Waarom persen we water uit onze ogen als we ons verschrikkelijk voelen? Brankele gaat op zoek naar de logica achter emotionele tranen." /> Waarom persen we water uit onze ogen als we ons verschrikkelijk voelen? Brankele gaat op zoek naar de logica achter emotionele tranen." />
Asset 14

Huilen

Je stoot wel eens zó hard je teen dat er tranen in je ogen springen. Of vroeger als je bolletje ijs plompverloren, en uiteraard altijd vlak voor je eerste hap, van het hoorntje viel - welgemeende tranen met tuiten. En dan heb je nog de momenten in het leven waarbij je rouwt om een dierbare of om een relatie die op de klippen gelopen is - ronde waterlanders biggelen over je wangen. Sommige mensen wenen veel minder dan anderen en mannen sowieso zo’n vier keer minder dan vrouwen. Maar zelfs zij die de capaciteit van het huilen denken te missen, worden, als de nood het hoogst is, geconfronteerd met de vloeibare verwezenlijking van hun emoties. Het interne verdriet zoekt een uitweg naar de buitenwereld; alsof het daarmee het lichaam gedeeltelijk bevrijdt van de misère. Alsof stromend water uit je ogen en schokken in je lichaam je triestheid kunnen verminderen. Alsof je lichaam zo emotioneel uitgeput is dat het de onenigheden uitzweet teneinde een schone lei over te houden.

Je ogen worden continu voorzien van traanvocht om stofjes tegen te houden en je hoornvlies te beschermen. ’s Nachts kan dit een beetje uit je oog lopen en opdrogen tot korreltjes – Klaas Vaak’s mysterie ontmaskerd. Wanneer je huilt komt er een overmaat aan traanvocht vrij en borrelen de tranen noodgedwongen over de randen van je oogleden. Vaak wordt een deel van dit overtollige vocht afgevoerd via je neusholtes, waardoor je moet snotteren en na een jankpartij ook nog eens verkouden lijkt. Een ander deel wordt via je keel afgevoerd, waardoor je stem enigszins vervormd wordt. Dat in combinatie met de opgezwollen ogen die het huilen veroorzaakt leidt bij een eerste spiegelconfrontatie niet vaak tot het bedaren van de gemoederen. Met een beetje gevoel voor zelfmedelijden kan een dergelijke aanblik immers al snel de aanleiding zijn voor een vicieuze traancirkel.

Huilen als gevolg van emoties is een fenomeen dat zich, in tegenstelling tot de irritatie-tranen, alleen bij mensen voordoet. Het emotionele huilen onderscheidt zich van het ui-snij-huilen, teen-stoot-huilen of allergische irritatie-huilen. De chemische samenstelling van emotionele tranen is heel anders en bevat onder andere een grotere hoeveelheid corticotropine, een stresshormoon. De opluchting die een flink potje janken kan veroorzaken zou hiermee te maken kunnen hebben: je lichaam heeft zich ontdaan van stresshormonen, al zij het een geringe hoeveelheid. Door wat sappen af te tappen zou letterlijk de druk van de ketel worden gehaald. Bovendien herstelt huilen de fysiologische balans van het lichaam, de homeostase. De hartslag die door emoties verhoogd werd, neemt bijvoorbeeld weer af na een huilbui; de interne rust keert weder. Ook zouden er in de hersenen endorfines vrijkomen, stoffen die je vrolijk maken. Anderen suggereren echter dat huilen niet zozeer een positieve geestestoestand stimuleert, maar slechts een uiting is van het innerlijke lichamelijke herstel.

Evolutionair gezien dient huilen een duidelijke functie. Wat nou als je in de prehistorie leeft, je niet kan praten en je je zo kut voelt dat je niet mee kan op jacht? Of je bent drie maanden oud en wil je nog onervaren ouders duidelijk maken dat er dringend actie ondernomen moet worden? Een potje huilen doet wonderen. Je omgeving ziet in dat je hulp nodig hebt en voorziet je van de nodige aandacht: je krijgt een berenvel over je heen gelegd of een schone luier. Het gevoel dat vaak aan huilen voorafgaat is een ultieme vorm van machteloosheid. Op het moment dat je het zelf echt niet meer ziet zitten en een situatie niet meer de baas kan zijn, is het ook relevant dat je omgeving dat doorheeft. Het is letterlijk een cry for help: tranen wekken sympathie en gevoelens van verbondenheid op doordat ze je kwetsbaarheid blootleggen. Je medemens weet dan dat je gevoelens menens zijn en biedt vervuld met medelijden zijn troostende schouder aan. Kinderen persen er vaak genoeg manipulatieve tranen uit, en een volwassen man wiens ogen lekken wordt al snel door zijn vrouw vergeven. (Krokodillen)-tranen zijn een sociaal middel bij uitstek.

Toegegeven, de meeste mensen huilen niet midden op straat en juist liever als ze ’s avonds alleen thuis zijn, ingewikkeld in een donzen dekbed in het hoekje van de bank. Er rusten veel taboes op het publiekelijk tonen van je kwetsbaarheid. Maar tranen geven uiting aan je interne worstelingen – als je ze wegdrukt krijg je die verdrietsdemon nooit op de mat. Dus schrei nu maar, dan komt het geluk vast weer wat dichterbij.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info