Waarom persen we water uit onze ogen als we ons verschrikkelijk voelen? Brankele gaat op zoek naar de logica achter emotionele tranen." /> Waarom persen we water uit onze ogen als we ons verschrikkelijk voelen? Brankele gaat op zoek naar de logica achter emotionele tranen." />
Asset 14

Huilen

Je stoot wel eens zó hard je teen dat er tranen in je ogen springen. Of vroeger als je bolletje ijs plompverloren, en uiteraard altijd vlak voor je eerste hap, van het hoorntje viel - welgemeende tranen met tuiten. En dan heb je nog de momenten in het leven waarbij je rouwt om een dierbare of om een relatie die op de klippen gelopen is - ronde waterlanders biggelen over je wangen. Sommige mensen wenen veel minder dan anderen en mannen sowieso zo’n vier keer minder dan vrouwen. Maar zelfs zij die de capaciteit van het huilen denken te missen, worden, als de nood het hoogst is, geconfronteerd met de vloeibare verwezenlijking van hun emoties. Het interne verdriet zoekt een uitweg naar de buitenwereld; alsof het daarmee het lichaam gedeeltelijk bevrijdt van de misère. Alsof stromend water uit je ogen en schokken in je lichaam je triestheid kunnen verminderen. Alsof je lichaam zo emotioneel uitgeput is dat het de onenigheden uitzweet teneinde een schone lei over te houden.

Je ogen worden continu voorzien van traanvocht om stofjes tegen te houden en je hoornvlies te beschermen. ’s Nachts kan dit een beetje uit je oog lopen en opdrogen tot korreltjes – Klaas Vaak’s mysterie ontmaskerd. Wanneer je huilt komt er een overmaat aan traanvocht vrij en borrelen de tranen noodgedwongen over de randen van je oogleden. Vaak wordt een deel van dit overtollige vocht afgevoerd via je neusholtes, waardoor je moet snotteren en na een jankpartij ook nog eens verkouden lijkt. Een ander deel wordt via je keel afgevoerd, waardoor je stem enigszins vervormd wordt. Dat in combinatie met de opgezwollen ogen die het huilen veroorzaakt leidt bij een eerste spiegelconfrontatie niet vaak tot het bedaren van de gemoederen. Met een beetje gevoel voor zelfmedelijden kan een dergelijke aanblik immers al snel de aanleiding zijn voor een vicieuze traancirkel.

Huilen als gevolg van emoties is een fenomeen dat zich, in tegenstelling tot de irritatie-tranen, alleen bij mensen voordoet. Het emotionele huilen onderscheidt zich van het ui-snij-huilen, teen-stoot-huilen of allergische irritatie-huilen. De chemische samenstelling van emotionele tranen is heel anders en bevat onder andere een grotere hoeveelheid corticotropine, een stresshormoon. De opluchting die een flink potje janken kan veroorzaken zou hiermee te maken kunnen hebben: je lichaam heeft zich ontdaan van stresshormonen, al zij het een geringe hoeveelheid. Door wat sappen af te tappen zou letterlijk de druk van de ketel worden gehaald. Bovendien herstelt huilen de fysiologische balans van het lichaam, de homeostase. De hartslag die door emoties verhoogd werd, neemt bijvoorbeeld weer af na een huilbui; de interne rust keert weder. Ook zouden er in de hersenen endorfines vrijkomen, stoffen die je vrolijk maken. Anderen suggereren echter dat huilen niet zozeer een positieve geestestoestand stimuleert, maar slechts een uiting is van het innerlijke lichamelijke herstel.

Evolutionair gezien dient huilen een duidelijke functie. Wat nou als je in de prehistorie leeft, je niet kan praten en je je zo kut voelt dat je niet mee kan op jacht? Of je bent drie maanden oud en wil je nog onervaren ouders duidelijk maken dat er dringend actie ondernomen moet worden? Een potje huilen doet wonderen. Je omgeving ziet in dat je hulp nodig hebt en voorziet je van de nodige aandacht: je krijgt een berenvel over je heen gelegd of een schone luier. Het gevoel dat vaak aan huilen voorafgaat is een ultieme vorm van machteloosheid. Op het moment dat je het zelf echt niet meer ziet zitten en een situatie niet meer de baas kan zijn, is het ook relevant dat je omgeving dat doorheeft. Het is letterlijk een cry for help: tranen wekken sympathie en gevoelens van verbondenheid op doordat ze je kwetsbaarheid blootleggen. Je medemens weet dan dat je gevoelens menens zijn en biedt vervuld met medelijden zijn troostende schouder aan. Kinderen persen er vaak genoeg manipulatieve tranen uit, en een volwassen man wiens ogen lekken wordt al snel door zijn vrouw vergeven. (Krokodillen)-tranen zijn een sociaal middel bij uitstek.

Toegegeven, de meeste mensen huilen niet midden op straat en juist liever als ze ’s avonds alleen thuis zijn, ingewikkeld in een donzen dekbed in het hoekje van de bank. Er rusten veel taboes op het publiekelijk tonen van je kwetsbaarheid. Maar tranen geven uiting aan je interne worstelingen – als je ze wegdrukt krijg je die verdrietsdemon nooit op de mat. Dus schrei nu maar, dan komt het geluk vast weer wat dichterbij.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer