De nieuwe politiek leider van de Partij van de Arbeid." /> De nieuwe politiek leider van de Partij van de Arbeid." />
Asset 14

Mario Been, Il Principe

Mario Been

Mario Been moet de sociaaldemocraten in Nederland redden. Overal in Europa krijgen de sociaaldemocratische partijen een pak slaag van de kiezers, met de PvdA in Nederland voorop. Diederik Samsom sprak in een brief aan de fractie over een deplorabele staat. Volgens Felix Rottenberg moet Wouter Bos plaats maken voor Job Cohen. De crisis wordt geweten aan het verlies van idealen, een falend politiek systeem, strategische miskleunen en ongrijpbare vijanden, maar de oplossing is veel eenvoudiger. De PvdA moet terug naar de essentie: politiek voeren. Ze moeten er weer inkletsen en het duel aangaan. Beschaving en inhoud zijn niet meer de wapenen waarmee gevochten wordt. Je ontkomt niet meer aan populisme en bevlogenheid. En daarvoor heeft de partij niet Job Cohen nodig, maar Mario Been.

Mario Been, de hoofdcoach van Feyenoord, heeft drie elementen van leiderschap die de PvdA nodig heeft. Ten eerste zijn de oude spelers vervangen door jonge spelers, ondanks de risico’s en de weerstand. Daarnaast concentreert hij zich uitsluitend op de essentie, in het geval van Feyenoord het spel van het eerste team. En ten derde schroomt hij niet om op strategische momenten populistisch te zijn.

Politiek is geen aangelegenheid meer van een klein groepje van de samenleving, maar gaat nu iedereen aan. Via internet en het grote televisieaanbod, maar ook door de spectaculaire moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh is iedereen nu politiek betrokken. In dit klimaat kom je niet meer weg met de traditionele politicus die weliswaar inhoudelijk sterk is, maar te beschaafd en te stoffig is om het verhaal aan iedereen duidelijk te maken. Mariëtte Hamer, Ella Vogelaar, Thijs Berman en Ad Melkert zijn inhoudelijk niet slecht, maar tegenwoordig is er meer nodig om een complete politicus te zijn. De moderne politicus moet in het openbaar de blits kunnen maken, want dat is de essentie van moderne politiek, waarin iedereen meekijkt en iedereen een mening heeft.

Daar worstelt de PvdA mee en binnen de partij gaat het nog slechts over die worsteling. Bij Feyenoord ging het tijden ook alleen maar over de interne rotzooi. Er was geen geld meer, Jorien van de Herik zou een waardeloze voorzitter zijn, Gertjan Verbeek en Ruud Gullit waardeloze coaches, er konden geen spelers aangetrokken worden en het voetbal was in de greep van de oude kliek. Er was daardoor nauwelijks aandacht voor de jonge garde die aan alle kanten opstoomde. Jonge spelers als Diego Biseswar, Leroy Fer, Georginio Wijnaldum, Andwele Slory, Kelvin Leerdam en Jonathan de Guzman werden steeds beter, maar werden tegen gehouden door de oude mannen in de selectie, die veel geld gekost hadden en een goede reputatie hadden. Bij de PvdA zijn die jonge politici er ook: Lodewijk Asscher, Nebahat Albayrak, Diederik Samsom, Ahmed Marcouch en Martijn van Dam zijn er wel, maar nu nog slechts op de achtergrond.

Vorig jaar maakten mijn vrienden en ik geregeld grappen over de uitzichtloze situatie bij Feyenoord, net zoals we dat graag mogen doen over de PvdA. Ik begrijp ook nog steeds niet precies wat er in de tussentijd is gebeurd. Ineens was er euforie en vertrouwen in Rotterdam. De laatste jaren zijn er verschillende spelers en coaches terug gekomen om Feyenoord te helpen, maar pas bij Mario Been ontstond het idee dat het allemaal goed zou komen. Hij wordt door iedereen op handen gedragen, maakt ontspannen grapjes voor de camera en is soms genadeloos kritisch. Zonder slag of stoot verdwenen de oude mannen naar de bank omdat ze werden vervangen door de jongeren. Been richt zich weer volledig op wat er gebeurt op het veld. De andere zaken worden even op de achtergrond geplaatst.

Het doet er niet zoveel toe of het ook waar is, maar er is bij Feyenoord weer het gevoel ontstaan dat er visie en leiderschap heerst. Gertjan Verbeek, de vorige coach van Feyenoord, had ongetwijfeld ook goede ideeën, maar niemand geloofde het. Visie en leiderschap ontstaan uitsluitend door beeldvorming. Men heeft het idee dat Been leiderschap toont en dat lost zichzelf in. Een voetbaltrainer of een politicus die goede ideeën heeft, maar deze niet kan uitleggen, is incompleet. Mariëtte Hamer wordt zoals gezegd inhoudelijk geroemd, maar zij zal de crisis bij de PvdA niet oplossen, want zodra ze begint te praten rent iedereen weg. Wouter Bos (zelf een fanatiek Feyenoord-supporter) vecht een hopeloze strijd, want zijn vertrouwen is verdwenen sinds hij de verkiezingen verloor. Bovendien zijn Hamer en Bos te beschaafd. De PvdA heeft de leider nodig die Feyenoord heeft gekregen: iemand die het publiek aanspreekt en terug gaat naar de essentie, voetbal in het geval van Feyenoord, politiek voeren in het geval van de PvdA.

Been is een Machiavellistische leider. Il Principe, de heerser, mag van Niccolò Machiavelli geweld gebruiken om zijn doel te bereiken. Het doel heiligt de middelen. De PvdA kan geen politiek meer voeren door zich beschaafd en genuanceerd op te stellen. De tegenstander gebruikt populisme en daarmee zijn de regels veranderd. Populisme mag vies ruiken, maar je ontkomt er niet meer aan. Als je niet meespeelt, verlies je. Toen de Feyenoord-fans bij de uitwedstrijd tegen NAC Breda plaats moesten nemen achter plastic schermen, een nieuw idee om supportersgeweld te stoppen, ging dat voor Mario Been te ver. Het was een perfect moment om de supporters te verleiden. Voor de camera’s sprak Mario Been woedend over het ‘aquarium’ waarin zijn supporters plaats moesten nemen en stelde dat hij had overwogen om de wedstrijd niet te spelen. Het was een geniale strategische zet om bij de supporters krediet op te bouwen, wat je in moeilijkere tijden goed kan gebruiken. Het is dit populistisch fingerspitzengefühl wat de PvdA nu nodig heeft.

Om kiezers terug te krijgen hoef je niet hard te roepen dat alle Marokkanen het land uit moeten. Je hoeft ook niet hard te schreeuwen of krachttermen te gebruiken. Populisme is geen vrijbrief om alles te roepen wat leuk wordt gevonden. Marc Chavannes van NRC Handelsblad pleit voor een integer populisme zoals Barack Obama dat gebruikt. Mario Been hanteert dezelfde middelen. Het is niet meer realistisch om te denken dat beschaving en nuance de wapens zijn tegen het populisme van de tegenstander. Zonder af te zakken naar inhoudsloze retoriek of demagogie kan een beetje populisme geen kwaad. De PvdA moet zichzelf durven vernieuwen. De partij moet nieuwe middelen en nieuwe politici gebruiken, en daarvoor hebben ze een man nodig als Mario Been, met de wijze lessen van een voetbaltrainer. Dan zal de PvdA, net als Feyenoord, snel teugkeren in de top van het klassement.

Mail

Tim

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Joost Oomen wil de maan bezielen 3

Joost Oomen wil de maan bezielen

Onlangs verscheen Het Perenlied, de eerste roman van Joost Oomen. Roos Wolthers ging met hem in gesprek over vrolijkheid en twinkelende schuimspanen. Lees meer

Tijdens de avondklok

Tijdens de avondklok

Deze week geven onze redacteurs een inkijkje in wat zij doen als je na 21.00 uur niet meer op straat mag komen. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers