Asset 14

Kunstenaar gezocht

Hard//talk: Kunstenaar gezocht

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In een samenleving waarin alles wat mensen produceren moet kunnen worden uitgedrukt in cijfers, blijft één beroepsgroep jammerlijk achter: die van de kunstenaars. Zij zouden niet langer moeten accepteren dat hun beroep als ‘hobby’ wordt gezien, aldus Ella Kuijpers.

In De Groene Amsterdammer van afgelopen week, die focuste op de werkende mens, stond een artikel over het lot van de werkende kunstenaar. Om de liberale dreiging op cultuursubsidie vanuit de overheid te schetsen werden de veelbesproken voorbeelden aangehaald: Wiebes en Zijlstra. De gevreesde liberalen van de kunstsector, want kunst ís geen hobby, aldus De Groene.

In een liberale vrije markt is de rol van de overheid zo klein mogelijk. Er is dus nauwelijks plaats voor aanbod waar geen vraag voor is, ofwel kunst. Echter, kunst kan wel van grote waarde zijn voor een maatschappij. Zo geniet ons Concertgebouworkest internationaal aanzien, omarmt het bedrijfsleven kunstenaars als Daan Roosegaarde en vliegt het Nederlands Dans Theater de hele wereld over. Toch geniet slechts een select gezelschap van deze kunst. Een liberaal zou denken: voor wie subsidiëren wij die kunst? Dat is een redelijke vraag, maar de waarde van kunst moet breder opgevat worden dan alleen de cijfers uit de box office. Deze waarde kan op vele manieren uitgedrukt worden, behálve in cijfers. Dat is het lot van de kunst.

De kunstmarkt is bovendien grillig. In de superstar economy die zijn stempel drukt op de kunstwereld, waarin kunstenaars ook supersterren kunnen worden door in de juiste scene aanwezig te zijn of veel aandacht te trekken met hun werk of persoonlijkheid (denk aan de recente stunt van Banksy), is het succes van een kunstenaar onvoorspelbaar. En daarom, zo schrijft De Groene, “is het deze gedachte aan een doorbraak die, behalve voor stress, ook voor een aangename vurigheid en vaart kan zorgen”.

Kunstenaars komen terecht in een markt waarin hun product een luxegoed is.

Maar het is niet de doorbaak of het financieel succes dat door de kunstenaar moet worden gezien als teken van bestaansrecht. Als de kunstenaar deze liberale retoriek gebruikt graaft zij haar eigen graf. De kunstenaar moet altijd haar professie als beroep beschouwen en hiervoor erkenning eisen. Ook kunstenaars wier waarde niet uitgedrukt kan worden in cijfers, creëren maatschappelijke waarde.

Kunstenaars studeren aan de academie en voeren daarna het beroep uit waarvoor ze zijn opgeleid, maar komen terecht in een markt waarin hun product een luxegoed is, maar die eigenlijk voor iedereen toegankelijk moet zijn. En daarom is subsidie nodig. Want iedereen, mensen met een hoog én een laag inkomen, moet gevormd kunnen worden door muziek, film, beeldende kunst, theater, en ga zo maar door. En ja, Wiebes, ook literatuur is kunst.

Ook een onbekende kunstenaar moet kunst kunnen maken. Maar als je een liberaal tegenkomt die kunst uitlegt als ‘hobby’, wijs hen dan op de successen van Van Gogh, Iris van Herpen, Jaap van Zweden, Piet Mondriaan, Janine Jansen, Anton Corbijn of Hans van Manen. Zij zijn ook ooit begonnen als (arme) kunstenaar, maar hun succes is inmiddels wel uit te drukken in de cijfers.

Wat me tegenstaat is de houding van de kunstenaar die zijn eigen beroep tenietdoet. De Groene schrijft dat kunstenaars beseffen niet te voorzien in een eerste levensbehoefte. Daardoor beschouwen zij zichzelf als bevoorrecht om hun beroep te mogen uitoefenen, zelfs als dat gepaard gaat met onzekerheid en financiële instabiliteit. Maar met deze zelfspot gaat een kunstenaar niets aan zijn situatie veranderen. Dus, kunstenaar: sta op voor je beroep, onderneem en verenig je in beroepsorganisaties! Conformeer je niet aan de kijk van de liberaal. Want het kunstenaarschap is een beroep, geen hobby.

Beeld: coyot via Pixabay

Mail

Ella Kuijpers voelt zich Rotterdamse, windt zich op en schrijft, houdt van zingen en cultuurfinanciering.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers