Asset 14

Lone wolf of terrorist?

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Het onderscheid tussen een 'terrorist' of een 'lone wolf' is allesbehalve onschuldig. We moeten zorgvuldiger met de termen omgaan, stelt Anouk Kootstra.

Na de aanslag in Las Vegas beschreef de NOS de dader als een 'witte man van vierenzestig' en kon vervolgens rekenen op een stroom van kritiek. Volgens de usual suspects aan de rechterzijde van het politieke spectrum zou het noemen van de huidskleur van de man racistisch zijn. Jan Roos van VNL noemde de NOS een 'journalistieke schandvlek' en Jan Dijkgraaf van GeenPeil twitterde zelfs dat hij aangifte had gedaan bij de politie.

Het tegengeluid is niet minder krachtig. De frustratie zit hier niet in het wél benoemen van de huidskleur van de dader, maar juist in het níet erkennen van het mogelijke terroristische karakter van de daad. Uren na de aanslag werd er al gesproken over een 'lone wolf': een speciale aanduiding die gereserveerd blijft voor witte geweldplegers. Was de dader een islamitische man geweest, zo claimen de critici, dan was het geweld ongetwijfeld bestempeld als terrorisme.

Ik ben het hier ten dele mee eens. Het onderscheid tussen een 'lone wolf' en een 'terrorist' op zich is niet eens zo problematisch, maar de sociale en politieke consequenties ervan des te meer. Om van terrorisme te kunnen spreken moet het ernstige geweld gericht zijn op het behalen van een politiek doel. Een lone wolf opereert alleen, en wordt doorgaans gedreven door een psychische stoornis. Dat maakt de moordenaar van Pim Fortuyn alsmede die van Theo van Gogh tot terrorist, ondanks het feit dat de mannen niet dezelfde huidskleur deelden. Ook Anders Breivik en Dylann Roof zijn volgens deze definitie terroristen, maar Andreas Lubitz, de suïcidale piloot die zijn passagiersvliegtuig liet neerstorten, dan weer niet.

Zoals we ook in Las Vegas zagen, worden typeringen als 'lone wolf' en 'terrorist' echter al gebezigd lang voordat het doel van de daad bekend is. Daarnaast wordt de mentale gezondheid van witte daders vaak ter discussie gesteld, terwijl dat bij islamitisch geweld niet het geval is. Zowel Breivik als Roof zijn – zelfs tegen hun wil – als geestesziek gekenschetst, terwijl de neiging tot het zoeken naar een verklaring in de mentale gesteldheid van de geweldplegers van de aanslagen in Parijs, Nice of Brussel veel minder sterk was.

Vooral de politieke consequenties van het onderscheid zijn kwalijk. Waar Trump doorgaans staat te trappelen om de 'islamitisch terrorisme'-kaart te spelen, zoals na de aanslag in een gayclub in Orlando, blijft hij na het geweld in Las Vegas verrassend koel en neutraal: hij raadt ons aan meer te bidden, maar politieke actie blijft verder uit.

Hier zit precies de crux. Geweld door een 'lone wolf' geeft een gevoel van onvermijdelijkheid: het is onmogelijk te voorspellen en te voorkomen. Dit maakt het implementeren van beleidsmaatregelen overbodig en werkt de politieke status quo in de hand. Terrorisme daarentegen vraagt om actie en daadkrachtig optreden: twee dagen na de aanslagen in Parijs bombardeerde Frankrijk Syrië en na de schietpartij in Orlando pleitte Trump herhaaldelijk voor zijn Muslim-ban.

Het onderscheid tussen een terrorist of een lone wolf lijkt zo onschuldig, maar de sociale en politieke consequenties ervan zijn dat allesbehalve.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer