Asset 14

Aan de publieke schandpaal

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Een tragische gebeurtenis leidde tot volkswoede tegen een school in Heerlen. Zulke klopjachten zien we steeds vaker, volgens Jules Roosenboom.

Met Trump in het Witte Huis, de Brexit in volle gang en in maart wellicht een grote zetelwinst voor de PVV worden een hoop populistische dromen werkelijkheid. Toch blijven populistische politici en opiniemakers hangen in hun vaste retoriek van het brave, deugdzame volk dat niet gehoord wordt en schaamteloos wordt gepasseerd door een alles bestierende elite. Als één groep echter de laatste jaren goed vertegenwoordigd wordt, is het dat verongelijkte volkje wel. Maar wie zijn identiteit vormgeeft rondom zijn eigen verongelijktheid, doet niet zo makkelijk afstand van zijn positie als underdog. Verongelijktheid en boosheid zijn als water: ze vinden altijd een weg.

Het doet mij denken aan een scène in de onovertroffen film Monty Python and the Holy Grail (1975). Daarin roept een woedende menigte luid scanderend op tot de verbranding van een vermeende heks. Samen met de lokale kasteelheer concluderen ze dat heksen brandbaar zijn omdat ze gemaakt zijn van hout en dat hout drijft. Wat drijft nog meer? Juist: eenden. De vrouw is dus een heks is als ze evenveel weegt als een eend. Met die constatering vertrekt de boze menigte met heks en al richting een weegschaal.
Een recent slachtoffer van zo’n uitbarsting van volkswoede is het Grotius College in Heerlen. Een woedende menigte heeft de school al aan de publieke schandpaal genageld en middels een volksgericht veroordeeld vanwege de zelfmoord van een 15-jarige leerling. Er is nog niets onderzocht, geen schuldige aangewezen en niemand is veroordeeld. Toch trekt het volk er onmiddellijk met hooivorken en fakkels op uit; er is iemand dood en zij zullen de schuldige wel eens ter verantwoording roepen. De school ontving bedreigingen en kreeg een ongekende haatcampagne van willekeurige reaguurders en zelfs van lokale raadsleden te verwerken.

De gedachtegang bij het volkstribunaal dat het Grotius College veroordeelde is bijna net zo dwaas als de sketch van Monty Python: een jongen heeft zelfmoord gepleegd en de jongen volgde onderwijs op het Grotius, evenals zijn pesters. Conclusie: het Grotius College is schuldig. Het volk is rechter, jury en beul in een en brengt het Grotius naar de brandstapel.

In werkelijkheid is het een uiterst gecompliceerde zaak. Een zelfmoord is bijna altijd het dramatische gevolg van een bijzonder ongelukkige samenloop van omstandigheden. Maar dat zal onderzoek moeten uitwijzen. Datzelfde onderzoek moet bepalen of de school op enige wijze schuld heeft aan dit drama. Een volksgericht kan dat niet bepalen op basis van enkele tendentieuze tweets of facebookposts van plaatselijke schreeuwlelijken.

De commotie rond het Grotius College is inmiddels weer gaan liggen en de school kan nu langzaam beginnen met haar onderzoek en met rouwverwerking, maar het is wachten op de volgende eruptie van volkswoede.

Mail

Jules Roosenboom is Hard//hoofd-redactielid, woont en werkt in Zuid-Limburg. Hij is bezig met zijn master politieke cultuurwetenschappen en werkt daarnaast als freelance tekstschrijver. // jules@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan