown in a puff of dust over the roofs as the icy blast struck her at the street corner.

Die twee anekdotes mogen aan het imaginair vermogen van de auteur worden toegeschreven, maar The Great Frost heeft wel degelijk bestaan. De curiositeit die op bovenstaand fragment volgt, leek me echter zo fabelachtig dat ik dacht dat het slechts fictie kon zijn. Woolf beschrijft hoe de Engelse koning besloot om de Theems, die tot een diepte van meer dan 6 meter was dichtgevroren, om te toveren tot een wintercarnaval. “Coloured balloons hovered motionless in the air. Here and there burnt vast bonfires of cedar and oak wood, lavishly salted, so that the flames were of green, orange, and purple fire.” Hoewel Woolf ook hier de werkelijkheid wat oppoetst, heeft een dergelijk festijn op een bevroren Theems echt plaatsgevonden. Meerdere malen zelfs, tijdens de Kleine IJstijd (waarvan The Great Frost onderdeel uit maakte) die grote delen van Europa en Noord-Amerika van de zestiende tot de negentiende eeuw in diepe koude hulde. Deze frost fairs waren echter niet het resultaat van een koninklijk besluit om het volk te vermaken, maar van gewiekste ondernemers die hun kans schoon zagen om uitgestrekte meters gratis ijs te exploiteren.

Thomas Wyke; Thames Frost

Bakkers, kappers, drukkers, glasblazers; allemaal togen ze met hun handel naar de ijsvlakte. En die handel beperkte zich niet tot de reguliere koopwaar. Zoals elk (vroeg)modern evenement kenden ook de frost fairs hun eigen merchandise. In plaats van posters en t-shirts konden bezoekers gravures en glazen kopen met inscripties als “Bought on ye Thames ice Janu: ye 17 1683/4” (een glas met deze inscriptie is vandaag de dag nog te bewonderen in het Victoria and Albert Museum). Maar de frost fairs waren meer dan kerstmarkten op een bevroren rivier. Naast marktkramen werden er grote tenten op het ijs geïnstalleerd die cafés, theaters en zelfs bordelen huisden. “A bacchanalian triumph”, in de woorden van de 17e eeuwse dagboekschrijver John Evelyn. Er werden slederaces, boogschuttertoernooien en bowlingwedstrijden gehouden en er kon worden gevochten met een beer (een traditie die je overigens tot halverwege de vorige eeuw ook nog op Nederlandse kermissen kon terugvinden). En natuurlijk werd er ook geschaatst. Daar hoefden geen Friese ijsmeesters aan te pas te komen; om de dikte van het ijs aan te tonen werd bij de laatste frost fair, in 1814, een olifant over de Theems geparadeerd.

Met een beetje geluk vriest de Nieuwe Maas dit jaar toch nog dicht en kan het eerste Hollandse ijscarnaval worden georganiseerd. Ik zie een dependance van Diergaarde Blijdorp voor me met niet alleen een olifant maar een heel scala aan dieren in wollen truitjes. De koek en zopie wordt verzorgd door café Hopper, Museum Boijmans van Beuningen laat Jeff Koons overkomen om vulgaire ijssculpturen te maken en Lee Towers geeft zijn vijftigste afscheidsconcert om aansluitend gecryoniseerd te worden.

Mail

Anne Elshof

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Automatische concepten 77

Lang niet alles klopte bij Zomergast Bessel van der Kolk

Van een echt gesprek kwam het niet, zag Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Dit is ook mijn vakantie

Dit is ook mijn vakantie

"Dit ben ik, met mijn nieuwe wandelschoenen, helemaal uitgerust en braaf nog." Hij hoogtevrees. Zij onverschrokken. In dit korte verhaal van Werner de Valk pakt een hike door de bergen wel heel anders uit dan verwacht. Na afloop zijn daar gelukkig altijd nog de foto's. Lees meer

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Martine Bontjes legt een link tussen de porseleincollecties van het Rijksmuseum en de rol van vrouwen in de Chinese cultuurgeschiedenis. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Automatische concepten 76

Een ontwapenende Raven van Dorst kaatste de bal regelmatig terug

Zomergast Raven van Dorst was openhartig en verlangde hetzelfde van Janine Abbring. Lees meer

Bloed en havermout

Bloed en havermout

Een verhaal van Jan Wester over twee zussen, onvoorwaardelijke liefde, klauwende vingers, mantelzorg en Teletubbies. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!