Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks dat we gezamenlijk meer boeken zijn gaan kopen sinds de eerste lockdown. Om deze onvolprezen stadsjuwelen niet te laten verdwijnen, moeten we daarom juist nu online winkelen bij onze favoriete boekwinkels.
Vaak fietste ik in mijn woonplaats Amsterdam over de Weteringschans van West naar Oost. De statige laan waar ik overheen reed, verbindt toonaangevende plekken. Achtereenvolgens passeerde ik Paradiso, het Rijksmuseum en ten hoogte van de Vijzelgracht de Heineken Experience. Maar elke keer weer werd ik het meest blij van een boekhandel met speelse groene neonletters. In mijn verbeelde haast ben ik maar een enkele keer gestopt om er een boek te kopen. En dat is spijtig, want boekhandel Schimmelpenninck heeft vanwege te hoge huur en dalende inkomsten in maart haar deuren moeten sluiten. Terwijl het juist dit soort plekken zijn, die kleur geven aan onze steden. Schuldbewust vroeg ik mij daarom af: hoe gaat het eigenlijk met de boekhandel?
Lezen beleeft door corona een ware opmars. Verhalen bieden troost, verbinding en de nodige portie avontuur, nu deze in de echte wereld veel minder te vinden zijn. Zelfs wanneer ik naar buiten ga kan ik er niet onderuit. De campagne ‘Vandaag niet naar buiten? Dan haal je de wereld toch gewoon binnen? Met een boek!’ prijkte fier op het bushokje om de hoek. Het kan toch niet anders dan dat de boekhandels van de huidige situatie profiteren?
Ondanks een toename van online verkoop van 450%, daalde de omzet van Athenaeum Boekhandel met de helft
Toch berichtte het Parool recentelijk dat Athenaeum, bekend van zijn iconische boekhandel aan het Spui, zijn vestiging op Roeterseiland moet sluiten. Ondanks een toename van online verkoop van 450%, daalde de omzet met de helft. De voorspelling van de Koninklijke Boekverkopersbond vorig jaar april dat een derde van de fysieke boekwinkels binnen een half jaar om kan vallen lijkt gestaag realiteit te worden, zeker wat boekhandels buiten de Randstad betreft. Het succes van online boekhandels ten spijt, blijkt vooral veelvraat Bol.com te profiteren van de positieve verkoopcijfers.
Dat is doodzonde. Want een boekenhandel is zo veel meer dan de naam doet vermoeden. Het is een plek van bezinning, waar je geruisloos door de rijen schuifelt met gepast respect voor de boeken en je eveneens geïnteresseerde buurvrouw. De medewerkers, vaak liefhebbers, zijn altijd in voor een praatje over de meest recente uitgaven. En ook in deze tijden van sociale afzondering was een bezoek aan de boekhandel voor mij een ware opluchting. .
Als de boekhandel verdwijnt, zou de binnenstad enorm verschralen
Als de boekhandel verdwijnt, zou de binnenstad enorm verschralen. Menig Amsterdammer klaagt steen en been over het toenemend aantal “Nutella-filialen”, een prototype winkel met een beperkt aanbod van ongezond snoepgoed. Maar zelfs dit soort verloedering blijkt de komende twee jaar niet bestand tegen een voorspelde toename van 40 procent in winkelleegstand in binnensteden. Men koopt online in plaats van in de winkel. En dat is zorgwekkend. Niet alleen voor het midden- en kleinbedrijf, maar ook voor de leefbaarheid van onze steden. Om een beeld te krijgen van hoe een wijk zonder kwalitatieve winkels eruit kan zien hoef je alleen maar naar een gemiddelde nieuwbouwwijk te fietsen. Prachtige duurzame zelfbouwhuizen, dat zeker. Maar veel lege plinten, met als gevolg een spookstad met levenloze straten.
Op mijn dagelijkse wandeling kijk ik door de vitrine van mijn favoriete boekhandel. De straat is leeg. Ik swipe op mijn telefoon en met een druk op de knop bestel ik een boek op hun website. Hopelijk kunnen we met dit soort kleine gebaren garanderen dat onze boekhandels en straten na de lockdown weer bruisen van het leven.
Beeld: Sgt. Pepper57 via Flickr.
