Asset 14

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Ella Kuijpers keek de animatiefilm ‘The Nose or Conspiracy of Mavericks’ (2019) van regisseur Andrey Khrzhanovsky. Een prachtig geanimeerde film die teruggrijpt op historische verhalen, verpakt in een dubbele raamvertelling. De film kan aan talloze interpretaties worden onderworpen, maar straalt juist in zijn absurditeit, aldus Ella.

Als The Nose or Conspiracy of Mavericks begint, twijfel je of je de juiste film voor je hebt. Hij begint namelijk in liveaction, maar na een paar minuten zie je de regisseur als een vliegtuigpassagier voorbijkomen en dan weet je dat je goed zit. De animatie start pas daarna, als je in een film duikt die een aantal passagiers tijdens een vliegreis bekijkt.

Ook die film is een raamvertelling, opgedeeld in drie korte verhalen die de regisseur dromen noemt. De animatiefilm toont publiek in een theaterzaal dat verschillende voorstellingen bekijkt, die elkaar willekeurig op lijken te volgen. Zij kijken in de eerste droom naar een vertaling van het verhaal De neus (1835) van de Russische schrijver Nikolaj Gogol. De tweede droom contextualiseert het verhaal over toneelschrijver Mikhail Bulgakov, die Stalin een brief stuurt nadat zijn werk door staatscensuur geen podium meer kan krijgen. De derde droom gaat over de ontvangst van Sjostakovitsj’ opera Lady Macbeth of the Mtsensk District, een film die in Sovjettijd sterk werd bekritiseerd.

Velen hebben zich al op dit verhaal losgelaten, op zoek naar de achterliggende boodschap.

In de film speelt De neus toch wel de hoofdrol. Velen hebben zich al op dit verhaal losgelaten, op zoek naar de achterliggende boodschap. Het gaat namelijk over een man die plots zijn neus verliest. Deze neus wordt later zelf een karakter dat eigenhandig en parmantig in uniform door de stad loopt, wat een absurde situatie creëert. De opmerking van de schrijver aan het eind van het verhaal, doet echter vermoeden dat alle interpretaties van het verhaal verspilde moeite zijn. Gogol stelt “Het vreemdste, het alleronbegrijpelijkste is wel hoe schrijvers in godsnaam zulke onderwerpen kunnen kiezen. Ik moet eerlijk bekennen dat dit mijn verstand te boven gaat” en “Ik weet niet wat ik ervan denken moet…”

Ook schijnbaar willekeurige verhalen zonder samenhang of duidelijk plot kunnen je culturele lusten bevredigen, zo blijkt in The Nose or Conspiracy of Mavericks. Dat gebeurt zeker als humor om de hoek komt kijken. Een wandelende neus, Stalin die zijn politieke medestanders vraagt niet flauw te vallen, telkens als zij onder zijn aandacht bezwijken en een patience spelende krantredacteur in Sovjettijd, spreken genoeg tot de verbeelding.

Het einde van de film is een serieus pleidooi voor de kracht van deze absurde, maar vermakelijke verhalen. Daarin zie je wat er gebeurt als er geen ruimte is voor kunst en vrijheid van denken. De onderdrukte positie van Russische kunstenaars van de avant-garde en intellectuelen in de Sovjettijd is het ultieme voorbeeld van een gebrek aan verbeeldingskracht, door Khrzhanovsky scherp in beeld gebracht.

Ik kies er daarom voor om de kracht van de film juist te zien in de plotloze vorm, de dubbele raamvertelling en de vermakelijke interpretaties van de afzonderlijke verhalen, in plaats van te zoeken naar een diepere betekenis van die verhalen of dromen. Want juist Khrzhanovsky’s humor en absurdisme tonen de kracht van zijn verbeelding.

‘The Nose or Conspiracy of Mavericks’ is binnenkort (online) te zien tijdens Kaboom Animation Film Festival van 31 maart t/m 5 april.

Mail

Ella Kuijpers voelt zich Rotterdamse, windt zich op en schrijft, houdt van zingen en cultuurfinanciering.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Op een waddenvakantie dringt de vervreemding zich aan Nina op bij zoveel ingekaderd vertier. “Er klopt iets niet aan dit uitstapje.” Als de weidsheid van het Wad niet meer voldoende blijkt om uit de aangeharkte realiteit van onze maatschappij te ontsnappen, vindt ze elders een ervaring van oneindigheid. Lees meer

Nieuws in beeld: 'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

Voor de lezers van het 'lijfblad voor 's werelds allerrijksten' komt de echte wereld toch iets te dichtbij. Lees meer

Nieuws in beeld: Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Artsen en verpleegkundigen krijgen 'les in vreedzaam sterven'. Lees meer

Aanrommelen

Aanrommelen

De afvalcontainer in mijn straat staat ter adoptie aangeboden. Als adoptant gooi je het afval dat je buurtgenoten naast de container hebben geplaatst er alsnog in, of je maakt een melding bij de gemeente als het ruimtelijk niet past. Zo’n dergelijke adoptie is nodig, want er staat regelmatig nijpend veel afval náást de container. De... Lees meer

Dit is geen NFT, maar een simpele jpeg - weliswaar zonder uitstoot

Ook feministische NFT’s zijn een aanslag op het milieu

Feministisch platform The TittyMag wil het NFT-aanbod diverser maken. Kan het platform die markt niet beter links laten liggen? Lees meer

 1

Vat het nou alsjeblieft niet persoonlijk op

Corona lijkt alweer bijna iets uit het verleden maar de financiële effecten ervan zijn nog steeds voelbaar in de culturele sector. Vivian Mac Gillavry blikt terug op een periode waarin bestuurders kunstenaars zonder schuld of schaamte voor de bijl gooiden. Lees meer

 1

Pim Fortuyn, aartsvader van conservatieve camp

Twintig jaar na de moord op Pim Fortuyn is camp een belangrijk onderdeel van extreem-rechtse politiek geworden. Hoe komt de bal weer bij 'ons' te liggen? Lees meer

Nieuws in beeld: Voor de klas? Mij niet gezien!

Voor de klas? Mij niet gezien!

Tien jaar geleden waren er zo'n 3000 à 4000 docenten nodig. Vorig jaar 18.000. Lees meer

Nieuws in beeld: Steek je hand op als ook jij...

Steek je hand op als ook jij...

De politie registreerde bijna 40 procent meer gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Lees meer

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie! 1

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie!

Bij uitstek vrouwen van kleur gaan onderdoor aan de hoge eisen die hun werkomgevingen aan hen stellen, omdat ze constant moeten bewijzen even harde werkers te zijn als hun witte mannelijke collega's door veel meer dan hen te doen. Tijd dus om eens languit dwars te zitten: tijd voor de dutjesrevolutie! Lees meer

Nieuws in beeld: Als de prijzen de frituurpan uit rijzen

Als de prijzen de frituurpan uit rijzen

Consumenten zitten in de patatten. Lees meer

De twee realiteiten van Rusland

De twee realiteiten van Rusland

Russische feministen blijven onder grote druk van het regime nieuwe vormen van activisme bedenken. Een interview met drie anti-oorlogsactivisten. Lees meer

Nieuws in beeld: Desinformatie als wapen

Het nieuws is nep, de gevolgen heel erg echt

Behalve in en boven Oekraïne, voert Poetin ook een oorlog op het internet. De wapens in de 'informatieoorlog' zijn gemaakt van leugenachtige woorden en slim geframede beelden. Lees meer

Als je snel wilt, ga alleen. Als je ver wilt komen, ga samen

Harriet Bergman vindt dat we met z'n allen wat meer van Twitter af mogen en meer de actievergaderingen in. Want politiek is iets wat je doet; niet wat je etaleert. Lees meer

Trialoog: Titane

Titane

edacteuren Marthe van Bronkhorst en Stefanie Gordin bekeken de heftige film Titane. Deze Belgisch/Franse film bleek een achtbaan van emoties met een hoop bloed en geweld, maar ook met veel tederheid. Lees meer

Nieuws in beeld: Sancties, poeh poeh

Sancties, poeh poeh

Rueben Millenaar is - net als de oppositie in de Tweede Kamer - niet erg onder de indruk van de Nederlandse sancties tegen Rusland. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel