Asset 14

Factdroppen

Factdroppen

Strooien met facts is verleidelijk. Het maakt onze onzekere wereld grijpbaar en laat je een ogenschijnlijk intelligente indruk maken. Max Beijneveld vraagt zich af of het ook anders kan.

Het is tijd om te eten. Ik schuif aan tafel bij mijn familie en vrienden. Na elkaar uitgehoord te hebben over de hoge huur of hypotheek, vervelende collega’s en ontluikende liefdes begint het factdroppen.

“Zelfs tijdens een verergerende klimaatcrisis verorberen Nederlanders 38.1 kilo vlees per jaar.” 

“Een recordaantal van meer dan 2000 migranten in een etmaal is aangekomen op het eiland Lampedusa.

“De kindersterfte is wereldwijd met de helft gedaald sinds 1990.”

Etc.

Het liefst onderstut door percentages en het even gulzige namedroppen van kwaliteitskranten of een verwijzing naar Rutger Bregman, met als uiteindelijke doel de ander te overtoepen. Een zenuwslopende bezigheid waar ik me eigenlijk aan dood irriteer. Toch laat ik me er vaker dan me lief is in meesleuren. Als de een begint, dan kan ik toch niet achterblijven? Misschien ben ik wel de ergste van het stel, want als ik echt op dreef ben betrap ik mezelf er wel eens op die oh-zo-belangrijke percentages uit mijn duim te zuigen. Gewoon, omdat het lekker klinkt.

“De natuur is ontzettend in het nauw gedreven doordat meer dan 70% van de Nederlandse grond onze landbouwexport dient!

(Klinkt lekker, he?)

Waarom doe ik hieraan mee?

Het is een manier om bij een (kortstondig) gebrek aan creatief vermogen toch een intelligent ogende opmerking te maken.  Ik ben bang om ontmaskerd te worden. Als saai persoon, zonder prikkelende kennis om op tafel te leggen. Het advies verpakt als constatering van een goede vriend: “interessante mensen zeggen interessante dingen”, knippert in mijn hersenpan. Dus drop ik nog maar eens een feitje: weet je…

Of is het herhalen van feiten een manier om grip te krijgen op een wereld die steeds onzekerder is? Alsof ik als een mantra herhalende sjamaan feiten opdreun in de veronderstelling dat de zieke wereld hierdoor geneest.

Is het herhalen van feiten een manier om grip te krijgen op een wereld die steeds onzekerder is?

De reden dat ik me eigenlijk enorm erger aan het gestrooi met facts is dat ik weet dat het droppen van feiten helemaal niet pienter is. Als ik dan weer eens aan tafel geruisloos aan het borstkloppen ben probeer ik mijzelf te herinneren aan David Foster Wallace zijn oude vis:

“There are these two young fish swimming along and they happen to meet an older fish swimming the other way, who nods at them and says: ‘Morning, boys. How's the water?’ And the two young fish swim on for a bit, and then eventually one of them looks over at the other and goes: ‘What the hell is water?”

Met deze beeldspraak legt David Foster Walllace de vinger op de zere plek: echte intelligentie gaat niet over feitelijkheden, maar over de kunst van het veranderen van perspectief, want  “obvious, important realities are often the ones that are the hardest to see and talk about”. Net als de vissen in het verhaal van Foster Wallace heb ik de keuze om het water om me heen te zien en het als zodanig te benoemen.

Dus vandaag probeer ik het anders. In plaats van een feitenrelaas op mijn dinerende partners los te laten, probeer ik de grijpbare percentages te laten voor wat ze zijn. Ik zet mijn becijferde bril af en verlies daardoor een beetje grip op wat in essentie onzeker is. Ik concentreer me op alle kleinigheden die mijn dag omringen.

De schok - en daarna meteen het gevoel van extase - wanneer tijdens de ochtendschemering de straatlantaarns uitdoven en de hemel als een flits oplicht. En ik verder ren.

Het knijpende gevoel als ik ondanks mijn goede bedoelingen toch vergeten ben het vuilnis buiten te zetten. En opmerk dat in dat gevoel misschien mijn diepste onzekerheid van onvolmaaktheid schuilt. Een gevoel dat ik ook herken in de noodzaak om een intelligent persoon te zijn.

Het genoegen van de frisheid van de douw op mijn gezicht.

De aanraking van een geliefde die plots naast mij staat in het café.

Het pure genot van een lange nacht slapen in een stel schone lakens.  

De ondeugende pluim die ik mijzelf geef na het onthouden van mijn meest bizarre dromen.

Het gevoel van opluchting als een oudere vrouw in de metro een achtergelaten bierflesje in de prullenbak gooit.

De teleurstelling van een lege koffieautomaat op kantoor. En ik weet dat het mijn beurt is om de bonen te kopen.

Het factdroppen loslaten voelt in eerste instantie onwennig, maar je krijgt er de complexiteit van waardevolle persoonlijke ervaringen voor terug. Dus ook morgen ga ik weer op zoek naar de stroompjes in het verkeer van de stad, de kleurverandering van de lucht, het geroezemoes in het wateroppervlak. Je voelt de bubbeltjes langs je buik omhoog kriebelen. En tijdens het gezamenlijke eten van het kroos zie je jezelf misschien wel oplichten in de schubben van de ander.

Mail

Max Beijneveld (1989) is een geschiedkundige bèta, zelfhulpjunkie, bohème wannabe met bourgondisch taalgebruik én opiniemaker bij Hard//hoofd. De klimaatcrisis, digitalisering, economische ongelijkheid en de vraag: hoe te leven zijn graag geziene gasten in zijn overpeinzingen.

Kaja Majoor is een Pools-Nederlandse illustrator en violiste gevestigd in Den Haag. Ze heeft zowel aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam gestudeerd als aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Kaja heeft een grote passie voor analoge druktechnieken (risodruk, zeefdruk, linosnede) en patroonontwerp. Haar illustraties zijn organisch; de vormen en lijnen vloeien in elkaar over, zoals in de natuur. Ze laat zich ook inspireren door muziek. Als professioneel violiste ervaart zij muziek anders dan de luisteraar. Als ze muziek speelt, ziet ze vormen, kleuren, lijnen en patronen. Een van haar doelen voor de toekomst is om muziek en kunst te combineren met een multidisciplinaire invalshoek.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Zazie Duinker baant zich een weg door het oerwoud van de (hergedefinieerde) woorden. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer