De inboedel van moeder wordt verdeeld via een stickersysteem." /> De inboedel van moeder wordt verdeeld via een stickersysteem." />
Asset 14

Huwelijksbijbel

Anna schrijft elke maand aan de hand van een oproep in de Albert Heijn een kort verhaal. Tijdens de Vlaamse Invasie in de Brakke Grond in Amsterdam werden haar verhalen geëxposeerd en konden bezoekers zelf ook een advertentie op de muur achterlaten. Dit nieuwe verhaal is een reactie op zo'n oproep, van mevrouw Jansen.

Beeld: Anna van Leeuwen

We liepen door het huis met ieder een vel kleine ronde stickers. Mijn zus en haar man waren rood. Mijn broertje en zijn vrouw hadden blauw. Mijn stickertjes waren bruin. Alles wat niet was gestickerd, zou opgehaald worden, weggegeven of verkocht, dat wist ik niet precies. Mijn broertje regelde het. Bij de dood van zijn schoonmoeder had hij de kunst afgekeken en nu wist hij hoe het moest. Wij hadden geen idee en mijn zwager mocht zich nergens mee bemoeien, want ‘dat lag gevoelig’, had mijn broertje uitgelegd.

Al gauw zaten op de lijst van het schilderij boven de bank drie stickertjes. Ik had de mijne in de hoek linksonder geplakt. Toen ik naar de wc ging, had iemand er een rode sticker naast geplakt. Terwijl ik in de slaapkamer van mijn ouders door de somber gekleurde jurken van mijn moeder bladerde, had iemand in de rechterhoek een blauw stickertje gedrukt. Ik pulkte mijn sticker eraf toen ik het zag. Die viel eerst op de bank, die hoefde ik niet. Vervolgens probeerde ik de bruine sticker terug te plakken op het stickervel, dat lukte niet. In de vuilnisbak hechtte het stickertje moeiteloos op een bananenschil.

“Het is goed zo”, zeiden de anderen vaak. Zelfs de thuishulp scheen dat te kunnen overzien en herhaalde het maar al te graag. “Het is goed zo”, zei ze en legde een hand op mijn schouder die ik eraf veegde alsof het een vlokje roos was of iets anders vies. Ik weet niet wat zij zagen, maar ik zag een oude eenzame vrouw. Een vrouw met pijn, met verdriet.

Ik was zestien toen mijn zus trouwde. Mijn moeder had de hele dag gehuild, de bruiloftsgasten vonden het aandoenlijk, ik schaamde me. Pas ’s avonds begreep ik dat tranen van geluk niet bij haar hoorden. “Zul je oppassen?”, vroeg ze, toen ze even naast mijn bed was komen zitten. “Waarvoor?” “Er zijn weinig goede mannen...”, verklaarde ze.

De grote ruzies kwamen later, toen mijn broertje al uit huis was. Als mijn moeder weg was, kwam steeds vaker een juffrouw op bezoek. Later ging mijn vader soms een heel weekend weg, dan bezochten mijn moeder en ik mijn zus in de stad. Haar man had zijn baard laten staan, hij zag er uit als een zwerver. Mijn zus droeg het vredesteken als oorbel. “Ben je de andere oorbel kwijt?”, had mijn moeder gevraagd. Terug in de trein schudde ze haar hoofd en zei stellig: “Dat is toch niets voor jou, al die drukte.”

Mijn moeder wist wat niets voor mij was. Een man was niets voor mij, kindertjes krijgen was niets voor mij. Ik zag dat ze me een hoop ellende bespaarde. Andere vrouwen werden verlaten door hun man, doordat ze achter juffrouwen aangingen of dood neervielen. Andere vrouwen stierven soms hele dagen van verveling, terwijl ik leerde voor typiste. Mijn vader verliet mijn moeder niet, nooit helemaal tenminste. Ik vroeg me wel eens af of dat iets was om dankbaar voor te zijn.

Na de taart, die mijn schoonzus had meegebracht, mochten we naar huis. De verdeling en de ruzies zouden later volgen, maar eerst had mijn zus een verrassing. Voor mij. “Dat hoeft niet”, zei ik. Mijn ogen en hoofd waren nog moe van het huilen, ik wist dat elke onverwachte beweging genoeg was om me weer aan het snikken te krijgen. Ze pakte uit haar tas een klein boekje. “Kijk eens wat ik vond...” zei ze. Ze overhandigde me een bijbel. “Het is hun huwelijksbijbel”, zei ze plechtig. “Ik heb hem nooit gezien”, verklaarde ik ongelovig. Voorin vond ik hun namen, in sierlijke letters. Achterin was een klein ‘Familie Register’ gemaakt. Mijn moeder had het niet ingevuld. Mijn tranen vloeiden uit tot vlekken op het oude papier, mijn zus zei: “Pas op!”, “Hè toe nou!” en “Geef die maar hier!” Ze stopte de bijbel in mijn tas. “Nou zeg, gaat-ie? Zó mooi is-ie nou ook weer niet hoor...”, zei mijn schoonzus. Mijn broertje gniffelde. Ik huilde.

Mail

Anna van Leeuwen is Hard//hoofd-redactielid, freelance kunstjournalist en schrijft korte verhalen. Ze zou graag een alpaca hebben voor op haar balkon. Alvast bedankt.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer

Alles Vijf Sterren: We bekijken het positief

We bekijken het positief

Deze week worden we blij van LuckyTV, een WhatsAppgroep en een tweeëntwintig jaar oude miniserie over kunst. Lees meer