Asset 14

Halve dandy

Van T-shirts en oude spijkerbroeken werd hij ongelukkig. En hoewel zijn moeder het nog steeds niet heeft geaccepteerd, komt Floris nu uit de kast: hij is een dandy. Een halve weliswaar, maar minder wordt ‘t niet.

In 1999, gegrepen door allesverzengende Sturm und Drang en Weltschmerz, liet ik mijn haar lang groeien en kocht een statige zwarte herenjas. Sindsdien zijn er regelmatig vragen gesteld over mijn hoeden, zijden sjaals en getailleerde overhemden met manchetknopen, en daarop heb ik altijd ontwijkende antwoorden gegeven. Het wordt tijd dat ik eens uit de kast kom. Ik ben een dandy.

Dat zal voor wie mij kent niet echt als een verrassing komen. Toen ik zeven jaar geleden bij Cultuurfilosofie een presentatie hield over Baudelaire, Benjamin en het Dandyisme, werd in de zaal opgemerkt: “He’s talking about himself”. Ik geloof dat ik toen mijn beige pak met de brede revers droeg. Dat pak heb ik nog steeds.

Het kan geen kwaad om te beseffen dat Dandyisme eigenlijk niet meer bestaat. Natuurlijk, er lopen nog altijd overmatig elegant geklede mannen rond die hun gezelschap amuseren en irriteren met bon-mots en causerieën. Maar als –isme hoort het echt in de negentiende eeuw thuis, in de hoogtijdagen van de burgerlijke cultuur, tussen Regency en Belle Époque. De dandy’s hebben die cultuur mede geschapen (het burgerlijk uniform, de broek tot aan de enkels, is een erfenis van Beau Brummell), bespot (“het lijkt me vreselijk een nuttig mens te zijn”, zei Baudelaire), en zelfs ondermijnd (Oscar Wilde was niet alleen iets te openlijk homo, maar ook actief anarchist). Een dandy flaneert over de boulevards en heerst in de salons. Na de Eerste Wereldoorlog was dat een verdwenen wereld.

Alles wat daarna komt is eerder dandyesk. Vanaf eind jaren vijftig werd een statement maken met je kleding iets voor jeugdculturen, en tegenwoordig loopt iedereen erbij als een individu.

Illustratie: Floris Solleveld

Men zegt dat ik een eeuw te laat geboren ben. Dat is niet waar. Ik moet er niet aan denken om salons te frequenteren en over de boulevards te flaneren. Ik ben niet decadent genoeg om opium te schuiven of tweemaal mijn inkomen aan kleding te besteden, ik leef een tamelijk deugdzaam en productief bestaan en sterven aan syfilis of tbc lijkt me ook geen goed plan. Ik ben dan ook maar een halve dandy. Meer is niet mogelijk. Als ik de hele dag erbij zou lopen als Aubrey Beardsley, zou het alleen maar een verkleedpartij worden.

Er is me wel eens verteld dat hipsters de dandy’s van deze generatie zijn. Nu heb ik niet zo’n heel erge hekel aan hipsters, maar dat gaat toch te ver. Hipsters flirten met camp, laagcultuur en oubolligheid. Ze dragen wortelpijpen, houthakkershemden, jaren-vijftig-brillen en pornosnorren. Dandyisme is een serieuze zaak. Voor zover er een definitie van Dandyisme is, luidt die “in niks banaal zijn”. Voor rekwisieten is daarbij geen plaats. Natuurlijk hebben hipsters dandyeske trekjes en zetten zich daarmee af tegen de grijze middelmaat. Maar dat deden mods, hippies en punkers ook. In een recente column werd een gentleman’s club beschreven, jochies die in hoed en wandelstok sigaren en whisky nuttigen en op wild of vrouwen jagen. Dat zijn dus ook geen dandy’s. Dat is corporaal wangedrag.

Baudelaire noemde Dandyisme “een ascetische religie, veeleisender dan de strengste monniksorde”. Ook voor een halve dandy valt het inderdaad niet mee. De praktische beperkingen van voortdurend elegant gekleed gaan, zijn nog wel te overzien (je band plakken met een pak aan gaat best). Maar het voortdurende vreedzame protest tegen alles wat dom, saai en lelijk is wat je daarmee uitdraagt, word je niet altijd in dank afgenomen. Want dat is waar die combinatie van charmeren en irriteren op neerkomt: een continue staat van burgerlijke ongehoorzaamheid. Walter Benjamin stelt dat alleen mensen die toch al in de smaak vallen er geschikt voor zijn, want anders jaag je mensen alleen maar weg. Maar volgens mij moet je er sowieso lichtelijk sociaal gestoord voor zijn.

Niks aan te doen: ik ben een dandy. Een halve weliswaar, maar minder wordt ‘t niet. Is het een levensbeschouwing, een geaardheid of een kunstvorm? Iets daar tussen in, denk ik; al heb ik het altijd wat gemakzuchtig en nikszeggend gevonden om je leven als een kunstwerk te zien. Volgens mij was ik als kind van acht ook al zo; toen droeg ik nog geen zijden sjaals en toch zeggen mensen dat ik niks veranderd ben. Op de middelbare school liep ik in T-shirts en oude spijkerbroeken. Daar werd ik alleen maar ongelukkig van.

Mijn moeder heeft het trouwens nog steeds niet geaccepteerd. Maar ze heeft destijds wel die jas betaald.

Mail

Floris Solleveld is Hard//hoofd-redactielid en overdag historicus en filosoof. Tussendoor tekent hij met inkt en penseel en schrijft over interdisciplinaire podiumkunsten. Of over politiek. Soms ook poëzie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een stem van een muze

Een stem van een muze

Bij het schilderen van een portret geven kunstenaar en muze zich bloot. Het resultaat is de interpretatie van de kunstenaar. Wat nou als ook de muze zou kunnen praten? Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijk relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan