Asset 14

Wie om gezondheid geeft, verdeelt de middelen beter

Hard//talk: Wie om gezondheid geeft, verdeelt de middelen beter

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Dat er een relatie tussen inkomen en levensverwachting bestaat, is bekend. Om die ongelijkheid te verkleinen, moeten we als samenleving een collectieve daad verrichten, aldus Wolter de Boer.

Iedereen die streeft naar een economisch gelijker Nederland kan weer iets rustiger ademhalen, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS die laten zien dat de economische ongelijkheid in Nederland iets is afgenomen. We weten al lange tijd dat er een relatie is tussen economische ongelijkheid en gezondheid. Gemiddeld leven Nederlanders steeds langer en gezonder, maar of de individuele Nederlander daarvan profiteert is sterk verbonden met haar of zijn sociaaleconomische klasse. Het verband tussen welvaart en gezondheid wordt nergens pijnlijker duidelijk dan in het verschil in levensverwachting tussen arm en rijk. Dat verschil is het afgelopen decennium sterk gegroeid en behelst nu zo’n negen jaar. Wie een gezonder Nederland wil, begint dus bij een radicalere verdeling van de welvaart.

De cijfers die het CBS presenteerde kun je op twee manieren bekijken, begreep ik van de landelijke kranten. Het NRC beschreef vooral dat, hoewel iets afgenomen, de ongelijkheid in middelen groot blijft. Het Financieele Dagblad schreef dat er ‘in Nederland geen sprake van een toenemende inkomens- en vermogensongelijkheid’ is. Die boodschap is inderdaad in lijn met de gegevens van het CBS, maar klinkt toch vooral als een reden om de status quo te handhaven.

In de eerstejaarsboeken klinische psychologie kun je lezen dat een lage sociaaleconomische status een ‘risicofactor’ is voor het ontwikkelen van een psychische stoornis.

Het FD kopte in datzelfde stuk dat ‘Piketty zijn gelijk niet haalt in Nederland’, verwijzend naar het in 2013 verschenen boek van de Franse rockstereconoom, waarin hij op basis van historisch-economische gegevens stelde dat vermogens veel harder groeien dan inkomens uit arbeid. Wie veel huizen of geld bezit, wordt vanzelf rijker. Niet iedereen in Nederland onderschreef Piketty’s boodschap, maar in ieder geval heeft hij het debat over vermogens- en inkomensongelijkheid op scherp gesteld. En terecht: in ons land is achtenzestig procent van de welvaart in handen van tien procent van de huishoudens, enkel de VS kennen een grotere ongelijkheid in vermogens dan Nederland. Die ongelijkheid lijkt nu dus iets gekrompen, maar is nog steeds enorm.

In de eerstejaarsboeken klinische psychologie kun je lezen dat een lage sociaaleconomische status een ‘risicofactor’ is voor het ontwikkelen van een psychische stoornis. Voor iemand met een lage status is het dus waarschijnlijker dat hij in de toekomst psychotherapie of medicijnen nodig heeft, dan een dorps- of stadgenoot die een hogere status geniet. Een lage sociaaleconomische status als risicofactor voor psychisch leed kwam in onderzoek al zo vaak naar voren, dat je zou verwachten dat psychiaters, psychologen, artsen, beleidsmakers en politici massaal in de bres springen om deze bedreiging voor de volksgezondheid de kop in te drukken.

Met onze ideeën over individuele vrijheid en verantwoordelijkheid zijn we al snel geneigd met de vinger naar het individu te wijzen op het moment dat het niet lekker loopt in de levenssfeer. Maar, wie niet bang hoeft te zijn om haar baan te verliezen, zijn schulden niet af te kunnen betalen of met gezin en al uit de woning gezet te worden, loopt veel minder kans om psychisch ontregeld te raken, en leeft bovendien langer en gezonder. We moeten dus collectief iets doen aan die kwellende ongemakken, willen we de volksgezondheid verbeteren. Daar wordt zowel het individu als de maatschappij beter van.

Beeld: via Flickr.

Mail

Wolter de Boer is gefascineerd door de vele, ondoorgrondelijke aspecten van de menselijke geest. Hij studeert Klinische Psychologie en Medische Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en is in het bijzonder geïnteresseerd in de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan