Waarom persen we water uit onze ogen als we ons verschrikkelijk voelen? Brankele gaat op zoek naar de logica achter emotionele tranen." /> Waarom persen we water uit onze ogen als we ons verschrikkelijk voelen? Brankele gaat op zoek naar de logica achter emotionele tranen." />
Asset 14

Huilen

Je stoot wel eens zó hard je teen dat er tranen in je ogen springen. Of vroeger als je bolletje ijs plompverloren, en uiteraard altijd vlak voor je eerste hap, van het hoorntje viel - welgemeende tranen met tuiten. En dan heb je nog de momenten in het leven waarbij je rouwt om een dierbare of om een relatie die op de klippen gelopen is - ronde waterlanders biggelen over je wangen. Sommige mensen wenen veel minder dan anderen en mannen sowieso zo’n vier keer minder dan vrouwen. Maar zelfs zij die de capaciteit van het huilen denken te missen, worden, als de nood het hoogst is, geconfronteerd met de vloeibare verwezenlijking van hun emoties. Het interne verdriet zoekt een uitweg naar de buitenwereld; alsof het daarmee het lichaam gedeeltelijk bevrijdt van de misère. Alsof stromend water uit je ogen en schokken in je lichaam je triestheid kunnen verminderen. Alsof je lichaam zo emotioneel uitgeput is dat het de onenigheden uitzweet teneinde een schone lei over te houden.

Je ogen worden continu voorzien van traanvocht om stofjes tegen te houden en je hoornvlies te beschermen. ’s Nachts kan dit een beetje uit je oog lopen en opdrogen tot korreltjes – Klaas Vaak’s mysterie ontmaskerd. Wanneer je huilt komt er een overmaat aan traanvocht vrij en borrelen de tranen noodgedwongen over de randen van je oogleden. Vaak wordt een deel van dit overtollige vocht afgevoerd via je neusholtes, waardoor je moet snotteren en na een jankpartij ook nog eens verkouden lijkt. Een ander deel wordt via je keel afgevoerd, waardoor je stem enigszins vervormd wordt. Dat in combinatie met de opgezwollen ogen die het huilen veroorzaakt leidt bij een eerste spiegelconfrontatie niet vaak tot het bedaren van de gemoederen. Met een beetje gevoel voor zelfmedelijden kan een dergelijke aanblik immers al snel de aanleiding zijn voor een vicieuze traancirkel.

Huilen als gevolg van emoties is een fenomeen dat zich, in tegenstelling tot de irritatie-tranen, alleen bij mensen voordoet. Het emotionele huilen onderscheidt zich van het ui-snij-huilen, teen-stoot-huilen of allergische irritatie-huilen. De chemische samenstelling van emotionele tranen is heel anders en bevat onder andere een grotere hoeveelheid corticotropine, een stresshormoon. De opluchting die een flink potje janken kan veroorzaken zou hiermee te maken kunnen hebben: je lichaam heeft zich ontdaan van stresshormonen, al zij het een geringe hoeveelheid. Door wat sappen af te tappen zou letterlijk de druk van de ketel worden gehaald. Bovendien herstelt huilen de fysiologische balans van het lichaam, de homeostase. De hartslag die door emoties verhoogd werd, neemt bijvoorbeeld weer af na een huilbui; de interne rust keert weder. Ook zouden er in de hersenen endorfines vrijkomen, stoffen die je vrolijk maken. Anderen suggereren echter dat huilen niet zozeer een positieve geestestoestand stimuleert, maar slechts een uiting is van het innerlijke lichamelijke herstel.

Evolutionair gezien dient huilen een duidelijke functie. Wat nou als je in de prehistorie leeft, je niet kan praten en je je zo kut voelt dat je niet mee kan op jacht? Of je bent drie maanden oud en wil je nog onervaren ouders duidelijk maken dat er dringend actie ondernomen moet worden? Een potje huilen doet wonderen. Je omgeving ziet in dat je hulp nodig hebt en voorziet je van de nodige aandacht: je krijgt een berenvel over je heen gelegd of een schone luier. Het gevoel dat vaak aan huilen voorafgaat is een ultieme vorm van machteloosheid. Op het moment dat je het zelf echt niet meer ziet zitten en een situatie niet meer de baas kan zijn, is het ook relevant dat je omgeving dat doorheeft. Het is letterlijk een cry for help: tranen wekken sympathie en gevoelens van verbondenheid op doordat ze je kwetsbaarheid blootleggen. Je medemens weet dan dat je gevoelens menens zijn en biedt vervuld met medelijden zijn troostende schouder aan. Kinderen persen er vaak genoeg manipulatieve tranen uit, en een volwassen man wiens ogen lekken wordt al snel door zijn vrouw vergeven. (Krokodillen)-tranen zijn een sociaal middel bij uitstek.

Toegegeven, de meeste mensen huilen niet midden op straat en juist liever als ze ’s avonds alleen thuis zijn, ingewikkeld in een donzen dekbed in het hoekje van de bank. Er rusten veel taboes op het publiekelijk tonen van je kwetsbaarheid. Maar tranen geven uiting aan je interne worstelingen – als je ze wegdrukt krijg je die verdrietsdemon nooit op de mat. Dus schrei nu maar, dan komt het geluk vast weer wat dichterbij.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur is het aanspreekpunt voor redacteuren en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer