Asset 14

Ontmoet de vreemde

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Jens Bezemer schetst een dystopisch toekomstbeeld waarin we ons nooit meer hoeven aan te passen aan de rest van de maatschappij. 

Het straatbeeld van de grote Nederlandse steden heeft er sinds een paar jaar een aantal felle kleuren bij. Felgroene en roze bezorgers, bepakt met quinoaburgertjes en Thaise linzensoepen, koersen kriskras door de drukke straten. Mobiele obers van Deliveroo en Foodora die het restaurant bij je thuis brengen. Al lijkt het bezorgen van een exquise hamburger op een druilerige zondag op zichzelf te staan, het past binnen een grotere ontwikkeling.

Het bezorgen van producten bestaat natuurlijk al enige tijd. Lang bleef dat echter vooral bij fastfood en een incidenteel matras van Ikea. De laatste jaren zijn we wat luier geworden en worden daarom de producten of ervaringen die we vaak buiten de deur verschaften, nu op de deurmat afgeleverd. Restauranteten, kleding, boeken, scheermesjes, luiers, boodschappen en zelfs onze fietsen staan met één muisklik voor de deur.

De bezorgtrend doet me denken aan de Amerikaanse socioloog Richard Sennet. In zijn boek The Fall of Public Man (1977) beschrijft hij het verval van de publieke omgangsvorm, waarbij het individu de maatschappelijke openbaarheid is gaan miskennen, en zich met name gaat oriënteren op de beperkte kring van intimi. Maar waar de privésfeer de mens vooral leerde om te gaan met natuurlijke gevoelens en emoties, leerde de openbare sfeer hem juist vooral geciviliseerd gedrag en sociaal bewustzijn.

In de moderne ‘terreur van de intimiteit’ verandert volgens Sennet ook de stad daarom drastisch. Er vindt een beweging plaats. Steden hadden altijd een enorme diversiteit aan levensstijlen, waar men voortdurende de kans liep om met ‘vreemden’ geconfronteerd te worden. Maar in de moderne stad leven bevolkingsgroepen gescheiden van elkaar, waardoor de sfeer van intimiteit kan gedijen.

De bezorgtrend past naadloos binnen het beeld van de moderne mens die zich terugtrekt uit het publieke leven. Natuurlijk zitten we nog met elkaar te keuvelen op terrasjes met een kop koffie. Alleen speelt zich dat allemaal af binnen onze eigen kringen. Juist het alledaagse contact op straat, in de winkels en op de markt zorgt ervoor dat we buiten onze eigen intimiteit blijven treden, het gesprek niet schuwen en daardoor het contact met ‘de vreemde’ niet verliezen. Geen advies over een dienst of product door een platte tekst, maar een echt persoon in een lijfelijke setting. Geen voorspelbare en veilige ‘ons kent ons’, maar juist situaties waar we geen kaas van gegeten hebben. Zo blijft ‘de medemens’ gewoon een mens.

Civilisatie ontstond ooit omdat we in een complexere maatschappij afhankelijk van elkaar werden. Hierdoor gingen we rekening met elkaar houden en ons gedragen. Wanneer we ons winkelmandje digitaal maken, valt de noodzaak voor civilisatie dus weg. Als tegenbeweging zullen sommigen misschien de bezorger willen romantiseren, als diegene waar we dan alsnog een fijn en eerlijk menselijk moment mee beleven. Om die illusie aan diggelen te helpen liet Domino’s onlangs een glimp uit de nabije toekomst zien: bezorgende robots. Een antwoord op de vraag waarom ze de knoflooksaus zijn vergeten, kunnen we dan waarschijnlijk wel op onze buik schrijven. ‘Vreemd’ is het des te meer. Dat wel.

Foto via Flickr

  
Mail

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info