De nieuwe politiek leider van de Partij van de Arbeid." /> De nieuwe politiek leider van de Partij van de Arbeid." />
Asset 14

Mario Been, Il Principe

Mario Been

Mario Been moet de sociaaldemocraten in Nederland redden. Overal in Europa krijgen de sociaaldemocratische partijen een pak slaag van de kiezers, met de PvdA in Nederland voorop. Diederik Samsom sprak in een brief aan de fractie over een deplorabele staat. Volgens Felix Rottenberg moet Wouter Bos plaats maken voor Job Cohen. De crisis wordt geweten aan het verlies van idealen, een falend politiek systeem, strategische miskleunen en ongrijpbare vijanden, maar de oplossing is veel eenvoudiger. De PvdA moet terug naar de essentie: politiek voeren. Ze moeten er weer inkletsen en het duel aangaan. Beschaving en inhoud zijn niet meer de wapenen waarmee gevochten wordt. Je ontkomt niet meer aan populisme en bevlogenheid. En daarvoor heeft de partij niet Job Cohen nodig, maar Mario Been.

Mario Been, de hoofdcoach van Feyenoord, heeft drie elementen van leiderschap die de PvdA nodig heeft. Ten eerste zijn de oude spelers vervangen door jonge spelers, ondanks de risico’s en de weerstand. Daarnaast concentreert hij zich uitsluitend op de essentie, in het geval van Feyenoord het spel van het eerste team. En ten derde schroomt hij niet om op strategische momenten populistisch te zijn.

Politiek is geen aangelegenheid meer van een klein groepje van de samenleving, maar gaat nu iedereen aan. Via internet en het grote televisieaanbod, maar ook door de spectaculaire moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh is iedereen nu politiek betrokken. In dit klimaat kom je niet meer weg met de traditionele politicus die weliswaar inhoudelijk sterk is, maar te beschaafd en te stoffig is om het verhaal aan iedereen duidelijk te maken. Mariëtte Hamer, Ella Vogelaar, Thijs Berman en Ad Melkert zijn inhoudelijk niet slecht, maar tegenwoordig is er meer nodig om een complete politicus te zijn. De moderne politicus moet in het openbaar de blits kunnen maken, want dat is de essentie van moderne politiek, waarin iedereen meekijkt en iedereen een mening heeft.

Daar worstelt de PvdA mee en binnen de partij gaat het nog slechts over die worsteling. Bij Feyenoord ging het tijden ook alleen maar over de interne rotzooi. Er was geen geld meer, Jorien van de Herik zou een waardeloze voorzitter zijn, Gertjan Verbeek en Ruud Gullit waardeloze coaches, er konden geen spelers aangetrokken worden en het voetbal was in de greep van de oude kliek. Er was daardoor nauwelijks aandacht voor de jonge garde die aan alle kanten opstoomde. Jonge spelers als Diego Biseswar, Leroy Fer, Georginio Wijnaldum, Andwele Slory, Kelvin Leerdam en Jonathan de Guzman werden steeds beter, maar werden tegen gehouden door de oude mannen in de selectie, die veel geld gekost hadden en een goede reputatie hadden. Bij de PvdA zijn die jonge politici er ook: Lodewijk Asscher, Nebahat Albayrak, Diederik Samsom, Ahmed Marcouch en Martijn van Dam zijn er wel, maar nu nog slechts op de achtergrond.

Vorig jaar maakten mijn vrienden en ik geregeld grappen over de uitzichtloze situatie bij Feyenoord, net zoals we dat graag mogen doen over de PvdA. Ik begrijp ook nog steeds niet precies wat er in de tussentijd is gebeurd. Ineens was er euforie en vertrouwen in Rotterdam. De laatste jaren zijn er verschillende spelers en coaches terug gekomen om Feyenoord te helpen, maar pas bij Mario Been ontstond het idee dat het allemaal goed zou komen. Hij wordt door iedereen op handen gedragen, maakt ontspannen grapjes voor de camera en is soms genadeloos kritisch. Zonder slag of stoot verdwenen de oude mannen naar de bank omdat ze werden vervangen door de jongeren. Been richt zich weer volledig op wat er gebeurt op het veld. De andere zaken worden even op de achtergrond geplaatst.

Het doet er niet zoveel toe of het ook waar is, maar er is bij Feyenoord weer het gevoel ontstaan dat er visie en leiderschap heerst. Gertjan Verbeek, de vorige coach van Feyenoord, had ongetwijfeld ook goede ideeën, maar niemand geloofde het. Visie en leiderschap ontstaan uitsluitend door beeldvorming. Men heeft het idee dat Been leiderschap toont en dat lost zichzelf in. Een voetbaltrainer of een politicus die goede ideeën heeft, maar deze niet kan uitleggen, is incompleet. Mariëtte Hamer wordt zoals gezegd inhoudelijk geroemd, maar zij zal de crisis bij de PvdA niet oplossen, want zodra ze begint te praten rent iedereen weg. Wouter Bos (zelf een fanatiek Feyenoord-supporter) vecht een hopeloze strijd, want zijn vertrouwen is verdwenen sinds hij de verkiezingen verloor. Bovendien zijn Hamer en Bos te beschaafd. De PvdA heeft de leider nodig die Feyenoord heeft gekregen: iemand die het publiek aanspreekt en terug gaat naar de essentie, voetbal in het geval van Feyenoord, politiek voeren in het geval van de PvdA.

Been is een Machiavellistische leider. Il Principe, de heerser, mag van Niccolò Machiavelli geweld gebruiken om zijn doel te bereiken. Het doel heiligt de middelen. De PvdA kan geen politiek meer voeren door zich beschaafd en genuanceerd op te stellen. De tegenstander gebruikt populisme en daarmee zijn de regels veranderd. Populisme mag vies ruiken, maar je ontkomt er niet meer aan. Als je niet meespeelt, verlies je. Toen de Feyenoord-fans bij de uitwedstrijd tegen NAC Breda plaats moesten nemen achter plastic schermen, een nieuw idee om supportersgeweld te stoppen, ging dat voor Mario Been te ver. Het was een perfect moment om de supporters te verleiden. Voor de camera’s sprak Mario Been woedend over het ‘aquarium’ waarin zijn supporters plaats moesten nemen en stelde dat hij had overwogen om de wedstrijd niet te spelen. Het was een geniale strategische zet om bij de supporters krediet op te bouwen, wat je in moeilijkere tijden goed kan gebruiken. Het is dit populistisch fingerspitzengefühl wat de PvdA nu nodig heeft.

Om kiezers terug te krijgen hoef je niet hard te roepen dat alle Marokkanen het land uit moeten. Je hoeft ook niet hard te schreeuwen of krachttermen te gebruiken. Populisme is geen vrijbrief om alles te roepen wat leuk wordt gevonden. Marc Chavannes van NRC Handelsblad pleit voor een integer populisme zoals Barack Obama dat gebruikt. Mario Been hanteert dezelfde middelen. Het is niet meer realistisch om te denken dat beschaving en nuance de wapens zijn tegen het populisme van de tegenstander. Zonder af te zakken naar inhoudsloze retoriek of demagogie kan een beetje populisme geen kwaad. De PvdA moet zichzelf durven vernieuwen. De partij moet nieuwe middelen en nieuwe politici gebruiken, en daarvoor hebben ze een man nodig als Mario Been, met de wijze lessen van een voetbaltrainer. Dan zal de PvdA, net als Feyenoord, snel teugkeren in de top van het klassement.

Mail

Tim

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijke relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan