Asset 14

Kunstenaar gezocht

Hard//talk: Kunstenaar gezocht

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In een samenleving waarin alles wat mensen produceren moet kunnen worden uitgedrukt in cijfers, blijft één beroepsgroep jammerlijk achter: die van de kunstenaars. Zij zouden niet langer moeten accepteren dat hun beroep als ‘hobby’ wordt gezien, aldus Ella Kuijpers.

In De Groene Amsterdammer van afgelopen week, die focuste op de werkende mens, stond een artikel over het lot van de werkende kunstenaar. Om de liberale dreiging op cultuursubsidie vanuit de overheid te schetsen werden de veelbesproken voorbeelden aangehaald: Wiebes en Zijlstra. De gevreesde liberalen van de kunstsector, want kunst ís geen hobby, aldus De Groene.

In een liberale vrije markt is de rol van de overheid zo klein mogelijk. Er is dus nauwelijks plaats voor aanbod waar geen vraag voor is, ofwel kunst. Echter, kunst kan wel van grote waarde zijn voor een maatschappij. Zo geniet ons Concertgebouworkest internationaal aanzien, omarmt het bedrijfsleven kunstenaars als Daan Roosegaarde en vliegt het Nederlands Dans Theater de hele wereld over. Toch geniet slechts een select gezelschap van deze kunst. Een liberaal zou denken: voor wie subsidiëren wij die kunst? Dat is een redelijke vraag, maar de waarde van kunst moet breder opgevat worden dan alleen de cijfers uit de box office. Deze waarde kan op vele manieren uitgedrukt worden, behálve in cijfers. Dat is het lot van de kunst.

De kunstmarkt is bovendien grillig. In de superstar economy die zijn stempel drukt op de kunstwereld, waarin kunstenaars ook supersterren kunnen worden door in de juiste scene aanwezig te zijn of veel aandacht te trekken met hun werk of persoonlijkheid (denk aan de recente stunt van Banksy), is het succes van een kunstenaar onvoorspelbaar. En daarom, zo schrijft De Groene, “is het deze gedachte aan een doorbraak die, behalve voor stress, ook voor een aangename vurigheid en vaart kan zorgen”.

Kunstenaars komen terecht in een markt waarin hun product een luxegoed is.

Maar het is niet de doorbaak of het financieel succes dat door de kunstenaar moet worden gezien als teken van bestaansrecht. Als de kunstenaar deze liberale retoriek gebruikt graaft zij haar eigen graf. De kunstenaar moet altijd haar professie als beroep beschouwen en hiervoor erkenning eisen. Ook kunstenaars wier waarde niet uitgedrukt kan worden in cijfers, creëren maatschappelijke waarde.

Kunstenaars studeren aan de academie en voeren daarna het beroep uit waarvoor ze zijn opgeleid, maar komen terecht in een markt waarin hun product een luxegoed is, maar die eigenlijk voor iedereen toegankelijk moet zijn. En daarom is subsidie nodig. Want iedereen, mensen met een hoog én een laag inkomen, moet gevormd kunnen worden door muziek, film, beeldende kunst, theater, en ga zo maar door. En ja, Wiebes, ook literatuur is kunst.

Ook een onbekende kunstenaar moet kunst kunnen maken. Maar als je een liberaal tegenkomt die kunst uitlegt als ‘hobby’, wijs hen dan op de successen van Van Gogh, Iris van Herpen, Jaap van Zweden, Piet Mondriaan, Janine Jansen, Anton Corbijn of Hans van Manen. Zij zijn ook ooit begonnen als (arme) kunstenaar, maar hun succes is inmiddels wel uit te drukken in de cijfers.

Wat me tegenstaat is de houding van de kunstenaar die zijn eigen beroep tenietdoet. De Groene schrijft dat kunstenaars beseffen niet te voorzien in een eerste levensbehoefte. Daardoor beschouwen zij zichzelf als bevoorrecht om hun beroep te mogen uitoefenen, zelfs als dat gepaard gaat met onzekerheid en financiële instabiliteit. Maar met deze zelfspot gaat een kunstenaar niets aan zijn situatie veranderen. Dus, kunstenaar: sta op voor je beroep, onderneem en verenig je in beroepsorganisaties! Conformeer je niet aan de kijk van de liberaal. Want het kunstenaarschap is een beroep, geen hobby.

Beeld: coyot via Pixabay

Mail

Ella Kuijpers voelt zich Rotterdamse, windt zich op en schrijft, houdt van zingen en cultuurfinanciering.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan