Asset 14

Kunstenaar gezocht

Hard//talk: Kunstenaar gezocht

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In een samenleving waarin alles wat mensen produceren moet kunnen worden uitgedrukt in cijfers, blijft één beroepsgroep jammerlijk achter: die van de kunstenaars. Zij zouden niet langer moeten accepteren dat hun beroep als ‘hobby’ wordt gezien, aldus Ella Kuijpers.

In De Groene Amsterdammer van afgelopen week, die focuste op de werkende mens, stond een artikel over het lot van de werkende kunstenaar. Om de liberale dreiging op cultuursubsidie vanuit de overheid te schetsen werden de veelbesproken voorbeelden aangehaald: Wiebes en Zijlstra. De gevreesde liberalen van de kunstsector, want kunst ís geen hobby, aldus De Groene.

In een liberale vrije markt is de rol van de overheid zo klein mogelijk. Er is dus nauwelijks plaats voor aanbod waar geen vraag voor is, ofwel kunst. Echter, kunst kan wel van grote waarde zijn voor een maatschappij. Zo geniet ons Concertgebouworkest internationaal aanzien, omarmt het bedrijfsleven kunstenaars als Daan Roosegaarde en vliegt het Nederlands Dans Theater de hele wereld over. Toch geniet slechts een select gezelschap van deze kunst. Een liberaal zou denken: voor wie subsidiëren wij die kunst? Dat is een redelijke vraag, maar de waarde van kunst moet breder opgevat worden dan alleen de cijfers uit de box office. Deze waarde kan op vele manieren uitgedrukt worden, behálve in cijfers. Dat is het lot van de kunst.

De kunstmarkt is bovendien grillig. In de superstar economy die zijn stempel drukt op de kunstwereld, waarin kunstenaars ook supersterren kunnen worden door in de juiste scene aanwezig te zijn of veel aandacht te trekken met hun werk of persoonlijkheid (denk aan de recente stunt van Banksy), is het succes van een kunstenaar onvoorspelbaar. En daarom, zo schrijft De Groene, “is het deze gedachte aan een doorbraak die, behalve voor stress, ook voor een aangename vurigheid en vaart kan zorgen”.

Kunstenaars komen terecht in een markt waarin hun product een luxegoed is.

Maar het is niet de doorbaak of het financieel succes dat door de kunstenaar moet worden gezien als teken van bestaansrecht. Als de kunstenaar deze liberale retoriek gebruikt graaft zij haar eigen graf. De kunstenaar moet altijd haar professie als beroep beschouwen en hiervoor erkenning eisen. Ook kunstenaars wier waarde niet uitgedrukt kan worden in cijfers, creëren maatschappelijke waarde.

Kunstenaars studeren aan de academie en voeren daarna het beroep uit waarvoor ze zijn opgeleid, maar komen terecht in een markt waarin hun product een luxegoed is, maar die eigenlijk voor iedereen toegankelijk moet zijn. En daarom is subsidie nodig. Want iedereen, mensen met een hoog én een laag inkomen, moet gevormd kunnen worden door muziek, film, beeldende kunst, theater, en ga zo maar door. En ja, Wiebes, ook literatuur is kunst.

Ook een onbekende kunstenaar moet kunst kunnen maken. Maar als je een liberaal tegenkomt die kunst uitlegt als ‘hobby’, wijs hen dan op de successen van Van Gogh, Iris van Herpen, Jaap van Zweden, Piet Mondriaan, Janine Jansen, Anton Corbijn of Hans van Manen. Zij zijn ook ooit begonnen als (arme) kunstenaar, maar hun succes is inmiddels wel uit te drukken in de cijfers.

Wat me tegenstaat is de houding van de kunstenaar die zijn eigen beroep tenietdoet. De Groene schrijft dat kunstenaars beseffen niet te voorzien in een eerste levensbehoefte. Daardoor beschouwen zij zichzelf als bevoorrecht om hun beroep te mogen uitoefenen, zelfs als dat gepaard gaat met onzekerheid en financiële instabiliteit. Maar met deze zelfspot gaat een kunstenaar niets aan zijn situatie veranderen. Dus, kunstenaar: sta op voor je beroep, onderneem en verenig je in beroepsorganisaties! Conformeer je niet aan de kijk van de liberaal. Want het kunstenaarschap is een beroep, geen hobby.

Beeld: coyot via Pixabay

Mail

Ella Kuijpers voelt zich Rotterdamse, windt zich op en schrijft, houdt van zingen en cultuurfinanciering.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer