Asset 14

Aan de publieke schandpaal

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Een tragische gebeurtenis leidde tot volkswoede tegen een school in Heerlen. Zulke klopjachten zien we steeds vaker, volgens Jules Roosenboom.

Met Trump in het Witte Huis, de Brexit in volle gang en in maart wellicht een grote zetelwinst voor de PVV worden een hoop populistische dromen werkelijkheid. Toch blijven populistische politici en opiniemakers hangen in hun vaste retoriek van het brave, deugdzame volk dat niet gehoord wordt en schaamteloos wordt gepasseerd door een alles bestierende elite. Als één groep echter de laatste jaren goed vertegenwoordigd wordt, is het dat verongelijkte volkje wel. Maar wie zijn identiteit vormgeeft rondom zijn eigen verongelijktheid, doet niet zo makkelijk afstand van zijn positie als underdog. Verongelijktheid en boosheid zijn als water: ze vinden altijd een weg.

Het doet mij denken aan een scène in de onovertroffen film Monty Python and the Holy Grail (1975). Daarin roept een woedende menigte luid scanderend op tot de verbranding van een vermeende heks. Samen met de lokale kasteelheer concluderen ze dat heksen brandbaar zijn omdat ze gemaakt zijn van hout en dat hout drijft. Wat drijft nog meer? Juist: eenden. De vrouw is dus een heks is als ze evenveel weegt als een eend. Met die constatering vertrekt de boze menigte met heks en al richting een weegschaal.
Een recent slachtoffer van zo’n uitbarsting van volkswoede is het Grotius College in Heerlen. Een woedende menigte heeft de school al aan de publieke schandpaal genageld en middels een volksgericht veroordeeld vanwege de zelfmoord van een 15-jarige leerling. Er is nog niets onderzocht, geen schuldige aangewezen en niemand is veroordeeld. Toch trekt het volk er onmiddellijk met hooivorken en fakkels op uit; er is iemand dood en zij zullen de schuldige wel eens ter verantwoording roepen. De school ontving bedreigingen en kreeg een ongekende haatcampagne van willekeurige reaguurders en zelfs van lokale raadsleden te verwerken.

De gedachtegang bij het volkstribunaal dat het Grotius College veroordeelde is bijna net zo dwaas als de sketch van Monty Python: een jongen heeft zelfmoord gepleegd en de jongen volgde onderwijs op het Grotius, evenals zijn pesters. Conclusie: het Grotius College is schuldig. Het volk is rechter, jury en beul in een en brengt het Grotius naar de brandstapel.

In werkelijkheid is het een uiterst gecompliceerde zaak. Een zelfmoord is bijna altijd het dramatische gevolg van een bijzonder ongelukkige samenloop van omstandigheden. Maar dat zal onderzoek moeten uitwijzen. Datzelfde onderzoek moet bepalen of de school op enige wijze schuld heeft aan dit drama. Een volksgericht kan dat niet bepalen op basis van enkele tendentieuze tweets of facebookposts van plaatselijke schreeuwlelijken.

De commotie rond het Grotius College is inmiddels weer gaan liggen en de school kan nu langzaam beginnen met haar onderzoek en met rouwverwerking, maar het is wachten op de volgende eruptie van volkswoede.

Mail

Jules Roosenboom is Hard//hoofd-redactielid, woont en werkt in Zuid-Limburg. Hij is bezig met zijn master politieke cultuurwetenschappen en werkt daarnaast als freelance tekstschrijver. // jules@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Sociale media moedigen ‘seksuele objectificatie’ aan zodat we langer van hun diensten gebruik maken. Des te interessanter is daarom het recente tegengeluid vanuit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie: de pop-, mode- en pornoindustrie. Lees meer

Als het spuug ons aan de lippen staat 1

Als het spuug ons aan de lippen staat

Kun je bang worden van het water bij de Lauwersdijk dat ieder jaar een páár milimeter stijgt? Filosoof Tjesse Riemersma schrijft over nonchalance, paniek en of het mogelijk is om goed bang te zijn in tijden van klimaatverandering. Lees meer

Nieuws in beeld: De schone schijn van shein

Je nieuw bloesje heeft een louche verleden

Achter het succes van retailapp Shein zou 'moderne slavernij' schuilgaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Genoeg van het ongenoegen

Genoeg van het ongenoegen

Slopen, slopen, slopen - volgden de relzoekers van vorige maand niet gewoon het voorbeeld van de regering? Lees meer

Fenomenologie van de moshpit

Fenomenologie van de moshpit

Wat is de aantrekkingskracht van de moshpit? Volgens Wout Nordbeck, essayprijswinnaar van Wijsgerig Festival DRIFT, kan enkel de fenomenologie ons helpen deze vraag te beantwoorden. Lees meer

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer