Asset 14

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Ja, de aarde warmt in een benauwend tempo op en ja, de maatschappij komt veel te langzaam in beweging om er iets aan te doen. Toch ziet Max Beijneveld een reden voor hoop: voor sociale verandering heb je uiteindelijk niet zo veel mensen nodig.

Er zijn weinig beelden angstaanjagender dan een koraalrif aangetast door de opwarming van het zeewater. Een ecosysteem vol van leven en in alle kleuren van de regenboog verworden tot een witte dode woestijn op de oceaanbodem. Het is een van de bekende kantelpunten als gevolg van klimaatverandering, een kritieke drempel waarbij een (relatief) kleine verstoring het evenwicht van verschillende ecosystemen ingrijpend verandert. Het meeste recente IPCC rapport voorspelde dat de kans op dit soort kantelpunten in de wereld alleen maar toeneemt. Een Amazone zonder bomen. Een Noordpool zonder ijs. Zucht. 

Je kan er in een hoekje van gaan zitten treuren. Klimaatdepressie bestaat en ik wimpel dat niet weg. Je kan ook met de vinger wijzen naar het systeem met machtige “climiclowns” zoals Shell-CEO Ben van Beurden, die ondanks de Urgenda-uitspraak zegt door te gaan met olie oppompen en verkopen. Maar deze tweede optie dreigt te vervallen in wat Rutger Bregman de linkse aflaat noemt: het systeem de schuld geven om jezelf vrij te pleiten van je eigen vervuilende keuzes. Gelukkig biedt de sociaalwetenschap een uitweg, want kantelpunten zijn niet alleen voorbehouden aan het klimaat. 

In 2011 publiceerde het Rensselaer Polytechnic Institute een baanbrekende paper, die stelde dat zodra 10 procent van de samenleving zeer sterk gelooft in iets, dat de overige meerderheid hier zijn mening op zal aanpassen. Een belangrijke verklaring voor dit inzicht is dat de mens een sociaal dier is en dat onenigheid door de meeste mensen uit de weg wordt gegaan. Deze theorie sterkt mij wanneer ik Rutte na een onmiskenbare klimaatramp op zijn tenenkrommende enthousiaste wijze hoor uitroepen: “We moeten niet doorslaan met het klimaat, we moeten lekker kunnen blijven barbecuen.”

Als deze trend zich doorzet zal de Nederlandse vleeseter al sneller dan gedacht een fossiel uit het verleden worden.

Want we naderen juist nu precies zo’n kantelpunt. In 2020 at 3.9% Nederlanders elke dag vegetarisch dat is een stijging van 150% in afgelopen twee jaar en bij de jongere generatie onder 39 is dat al 6.9%. Als deze cijfers in de toekomst stabiliseren zullen we dus eeuwig sateetjes blijven draaien, maar als deze trend zich doorzet zal de Nederlandse vleeseter al sneller dan gedacht een fossiel uit het verleden worden.

Geldt die 10 procent dan ook voor onjuiste ideeën? Helaas wel. En die blijken verdomde hardnekkig, zoals ook een recent artikel in de Correspondent liet zien. Een goed voorbeeld hiervan is dat de energiebesparing van elektrische auto’s niet zou opwegen tegen de milieukosten van de productieketen. Ik kom deze fel verdedigde onjuiste mening overal tegen: van jong tot oud, van man tot vrouw, van hoog tot laag opgeleid. Een idee dat overigens al meerdere malen ontkracht is. Gelukkig lijken dit soort ideeën niet zo sterk te zijn als het vertrouwen in duurzaam vervoer groot is, zoals blijkt uit de de opmars van de elektrische bolides. 

Dus de volgende keer dat je bij schoonouders zit en je bezwaard voelt om je uit wil spreken over die bloedende biefstuk op tafel. Doe het toch, want klimaatdrammen werkt. 

 

Beeld via Unsplash.

Mail

Max Beijneveld (1989) is een geschiedkundige bèta, zelfhulpjunkie, bohème wannabe met bourgondisch taalgebruik én opiniemaker bij Hard//hoofd. De klimaatcrisis, digitalisering, economische ongelijkheid en de vraag: hoe te leven zijn graag geziene gasten in zijn overpeinzingen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer