Foto: Nick Helderman

Colin Benders (Kyteman) en zijn voormalig docent Eric Vloeimans (Gatecrash) over het conservatorium en concessies: "Als je het woordenboek uit je hoofd leert, dan kun je nog geen verhalen vertellen."" />

Foto: Nick Helderman

Colin Benders (Kyteman) en zijn voormalig docent Eric Vloeimans (Gatecrash) over het conservatorium en concessies: "Als je het woordenboek uit je hoofd leert, dan kun je nog geen verhalen vertellen."" />
Asset 14

Kytecrash

De uitvalsbasis is een oude loods, omgedoopt tot muzikale speeltuin. In de grootste hal van 'Kytopia' zit Colin Benders, alias Kyteman (Utrecht, 1986), opgekruld op wat hij de "meest relaxte bank ter wereld" noemt. Naast hem zit zijn voormalig docent Eric Vloeimans (Huizen, 1963). Ze werken nu samen als Kytecrash, waarvan het debuutalbum op vrijdag 11 maart uitgebracht werd.

Benders en Vloeimans (Foto: Nick Helderman)

Vloeimans wordt geroemd om vrijzinnige projecten als het akoestische kamermuziektrio Fugimundi en het elektrische, bijna poppy Gatecrash. Voor beide ontving hij een Edison en sindsdien weet hij zich verzekerd van een groot publiek. Het verhaal van Benders is bekend: het conservatorium verliet hij voortijdig en met Kyteman's Hiphop Orkest ervoer hij onnavolgbaar succes, met in 2009 louter uitverkochte shows. In 2010 won hij de prestigieuze Popprijs. Inspelen op verwachtingen met hun samenwerking Kytecrash is uit den boze. "Het zou toch krom zijn als we om verzoeknummertjes gingen vragen?"

Het conservatorium als databank

"Je hebt hier niets meer te zoeken," vertelde Eric Vloeimans zijn toenmalige leerling op het conservatorium in Den Haag. "Ga de wijde wereld in, dat is veel beter voor jou." Dat deed Colin Benders, maar de lessen van Vloeimans herinnert hij zich nog altijd: "Ze waren verre van gebruikelijk, we praatten meer dan we speelden; over de regels van de esthetiek. In die zin was het niet eens een les, het was een aanmoediging. Niet zozeer om te blijven spelen, maar om te onderzoeken. Ik moest de bebop-licks vergeten en alle aangeleerde regeltjes loslaten om vervolgens mijn eigen regels te maken."

"Die licks waar Colin het over heeft," vult Vloeimans hem aan, "die kunnen wel degelijk een functie hebben. Als je Frans wil leren, dan leer je ook eerst de woordjes en zinsconstructies. Ik vind het leuk om dat proces direct aan te pakken. Terwijl iemand de taal leert, moet hij het al door elkaar donderen. Anders krijg je mensen die per se een kloon moeten zijn." Hij zet een stemmetje op: "Ik wil precies spelen zoals Charlie Parker. Dat moet ik eerst helemaal voor elkaar hebben, dan kan ik pas andere dingen gaan doen." Met verheven stem: "Vervolgens wordt het nooit meer wat, ze raken er volledig in verstrikt." Benders: "Inderdaad. Als je het woordenboek uit je hoofd leert, dan kun je nog geen verhalen vertellen."

"Als je het woordenboek uit je hoofd leert, dan kun je nog geen verhalen vertellen."

Leer je op het conservatorium ook die verhalen te vertellen?
Benders: "Het conservatorium is een databank. Om het heel bot te stellen: het conserveert kennis en wel op zo'n manier dat er over honderd jaar – mocht een kunstvorm dan gestorven zijn – nog steeds specialisten zijn die je exact kunnen uitleggen hoe bepaalde toonladders gespeeld moeten worden. Het is aan de student om dingen uit die databank op te pikken en mee te nemen naar de rest van zijn leven. Hoe je dan verder moet, dat kan niet worden geleerd. Het conservatorium is geen onderzoekscentrum."

Is dat niet zonde?
Benders: "Het hoeft niet erg te zijn. Althans, als die kennis alles is wat je zoekt. Er zijn zat muzikanten die dat ene dingetje zo goed mogelijk willen leren spelen en een heleboel mensen die muziek graag als sport willen zien. Dat zie je aan competities en prijzen, maar ook aan de insteek van veel muzikanten. Ze willen zo snel, hard en hoog mogelijk spelen en er wordt gedaan alsof er een algemeen bekend nulpunt is, een soort tijdsrecord. Hoe dichter je daarbij in de buurt komt, hoe beter je bent. Zo is muziek niet, dat nulpunt verschuift per persoon en gevoelsinsteek. Ik zocht iets anders. Ik ontdekte er niet wat schoonheid is, wat mooi is binnen muziek. Dat moest ik zelf uitvinden. Wij proberen nu een race zonder begin of eind te maken."

Ben je daarom gestopt?
Benders: "Dat was inderdaad een erg belangrijke reden, maar daarnaast kwam ik gewoon niet meer opdagen. Ik was zeker geen voorbeeldstudent."

Heb je daar weleens spijt van?
Benders: "Nee. Ik heb mijn eigen eindexamen georganiseerd, mijn kennis opgedaan en laten zien wat ik tot nu toe kan. Nog steeds daag ik mezelf dagelijks uit. Wat ik heb gemist aan opleiding, dat haal ik nu in. Het gaat niet meer om lessen, maar ik leer tien keer zoveel en zit hier met dezelfde persoon als vijf jaar geleden. En nu, nu heb ik iets terug te melden.”

Gedurende Benders’ verhaal zit Vloeimans achterover geleund, zijn armen over elkaar. Hij zegt niets en onderbreekt niet. Nu recht hij zijn rug: "Wacht even. We moeten even terug, want ik heb niet gezegd wat ik ervan vind. Ik zou het conservatorium niet afdoen als slechts een informatiebank. De gemeenschap eromheen is niet te onderschatten, iedereen inspireert elkaar en er ontstaan ontzettend veel bandjes. Dat gaat allemaal buiten het conservatorium als instituut om, maar zonder het conservatorium was deze gemeenschap er niet geweest."

"Ook kun je als docent een voorbeeldfunctie vervullen, soms kun je zelfs spreken van een meester en gezel. De eerste trompettist van het Rotterdams Philharmonisch heeft zijn leerling weleens meegenomen om vierde trompet te spelen. Zo geef je iemand de kans geïnspireerd te raken door zo'n orkest en bevorder je de ontwikkeling heel direct."

Kytecrash bij De Wereld Draait Door op 7 maart.

Niet zoals jazz bedoeld is

Geen Bimhuis, SJU, Paradox of ander jazzpodium wordt door Kytecrash aangedaan. De band zal spelen op poppodia, zoals het project Gatecrash van Vloeimans ook regelmatig doet. Vloeimans: "Colin schijnt poptrompettist te zijn, en ik jazztrompettist. Dat verschil wil ik niet zien. Gatecrash heeft heel veel met popmuziek te maken, het heeft ook wat met jazz te maken, maar zeker niet zoals jazzmuziek 'bedoeld' is. Gelukkig niet. Ik zal er wel om worden vervloekt, maar alle muziekstijlen lopen tegenwoordig door elkaar heen. Ik zeg: laten we vooral zo doorgaan. Alles door elkaar flikkeren is een rijkdom. Op de traditionele jazzfestivals komt ook meer dan jazz zoals jazz 'bedoeld' is. Als ik alleen voor het 'jazzpubliek' zou spelen... Ik hoor daar niet bij, ik voel me er helemaal niet mee verbonden."

Foto: Nick Helderman

Zijn jullie geneigd concessies te doen voor een poppubliek? Of om juist extra freaky dingen te spelen?
Vloeimans: "Colin, ik heb jou nog nooit over een concessie gehoord, toch?"
Benders, zachtjes: "Nee."

"Ik word pisnijdig van concessies."

Vloeimans: "Ik heb mezelf er ook nog niet op betrapt. Ik hou er ook niet van. Jij kunt er zelfs kwaad om worden, hè?"
Vloeimans begint te giechelen, maar Benders windt zich zichtbaar op. "Ik word er pisnijdig van. Van concessies wordt muziek altijd minder, voor zover ik weet staan we op een podium om te laten zien wat wij te melden hebben. Het zou wel heel krom zijn als we dan om verzoeknummertjes gingen vragen. Dat is niet de muzikant die ik wens te worden. Ik heb een aantal sterke principes op basis waarvan ik muziek maak, die zullen als laatste van mijn lichaam worden afgepeld."

Vorig jaar speelde je met het Beukorkest op Cross-Linx, daar zaten gillende meisjes in het publiek met totaal andere verwachtingen. Alle Kytecrash-shows zijn uitverkocht, dat publiek heeft ongetwijfeld ook bepaalde verwachtingen waarmee je zult moeten omgaan.
Benders: "Dat vond ik in eerste instantie doodeng. Ik had ook de makkelijke weg kunnen kiezen, maar dat wil ik helemaal niet."
Vloeimans, plechtig: "Het enige wat je kunt doen is je rug rechten en fier je ideeën uitdragen. Als je concessies doet, dan ben je eigenlijk aan het liegen."

Is dat de reden dat jullie zo succesvol zijn? Dat jullie altijd eerlijk blijven?
Vloeimans en Benders beginnen te schateren: "Nee. We zijn gewoon twee ongelooflijk knappe jongens."

Een speellijst van Kytecrash is hier te vinden.

-Een gastbijdrage van Timo Pisart-

Mail

Timo Pisart

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer