Beeld: Anouk de l'Ecluse

De mens is eigenlijk de kroon op de evolutie. En de provincie Drenthe schafte een bergje keien aan." />

Beeld: Anouk de l'Ecluse

De mens is eigenlijk de kroon op de evolutie. En de provincie Drenthe schafte een bergje keien aan." />
Asset 14

Het stenen tijdperk

De mens lijkt wel het einddoel van de evolutie. De provincie Drenthe keerde terug naar de begindagen en kocht een zootje zwerfkeien.

De mensheid buigt zich al eeuwen over haar eigen zijn. Verwonderd, aanbiddend, vertwijfeld, verrast. Veelal wordt het menselijk zijn gecontrasteerd met het dierlijke zijn. Verblijd wordt er dan geconcludeerd dat mensen toch wel buitengewoon bijzonder zijn. Mensen redeneren, doen aan zelfreflectie, maken kunst, muziek. We hebben een vrije wil —volgens sommigen— en maken keuzes. We beschikken over een onovertroffen denkvermogen. We hebben een moraal —wat voor één dan ook— en streven naar het goede. Toch? Zijn we niet de telos van de evolutie? Het summum?

De evolutie schudt haar hoofd en houdt het volgende krantenbericht omhoog: “Drenthe koopt 50 ton zwerfkeien”. Het betreft hier de provincie Drenthe, die een hoopje stenen aankocht voor “enkele duizenden euro’s”, nadat men erop was gestuit bij wegwerkzaamheden. Het betreft hier menselijk handelen. Daar komen we niet onderuit. Dus nogmaals: De provincie kocht 50 ton stenen uit eigen bodem. Heel oude stenen, waar niemand naar taalde. De wereld verkeert in crisis en onze aangeboren overlevingsdrang maant ons tot spaarzaamheid. De provincie Drenthe laat echter haar oog vallen op 50 ton niet onaardige, stokoude keien, denkt: “Die willen we hebben!” en trekt haar portemonnaie.

Beeld: Anouk de l'Ecluse

Veelal verwondert de mens zich over haar eigen natuur bij het zien van haar grootsheid of juist haar nietigheid of wreedheid. Bij oorlogen en vulkaanuitbarstingen bijvoorbeeld. Of bij het zien van de primitieve gereedschappen van onze gevierde voorouders, bij de aanblik van heldhaftigheid of liefdadigheid. Welbeschouwd is de menselijke stupiditeit veel en veel verwonderlijker. En wat is er nu meer stupide dan het aanschaffen van stenen uit de eigen achtertuin? Stupiditeit is een luxe. Dat we ons die zo gemakkelijk en op zo een grote schaal kunnen veroorloven, is wellicht het beste argument tegen diegenen die beweren dat de evolutie nog altijd gaande is.

Als het gehele dierenrijk kon lezen, van maanvissen en zeepaarden tot boktorren en steenbokken, dan zou de wereld gonzen van hun collectieve, onophoudelijke slappe lach bij het lezen van dit soort krantenberichten. Niemand zou elkaar nog kunnen verstaan, zo oorverdovend was het geluid. Vliegtuigen zouden omgeven zijn door grinnikende zwanen en kraanvogels. Stel je de natuurdocumentaires eens voor. De keurige Britse voice-over van David Attenborrough, die ons mededeelt: “These humpback whales in the great Arctic Ocean are laughing at us.” Waaraan hij nog toe zou voegen: “And rightfully so!”, want zo is David wel.

Vooralsnog kunnen dieren echter niet lezen en zag de provincie Drenthe zich opgescheept met de 50 ton keien. Het enthousiasme waarmee ze aangeschaft waren, was als sneeuw voor de zon verdwenen toen ze thuis de waar op de keukentafel zag liggen. Zo gaat dat vaker met impulsaankopen. Thuis schaam je je een beetje voor de hoeveelheid geld die je uitgaf. Daar het de aanschaf een hoop stenen betreft, kan ik me de omvang en het gewicht van de schaamte die de provincie gevoeld moet hebben wel voorstellen. En dus gaf men de keien in een wanhoopsdaad weg, om zich van die schaamte te kwijten. De gelukkige ontvanger van dit immense cadeau was het Hunnenbeddencentrum. Het Hunnenbeddencentrum is zoiets als de Stichting Vergeten Groenten, stel ik me voor. Het bestaat gewoon omdat het kan.

Ja, de mens is een ongemakkelijk en vreemd dier dat zo langzamerhand een dubieuze positie inneemt in het evolutieverhaal. Ze probeert zich soorten groenten te herinneren die lang vergeten zijn en bewaart oude stenen. Ik voorspel dat het dit soort activiteiten is dat ons uiteindelijk de das om zal doen. Over tweehonderd jaar zitten we met z’n allen triomfantelijk met een bos schorseneren op een berg zwerfkeien. Een groep chimpansees loopt voorbij en huivert bij het aanzien van ons ‘mensen’. Ze schudden hun hoofd, verzuchten: “Hoe heeft het ooit zo ver kunnen komen?” en versnellen hun pas.

Mail

Merel Kamp

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #2 - Fictie en werkelijkheid

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid, en hoe zet je die grens op spanning, zonder dat het saai of aanstellerig wordt? Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer