Asset 14

Wie om gezondheid geeft, verdeelt de middelen beter

Hard//talk: Wie om gezondheid geeft, verdeelt de middelen beter

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Dat er een relatie tussen inkomen en levensverwachting bestaat, is bekend. Om die ongelijkheid te verkleinen, moeten we als samenleving een collectieve daad verrichten, aldus Wolter de Boer.

Iedereen die streeft naar een economisch gelijker Nederland kan weer iets rustiger ademhalen, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS die laten zien dat de economische ongelijkheid in Nederland iets is afgenomen. We weten al lange tijd dat er een relatie is tussen economische ongelijkheid en gezondheid. Gemiddeld leven Nederlanders steeds langer en gezonder, maar of de individuele Nederlander daarvan profiteert is sterk verbonden met haar of zijn sociaaleconomische klasse. Het verband tussen welvaart en gezondheid wordt nergens pijnlijker duidelijk dan in het verschil in levensverwachting tussen arm en rijk. Dat verschil is het afgelopen decennium sterk gegroeid en behelst nu zo’n negen jaar. Wie een gezonder Nederland wil, begint dus bij een radicalere verdeling van de welvaart.

De cijfers die het CBS presenteerde kun je op twee manieren bekijken, begreep ik van de landelijke kranten. Het NRC beschreef vooral dat, hoewel iets afgenomen, de ongelijkheid in middelen groot blijft. Het Financieele Dagblad schreef dat er ‘in Nederland geen sprake van een toenemende inkomens- en vermogensongelijkheid’ is. Die boodschap is inderdaad in lijn met de gegevens van het CBS, maar klinkt toch vooral als een reden om de status quo te handhaven.

In de eerstejaarsboeken klinische psychologie kun je lezen dat een lage sociaaleconomische status een ‘risicofactor’ is voor het ontwikkelen van een psychische stoornis.

Het FD kopte in datzelfde stuk dat ‘Piketty zijn gelijk niet haalt in Nederland’, verwijzend naar het in 2013 verschenen boek van de Franse rockstereconoom, waarin hij op basis van historisch-economische gegevens stelde dat vermogens veel harder groeien dan inkomens uit arbeid. Wie veel huizen of geld bezit, wordt vanzelf rijker. Niet iedereen in Nederland onderschreef Piketty’s boodschap, maar in ieder geval heeft hij het debat over vermogens- en inkomensongelijkheid op scherp gesteld. En terecht: in ons land is achtenzestig procent van de welvaart in handen van tien procent van de huishoudens, enkel de VS kennen een grotere ongelijkheid in vermogens dan Nederland. Die ongelijkheid lijkt nu dus iets gekrompen, maar is nog steeds enorm.

In de eerstejaarsboeken klinische psychologie kun je lezen dat een lage sociaaleconomische status een ‘risicofactor’ is voor het ontwikkelen van een psychische stoornis. Voor iemand met een lage status is het dus waarschijnlijker dat hij in de toekomst psychotherapie of medicijnen nodig heeft, dan een dorps- of stadgenoot die een hogere status geniet. Een lage sociaaleconomische status als risicofactor voor psychisch leed kwam in onderzoek al zo vaak naar voren, dat je zou verwachten dat psychiaters, psychologen, artsen, beleidsmakers en politici massaal in de bres springen om deze bedreiging voor de volksgezondheid de kop in te drukken.

Met onze ideeën over individuele vrijheid en verantwoordelijkheid zijn we al snel geneigd met de vinger naar het individu te wijzen op het moment dat het niet lekker loopt in de levenssfeer. Maar, wie niet bang hoeft te zijn om haar baan te verliezen, zijn schulden niet af te kunnen betalen of met gezin en al uit de woning gezet te worden, loopt veel minder kans om psychisch ontregeld te raken, en leeft bovendien langer en gezonder. We moeten dus collectief iets doen aan die kwellende ongemakken, willen we de volksgezondheid verbeteren. Daar wordt zowel het individu als de maatschappij beter van.

Beeld: via Flickr.

Mail

Wolter de Boer is gefascineerd door de vele, ondoorgrondelijke aspecten van de menselijke geest. Hij studeert Klinische Psychologie en Medische Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en is in het bijzonder geïnteresseerd in de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer