Het lenteseizoen is weer aangebroken, eindelijk. We kunnen ons weer verheugen op picknicks in het park en barbecues op dakterrassen. Op een verdwaalde middag zit je ergens rustig in het gras met een heerlijk boek, terwijl de zonnestralen over je heen glijden en de lentewind de grassprieten doet bibberen als babybilletjes in de kou. Daar lig je op een geïmproviseerd kleedje te luisteren naar de ruisende bladerstilte om je heen. Je gedachten dwalen af naar mooie herinneringen of romantische toekomstwensen - totdat je abrupt van je lentewolk getrokken wordt. Een paar meter naast je in het gras begint er zo’n koortsig type opeens hysterisch te niezen. Alsof z’n vrienden hem net bij wijze van practical joke gestampte witte peper hebben laten snuiven. Redelijk gênant.
Waar de meeste mensen op een warme zomerdag met een briesje heimelijk gelukkig worden van de bloeiende bloemen en het kleurrijke landschap, heeft ruim 10% van de Westerse bevolking een andere beleving. Hun immuunsysteem denk namelijk “kill and attack!” wanneer een van de miljoenen pollen die in de lucht zweven in de luchtwegen terecht komt, en gaat direct in oorlogsmodus.
Hooikoorts is een allergische reactie van je slijmvliezen tegen stuifmeelkorrels – pollen – van grassen, planten of bomen. Een allergie is een overdreven reactie van je lichaam tegen een stof die normaal gesproken niet schadelijk is. Het immuunsysteem reageert op deze lichaamsvreemde stoffen – allergenen – en probeert ze onschadelijk te maken. Wanneer de allergenen aan bepaalde immuuncellen binden, komt er histamine vrij.
Histamine zorgt voor verwijding van de bloedvaten in je huid (die wordt warmer en roder en gaat jeuken), vernauwing van je bronchiën (ademhalingsproblemen) en zelfs afname van de hartactiviteit. Daarnaast klampt het zich vast aan de zenuwuiteinden van je neus. Zie daar het recept voor een perfect geruïneerde parkpicknick: rode, jeukende, tranende ogen, niesbuien, verstopte neus, opgezwollen keel en astma-achtige verschijnselen. Sneu. Terwijl de rest van de wereld uit de grond van zijn hart geniet van alle bloesemblaadjes en ontloken bloempjes, moet de hooikoortspatiënt weer achter de geraniums.
Foto: Mirte Slaats
Anti-histaminica zijn medicijnen die een uitkomst kunnen bieden. Ze proberen, niet geheel onverwachts, de werking van histamine tegen te gaan. Aangezien histamine ook een rol heeft in de slaapregulatie, willen deze medicijnen echter nogal eens een versuffend effect hebben. Met een beetje pech trek je de barbecue zelf dus nog wel, maar is deelname aan het daarop onherroepelijk volgende spelletje Twister opeens een stuk minder aantrekkelijk geworden.
Een allergie kan spontaan ontstaan en doet meestal zijn intrede tussen het 8e en 25e levensjaar. Ook voor hooikoorts geldt dat de allergie geleidelijk aan opgebouwd wordt, en daarna doorgaans jaarlijks terugkeert. Gelukkig verdwijnt het ook langzaamaan. Na hun 55e hebben de meeste mensen geen hooikoorts meer; kan je in de herfst van je leven tenminste nog een beetje genieten van de lente.
Hooikoorts is een seizoensgebonden allergie en komt voornamelijk voor in het ‘hooiseizoen’, – tadaa – de maanden maart-september. Het is echter ook goed mogelijk in de rest van het jaar getackeld te worden door je allergie. De mate van je allergische reactie wordt namelijk bepaald door de hoeveelheid pollen in de lucht, die afhankelijk is van de wind, droogte, warmte en de geografisch bepaalde flora. Als je dan toch op een verjaardagsfeestje de Hortus in wordt gesleurd, leef dan naar de poëtische vuistregel “Hoe kleuriger de bloem, hoe kleiner de kans op hooikoorts.” De meest allergene pollen komen namelijk van planten die de ontstaansgeschiedenis van hun kroost laten afhangen van de wind – die kun je immers inademen. Bloemen die voor hun insect-bemiddelde voortplanting gebruik maken van felle kleuren zijn dus minder gevaarlijk, omdat hun pollen meestal aan insectenbilletjes vastgeplakt zitten.
De laatste jaren zijn allergieën enorm toegenomen. Dit komt niet (alleen) door de stijgende milieuvervuiling of slechte gezondheid; het is juist onze doorgedreven hygiëne. Allergieën zijn een luxeziekte. Ze komen veel vaker voor in de stad dan op het platteland, puur omdat stadskinderen minder in aanraking komen met legio lichaamsvreemde stofjes. De snoezige koters zitten immers liever binnen te Playstationen dan dat ze buiten hun polo’tjes bemodderen. Maar een beetje zand eten op z’n tijd kan helemaal geen kwaad; zo kweek je een sterk immuunsysteem. Dus de volgende keer dat de speen van je kleine neefje op straat valt: gewoon terugstoppen zonder af te vegen. Dan heeft hij in elk geval een kleinere kans om een allergie tegen hondenpoep te ontwikkelen.
