Hard//hoofd sprak met de eigenaren van animatieproductiebedrijf il Luster. Over het Nederlandse animatiefilmproject Trippel Trappel en over de ontbrekende vinger van Mickey Mouse.
Arnoud Rijken en Michiel Snijders bestieren il Luster al zestien jaar. In die tijd hebben ze ontelbaar veel korte films geproduceerd waarvan een groot aantal in de prijzen viel. Maar dat is niet echt belangrijk, vinden ze. Want: “Oscars worden uitgereikt door sentimentele ouwe mannen.”
Ze werken nu aan hun eerste feature-film Trippel Trappel, een Sinterklaasverhaal dat uitkomt in 2014. Daarvan hopen ze dat het succes af te meten zal zijn aan het aantal kinderen dat Trippel Trappel-zegels spaart bij de Albert Heijn.
Het kantoor van il Luster in het centrum van Utrecht behoorde eerst een antiekhandelaar toe, en is zelf net zo antiek. Ieder stukje muur heeft een ander behang. Achter wat oud bioscoopmeubilair staat een opvouwbedje.
“Die noemen we de renderstretcher”, zegt Arnoud. “Het komt nog wel eens voor dat iemand een nachtje door moet halen.”
Wat is jullie achtergrond, hoe zijn jullie in animatie terecht gekomen?
Michiel: We hebben allebei Film- en televisiewetenschappen gestudeerd, en Arnoud heeft stage gelopen bij een animatiestudio. Na de opleiding vroeg een oud-docent of we met animatie aan de slag wilden gaan; dan kon hij ons wel op weg helpen.
Arnoud: In die tijd kwam Pixar op, en sindsdien is het heel snel gegaan. De komst van het internet heeft het vakgebied ook ontzettend vooruit geholpen. We leven nu in een geanimeerde wereld. Alle dingetjes die bewegen op internet zijn geanimeerd.
Maar waarom dan animatie?
Michiel: We willen verhalen vertellen. Het is zo gaaf aan animatie dat er nog niks is. Bij een gewone film zet je een camera neer en dan heb je al een omgeving.
Dat is natuurlijk ook een uitdaging, dat alles kan. Wat zouden jullie nog graag willen zien in animatie?
Arnoud: De graal is een feature voor volwassenen. We hebben al heel veel korte films gemaakt, maar het realiseren van zo’n project zou wel geweldig zijn.
En technisch?
Arnoud: Onze ambities zijn voornamelijk inhoudelijk. We maken nu een film van 65 minuten, dat moeten er tachtig of negentig worden. En in plaats van een 26-delige serie van vijf minuten willen we een serie maken van dertig minuten per aflevering.
Michiel: Technisch gezien hebben we al heel veel gedaan. We hebben stop motion, 3D en getekende animatie geproduceerd. Onlangs hebben we als voorfilm voor de nieuwe Hunger Games een poppenfilm gemaakt. Dat stond er zo op, maar daar gaat dan weer ontzettend veel nabewerking over heen.
Als er zoveel nabewerking nodig is, is echte animatie dan wel een logische optie? Moet je wel een stop motion-film willen maken als het eindresultaat er uiteindelijk toch ontzettend slick uit gaat zien, haast als een computeranimatie?
Michiel: Ja! De manier waarop een figuur tot leven komt in stop motion, dat is magie. Zelfs als de nabewerking technisch heel hoogstaand is. Daarom blijven de Tim Burton’s van deze wereld dat ook doen.
Jullie zitten nu al zestien jaar in dit vak. Is er een lijn te ontdekken in jullie werk?
Michiel: We hebben geen vaste thema’s. We zijn natuurlijk wel meegegroeid met het vakgebied. Toen we begonnen organiseerde je een screening en werden de mensen gewoon achterover geblazen van verbazing. Ze hadden behalve Disney nog amper animatie gezien. Nu kom je zelfs als 65-jarige animatie-dingen tegen op Facebook. Dat merk je ook aan de makers: mensen beginnen nu minder snel aan een film van een kwartier. De technische standaard is ontzettend hoog geworden. Ze maken liever een film van drie minuten waar ze alle aandacht voor hebben.
Arnoud: Je ziet veel mini-Pixar films. Het moet vooral leuk zijn. Het is een tendens, zou je kunnen zeggen, dat de nadruk van auteursfilm naar publieksfilm is gegaan.
In welk stadium van de ontwikkeling worden jullie betrokken bij een film?
Michiel: We initiëren veel zelf, en dienen filmplannen in. Onze feature is ook een hersenkind van onszelf. En we helpen makers bij het ontwikkelen en uitvoeren van hun film. Het liefst als er nog bijna niets is, alleen een half A4'tje met een idee. We helpen de maker bij het leggen van zijn ei. Dat kan een heel poëtisch ei zijn of een heel toegankelijk ei, als het maar zijn ei blijft.
Hoe is het klimaat in Nederland voor animatiefilms?
Arnoud (zet een grafstem op): Wereldwijd is het fantastisch. In Europa is het best goed. In Nederland is het slecht.
Michiel (nuanceert): Voor de korte film in Nederland is veel ruimte, maar om een grotere, langere productie op te zetten is er te weinig geld.
Arnoud: En om aan het geweeklaag over de crisis bij te dragen: het is crisis. Omroepen hebben geen geld om nieuwe series te ontwikkelen, het Filmfonds is na 2014 praktisch opgedroogd. De situatie is echt heel slecht.
En wat gaan jullie dan doen?
Arnoud: Tuinieren....
Michiel: Het gevaar is dat je op dit moment niet veel merkt van die problemen. Er draaien meerdere Nederlandse animatiefilms, Trippel Trappel komt in 2014 uit. Maar dat is allemaal met geld van vijf jaar terug. Toen begon het net een beetje te lopen, werden er ambitieuzere projecten gerealiseerd. Net als met de dinosaurussen: het ging goed met ze en ze werden groter en groter. En toen…
Nu ga ik iets leuks vragen: waar zijn jullie het allertrotst op? Op jullie Oscarnominaties?
Arnoud: Op Trippel Trappel! Dat we voor het eerst in Nederland een compleet originele animatiefilm produceren is echt fantastisch. We hebben dit vijf jaar geleden bedacht, toen zei iedereen nog dat zoiets onmogelijk was. En nu wordt dat ideetje echt gemaakt!
In welk stadium zijn jullie nu?
Arnoud: De animaties zijn bijna af. De stemmen zijn allemaal al opgenomen.
Hè? Wordt dat niet achteraf gedaan dan?
Michiel: Nee. Haha, die making of's waar je beroemdheden voor een beeldscherm stemmen ziet inspreken, dat is allemaal genept.
Hoe gaat Trippel Trappel er uit zien?
Michiel: De film heeft een traditioneel uiterlijk, met lijntekeningen. We wilden een instant-klassieker, die je ieder jaar met Sinterklaas weer kijkt. Dus zonder dat het uiterlijk te veel ‘van nu’ is.
Arnoud: Net als A Christmas Carol.
Michiel: De reacties van het publiek zijn het mooist. Als Trippel Trappel uitkomt staan wij bij de uitgang te kijken hoe die kindertjes naar buiten komen.
Arnoud: Totdat we worden opgepakt voor verdacht rondhangen in de buurt van kinderen...
Ten slotte: waarom hebben veel geanimeerde figuren maar drie vingers en een duim ? Ik heb me laten vertellen dat het is begonnen met Disney, vanwege tijdsbesparing. Maar hoeveel extra tijd kost die ene vinger nou?
Michiel: Nee, dat is het niet, het heeft te maken met de lijndikte. Het is inderdaad begonnen bij Mickey Mouse. Die films hebben een behoorlijk dikke lijn. En als je een cirkel als basis gebruikt, kijk zo...
Dan past die pink er niet op, die zit dan bijna vast aan de pols.
Arnoud (pakt een rekenmachine): En in een feature film zijn dat negentig minuten maal zestig seconden maal 24 frames per seconde, oftewel: 129.600 vingers. Dat scheelt toch…
