Asset 14

Wie om gezondheid geeft, verdeelt de middelen beter

Hard//talk: Wie om gezondheid geeft, verdeelt de middelen beter

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Dat er een relatie tussen inkomen en levensverwachting bestaat, is bekend. Om die ongelijkheid te verkleinen, moeten we als samenleving een collectieve daad verrichten, aldus Wolter de Boer.

Iedereen die streeft naar een economisch gelijker Nederland kan weer iets rustiger ademhalen, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS die laten zien dat de economische ongelijkheid in Nederland iets is afgenomen. We weten al lange tijd dat er een relatie is tussen economische ongelijkheid en gezondheid. Gemiddeld leven Nederlanders steeds langer en gezonder, maar of de individuele Nederlander daarvan profiteert is sterk verbonden met haar of zijn sociaaleconomische klasse. Het verband tussen welvaart en gezondheid wordt nergens pijnlijker duidelijk dan in het verschil in levensverwachting tussen arm en rijk. Dat verschil is het afgelopen decennium sterk gegroeid en behelst nu zo’n negen jaar. Wie een gezonder Nederland wil, begint dus bij een radicalere verdeling van de welvaart.

De cijfers die het CBS presenteerde kun je op twee manieren bekijken, begreep ik van de landelijke kranten. Het NRC beschreef vooral dat, hoewel iets afgenomen, de ongelijkheid in middelen groot blijft. Het Financieele Dagblad schreef dat er ‘in Nederland geen sprake van een toenemende inkomens- en vermogensongelijkheid’ is. Die boodschap is inderdaad in lijn met de gegevens van het CBS, maar klinkt toch vooral als een reden om de status quo te handhaven.

In de eerstejaarsboeken klinische psychologie kun je lezen dat een lage sociaaleconomische status een ‘risicofactor’ is voor het ontwikkelen van een psychische stoornis.

Het FD kopte in datzelfde stuk dat ‘Piketty zijn gelijk niet haalt in Nederland’, verwijzend naar het in 2013 verschenen boek van de Franse rockstereconoom, waarin hij op basis van historisch-economische gegevens stelde dat vermogens veel harder groeien dan inkomens uit arbeid. Wie veel huizen of geld bezit, wordt vanzelf rijker. Niet iedereen in Nederland onderschreef Piketty’s boodschap, maar in ieder geval heeft hij het debat over vermogens- en inkomensongelijkheid op scherp gesteld. En terecht: in ons land is achtenzestig procent van de welvaart in handen van tien procent van de huishoudens, enkel de VS kennen een grotere ongelijkheid in vermogens dan Nederland. Die ongelijkheid lijkt nu dus iets gekrompen, maar is nog steeds enorm.

In de eerstejaarsboeken klinische psychologie kun je lezen dat een lage sociaaleconomische status een ‘risicofactor’ is voor het ontwikkelen van een psychische stoornis. Voor iemand met een lage status is het dus waarschijnlijker dat hij in de toekomst psychotherapie of medicijnen nodig heeft, dan een dorps- of stadgenoot die een hogere status geniet. Een lage sociaaleconomische status als risicofactor voor psychisch leed kwam in onderzoek al zo vaak naar voren, dat je zou verwachten dat psychiaters, psychologen, artsen, beleidsmakers en politici massaal in de bres springen om deze bedreiging voor de volksgezondheid de kop in te drukken.

Met onze ideeën over individuele vrijheid en verantwoordelijkheid zijn we al snel geneigd met de vinger naar het individu te wijzen op het moment dat het niet lekker loopt in de levenssfeer. Maar, wie niet bang hoeft te zijn om haar baan te verliezen, zijn schulden niet af te kunnen betalen of met gezin en al uit de woning gezet te worden, loopt veel minder kans om psychisch ontregeld te raken, en leeft bovendien langer en gezonder. We moeten dus collectief iets doen aan die kwellende ongemakken, willen we de volksgezondheid verbeteren. Daar wordt zowel het individu als de maatschappij beter van.

Beeld: via Flickr.

Mail

Wolter de Boer is gefascineerd door de vele, ondoorgrondelijke aspecten van de menselijke geest. Hij studeert Klinische Psychologie en Medische Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en is in het bijzonder geïnteresseerd in de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan