De nieuwe politiek leider van de Partij van de Arbeid." /> De nieuwe politiek leider van de Partij van de Arbeid." />
Asset 14

Mario Been, Il Principe

Mario Been

Mario Been moet de sociaaldemocraten in Nederland redden. Overal in Europa krijgen de sociaaldemocratische partijen een pak slaag van de kiezers, met de PvdA in Nederland voorop. Diederik Samsom sprak in een brief aan de fractie over een deplorabele staat. Volgens Felix Rottenberg moet Wouter Bos plaats maken voor Job Cohen. De crisis wordt geweten aan het verlies van idealen, een falend politiek systeem, strategische miskleunen en ongrijpbare vijanden, maar de oplossing is veel eenvoudiger. De PvdA moet terug naar de essentie: politiek voeren. Ze moeten er weer inkletsen en het duel aangaan. Beschaving en inhoud zijn niet meer de wapenen waarmee gevochten wordt. Je ontkomt niet meer aan populisme en bevlogenheid. En daarvoor heeft de partij niet Job Cohen nodig, maar Mario Been.

Mario Been, de hoofdcoach van Feyenoord, heeft drie elementen van leiderschap die de PvdA nodig heeft. Ten eerste zijn de oude spelers vervangen door jonge spelers, ondanks de risico’s en de weerstand. Daarnaast concentreert hij zich uitsluitend op de essentie, in het geval van Feyenoord het spel van het eerste team. En ten derde schroomt hij niet om op strategische momenten populistisch te zijn.

Politiek is geen aangelegenheid meer van een klein groepje van de samenleving, maar gaat nu iedereen aan. Via internet en het grote televisieaanbod, maar ook door de spectaculaire moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh is iedereen nu politiek betrokken. In dit klimaat kom je niet meer weg met de traditionele politicus die weliswaar inhoudelijk sterk is, maar te beschaafd en te stoffig is om het verhaal aan iedereen duidelijk te maken. Mariëtte Hamer, Ella Vogelaar, Thijs Berman en Ad Melkert zijn inhoudelijk niet slecht, maar tegenwoordig is er meer nodig om een complete politicus te zijn. De moderne politicus moet in het openbaar de blits kunnen maken, want dat is de essentie van moderne politiek, waarin iedereen meekijkt en iedereen een mening heeft.

Daar worstelt de PvdA mee en binnen de partij gaat het nog slechts over die worsteling. Bij Feyenoord ging het tijden ook alleen maar over de interne rotzooi. Er was geen geld meer, Jorien van de Herik zou een waardeloze voorzitter zijn, Gertjan Verbeek en Ruud Gullit waardeloze coaches, er konden geen spelers aangetrokken worden en het voetbal was in de greep van de oude kliek. Er was daardoor nauwelijks aandacht voor de jonge garde die aan alle kanten opstoomde. Jonge spelers als Diego Biseswar, Leroy Fer, Georginio Wijnaldum, Andwele Slory, Kelvin Leerdam en Jonathan de Guzman werden steeds beter, maar werden tegen gehouden door de oude mannen in de selectie, die veel geld gekost hadden en een goede reputatie hadden. Bij de PvdA zijn die jonge politici er ook: Lodewijk Asscher, Nebahat Albayrak, Diederik Samsom, Ahmed Marcouch en Martijn van Dam zijn er wel, maar nu nog slechts op de achtergrond.

Vorig jaar maakten mijn vrienden en ik geregeld grappen over de uitzichtloze situatie bij Feyenoord, net zoals we dat graag mogen doen over de PvdA. Ik begrijp ook nog steeds niet precies wat er in de tussentijd is gebeurd. Ineens was er euforie en vertrouwen in Rotterdam. De laatste jaren zijn er verschillende spelers en coaches terug gekomen om Feyenoord te helpen, maar pas bij Mario Been ontstond het idee dat het allemaal goed zou komen. Hij wordt door iedereen op handen gedragen, maakt ontspannen grapjes voor de camera en is soms genadeloos kritisch. Zonder slag of stoot verdwenen de oude mannen naar de bank omdat ze werden vervangen door de jongeren. Been richt zich weer volledig op wat er gebeurt op het veld. De andere zaken worden even op de achtergrond geplaatst.

Het doet er niet zoveel toe of het ook waar is, maar er is bij Feyenoord weer het gevoel ontstaan dat er visie en leiderschap heerst. Gertjan Verbeek, de vorige coach van Feyenoord, had ongetwijfeld ook goede ideeën, maar niemand geloofde het. Visie en leiderschap ontstaan uitsluitend door beeldvorming. Men heeft het idee dat Been leiderschap toont en dat lost zichzelf in. Een voetbaltrainer of een politicus die goede ideeën heeft, maar deze niet kan uitleggen, is incompleet. Mariëtte Hamer wordt zoals gezegd inhoudelijk geroemd, maar zij zal de crisis bij de PvdA niet oplossen, want zodra ze begint te praten rent iedereen weg. Wouter Bos (zelf een fanatiek Feyenoord-supporter) vecht een hopeloze strijd, want zijn vertrouwen is verdwenen sinds hij de verkiezingen verloor. Bovendien zijn Hamer en Bos te beschaafd. De PvdA heeft de leider nodig die Feyenoord heeft gekregen: iemand die het publiek aanspreekt en terug gaat naar de essentie, voetbal in het geval van Feyenoord, politiek voeren in het geval van de PvdA.

Been is een Machiavellistische leider. Il Principe, de heerser, mag van Niccolò Machiavelli geweld gebruiken om zijn doel te bereiken. Het doel heiligt de middelen. De PvdA kan geen politiek meer voeren door zich beschaafd en genuanceerd op te stellen. De tegenstander gebruikt populisme en daarmee zijn de regels veranderd. Populisme mag vies ruiken, maar je ontkomt er niet meer aan. Als je niet meespeelt, verlies je. Toen de Feyenoord-fans bij de uitwedstrijd tegen NAC Breda plaats moesten nemen achter plastic schermen, een nieuw idee om supportersgeweld te stoppen, ging dat voor Mario Been te ver. Het was een perfect moment om de supporters te verleiden. Voor de camera’s sprak Mario Been woedend over het ‘aquarium’ waarin zijn supporters plaats moesten nemen en stelde dat hij had overwogen om de wedstrijd niet te spelen. Het was een geniale strategische zet om bij de supporters krediet op te bouwen, wat je in moeilijkere tijden goed kan gebruiken. Het is dit populistisch fingerspitzengefühl wat de PvdA nu nodig heeft.

Om kiezers terug te krijgen hoef je niet hard te roepen dat alle Marokkanen het land uit moeten. Je hoeft ook niet hard te schreeuwen of krachttermen te gebruiken. Populisme is geen vrijbrief om alles te roepen wat leuk wordt gevonden. Marc Chavannes van NRC Handelsblad pleit voor een integer populisme zoals Barack Obama dat gebruikt. Mario Been hanteert dezelfde middelen. Het is niet meer realistisch om te denken dat beschaving en nuance de wapens zijn tegen het populisme van de tegenstander. Zonder af te zakken naar inhoudsloze retoriek of demagogie kan een beetje populisme geen kwaad. De PvdA moet zichzelf durven vernieuwen. De partij moet nieuwe middelen en nieuwe politici gebruiken, en daarvoor hebben ze een man nodig als Mario Been, met de wijze lessen van een voetbaltrainer. Dan zal de PvdA, net als Feyenoord, snel teugkeren in de top van het klassement.

Mail

Tim

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan