Asset 14

[Hier komt nog iets]

Automatische concepten 51

In het Hoofd//stuk doen schrijvers een poging om de weg naar het verhaal vast te leggen. Welke tips hadden zij willen krijgen toen ze begonnen? Waar begin je, hoe begin je? Welk advies zullen ze nooit en dan ook nooit meer opvolgen? Lees het in het Hoofd//stuk. Roos Vlogman is sinds het schrijven van haar eigen roman geobsedeerd door het verschil tussen verzinnen en vertellen. Gaat het vertellen haar zelf altijd makkelijk af? Lees haar tips om inspiratie te krijgen van naaktkatten, op tijd te stoppen met schrijven en om soms net te doen alsof je geen ambities hebt.

Sinds het verschijnen van mijn debuutroman afgelopen januari (Raaf bij uitgeverij De Harmonie), ben ik geobsedeerd door het verschil tussen een verhaal verzinnen en een verhaal vertellen. Het is alsof ik een sensor heb, een lange rode laserstraal die vanuit mijn voorhoofd het literaire veld scant en tegelijkertijd beoordeelt. Wat voelt echt en wat voelt verzonnen? Ik schep op dat ik kan voelen of iemand dít werk op dít moment moest maken, of dat de schrijver eigenlijk iets anders, iets werkelijkers, aan het omzeilen is. Binnen mijn eigen schrijfproces is dat een stuk lastiger, maar ik heb mezelf getraind om zo eerlijk mogelijk naar dat proces te kijken.

In mijn lichaam groeit de neiging om op te staan en ergens in een bos in het gras te gaan liggen en te doen alsof ik iemand zonder ambities ben.

Eén van de redenen waarom ik me opgelucht voelde na het debuteren, was omdat het verhaal dat begon als vertellen, op het eind een beetje was overgegaan in een verhaal verzinnen - om het af te krijgen. Een verhaal vertellen is per definitie onaf, fragmentarisch, slordig en ook, een beetje overdreven. Een verhaal verzinnen gaat om de losse eindjes bij elkaar krijgen, het verhaal rond maken, zorgen dat een karakter een persoonsontwikkeling doormaakt binnen de tijd waarin het zich afspeelt. Allemaal factoren waar ik tijdens het schrijven niet mee bezig was geweest en waar ik me tijdens het afronden van de roman plotseling verplicht (voornamelijk door mezelf) toe voelde.

Intuïtief gaat schrijven voor mij zo: ik heb een idee – dat kan zo vaag zijn als een bijpersonage dat langsloopt op straat (een vrouw met geblondeerd haar en een naaktkat aan een riempje) en soms zo concreet als een situatie waarin mijn hoofdpersonage met zijn moeder naar het strand gaat om hun dode hond uit te strooien – en begin daar vol overgave aan. Een paar dagen achter elkaar schrijf ik aan dat idee, zonder te redigeren.

(een trucje dat ik graag toepas: stop met schrijven als je nog inspiratie hebt om verder te gaan en vat het verloop van het verhaal in één zin samen - zo heb je elke keer dat je verdergaat met schrijven een concreet begin.)

Maar halverwege zo'n hoofdstuk, meestal na een dag of vijf, wordt mijn inspiratie groter en ontspint zich een nieuwe verhaallijn in mijn hoofd. Tegen het eind van het schrijfproces van mijn roman had ik negen onaffe hoofdstukken, afgesloten met een cursief gedrukt:

[hier komt nog iets]

[hier komt nog iets]

Sommige schrijvers vinden het puzzelen het leukst aan het schrijfproces: heel lang hannesen aan één zin totdat hij precies klopt, het perfecte ritme heeft, het af voelt. Begrijp me niet verkeerd: ik ben gek op het gevoel dat iets af is. Het gebeurt me alleen niet zo vaak. Omdat ik me tijdens het schrijven wakker, aan, en in beweging voel, gebeurt er instinctief van alles: er poppen nieuwe personages op, een idee voor een essay, een dichtregel, en o! die ene documentaire moet ik echt noemen, mocht ik ooit worden uitgenodigd voor ‘Zomergasten’. Zodra ik schrijf, héb ik inspiratie. Een zegen. Ik zet me aan de fysieke handeling en daarna gaat het redelijkerwijs vanzelf.

(een ander trucje (misschien moet ik stoppen met deze handelingen trucjes te noemen en ze gewoon op te nemen als essentieel onderdeel van mijn schrijfproces) dat ik graag inzet, of eigenlijk, altijd inzet: doen alsof ik niet schrijf. ik schrijf alleen geënsceneerd per ongeluk. dat gaat zo in zijn werk: ik word wakker, maak koffie en een kruik, kruip terug in bed, laat mijn telefoon op vliegtuigstand (belangrijk!) en open mijn notities op mijn telefoon. en dan maak ik een notitie – gewoon, op mijn telefoon, niets belangrijks, gewoon even iets noteren, dit? nee, dit is geen schrijven.)

Daarbij wil ik wel eerlijk toegeven dat het beginnen, net zoals het afmaken, vaak gepaard gaat met grote fysieke tegenzin. Mijn ego, oef mijn ego, laat zich het boosaardigst zien vlak voordat ik begin met schrijven. Ha! roept het, ha! Denk je nou echt, dat eh, iemand dat gaat lezen? En in mijn lichaam groeit de neiging om op te staan en ergens in een bos in het gras te gaan liggen en te doen alsof ik iemand zonder ambities ben. Maar ik heb geleerd, door de bovengenoemde trucjes, over het ego (dat nu rood aangelopen met gebalde vuisten toch veel gelijkenis vertoont met een boos kind) heen te stappen en de fysieke handeling te starten.

Op zoek naar een luistertip? Hurry Slowly is a podcast about how you can find more calm, comfort, and clarity through the simple act of slowing down. Schrijver Jocelyn K. Glei creëert in deze podcastreeks ruimte voor nieuwe manieren van maken, werken en zijn. Ze onderzoekt o.a. de concepten productivity shame, flow en tender disclipline.

 

'Raaf' is de debuutroman van Roos Vlogman en is uitgegeven door de Harmonie.

 

Zit jij vol goedbedoeld advies en wil je ook een Hoofd//stuk schrijven?

Mail dan jouw tekst naar kiki@hardhoofd.com!

 

Mail

Roos Vlogman Roos Vlogman (1992) studeerde als deel van de eerste lichting af aan de opleiding Creative Writing, ArtEZ. In 2016 won ze de juryprijs bij Write Now! met haar verhaal ‘Sessie 51’. Daarnaast werd ze geselecteerd voor het Slow Writing Lab, talentonwikkelingstraject van het Letterenfonds. Haar verhalen, essays en gedichten werden gepubliceerd in o.a. Trouw, Tirade, De Internet Gids en De Morgen. ‘Raaf’ is haar debuutroman en verscheen deze januari bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer

De tanden van opa

De tanden van opa

Bart en zijn vader brengen het kunstgebit van Barts opa terug naar een Duitse soldaat. Een verhaal van Pieter Drift over het onkenbare verleden en de anoniem gestorven vijand die we nooit helemaal zullen kennen. Lees meer

Ik Zeg Emily

Het verlangen naar Emily is simpel

De debuutbundel van Yentl van Stokkum bevindt zich tussen poëzie en spookverhaal in, waarin een jonge dichter het graf bezoekt van een door haar geliefde schrijver en bezeten terugkeert. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vitamine D

Vitamine D

De hoofdpersoon van dit korte verhaal spreekt met haar therapeut af in de trein. Lekker efficiënt en zo krijgt ze korting op de sessie. Nadeel is wel dat de andere forenzen zich met de therapie gaan bemoeien. Of is dat juist een voordeel? Lees meer

Asrest 1

Nieuwe materialen voor de huid

Voor de Klimaatweek schreef Pieter Van de Walle een gedicht bij het element water, waarin een onheilspellende stilte voor de storm weerklinkt. Lees meer

Asrest

Asrest

Voor de Klimaatweek schreef Meliza De Vries een gedicht bij het element vuur, vol vlammen die telkens weer vergeten worden. Lees meer

onder ons vergeten

onder ons vergeten

Voor de Klimaatweek schreef Johannes Lievens een gedicht bij het element aarde, over vallen en loslaten. Lees meer

De hitte is zwaar als ze op je valt

Voor de Klimaatweek schreef Anke Verschueren een gedicht bij het element lucht, waarin iemand bijzondere souvenirs van omzwervingen verzamelt. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

 1

Waarom ik geen danser kon worden

In het Hoofd//stuk doen schrijvers een poging om de weg naar het verhaal vast te leggen. Welke tips hadden zij willen krijgen toen ze begonnen? Welk advies zullen ze nooit en dan ook nooit meer opvolgen? Wat is hun advies? Lees het in het Hoofd//stuk. Annelies van Wijk trapt af met de vraag hoe je (g)een alwetende verteller wordt. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

Dit. Is. Goddelijk. Alternatief kerstverhaal Annemieke Dannenberg Dymphie Huijsen

Dit. Is. Goddelijk.

Joost is op vakantie in Spanje met zijn zwangere vriendin. Maar is de baby van hem, of van Marina’s open relatiescharrel HG? Begint Joost ongelovig te worden, of moet hij zijn liefdesbaby maar gewoon omarmen?
Een tragikomisch kerstverhaal door Annemieke Dannenberg. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer