Asset 14

Een enkel goed voornemen

Hard//talk: Een enkel goed voornemen

Met goede voornemens en herwonnen moed gaan we het nieuwe jaar in, maar uiteindelijk zal er weinig veranderen. Ook in 2019 blijft een technocratische politiek domineren, concludeert Jarmo Berkhout. Hij heeft een enkele wens voor het nieuwe jaar: meer verzet tegen de macht, meer activisme. Demonstreer! Kraak! Ga de straat op!

Het begin van een nieuw jaar geeft meestal het gevoel dat er werkelijk iets nieuws staat te gebeuren. Aan dat gevoel wordt uiting gegeven door het samenstellen van lijstjes, het formuleren van goede voornemens, een terugblik op het oude jaar en omzichtige voorspellingen over het nieuwe. Het meeste – en dat is een subtieler gevoel – zal echter hetzelfde blijven: januari is de maand waarin het voorbije jaar uitgeput uitstroomt, en staat nog onder het gesternte van het oude. 2018 laat zich niet zomaar verdringen.

Terwijl men in Parijs in 2019 nog altijd aan de revolutie werkt, worstelt Nederland met de ontrafeling van zijn overlegcultuur. Het zogenaamde klimaatakkoord bijvoorbeeld, dat D66-robot Jetten ziet als triomf van de polder,  is een symptoom van precies het tegenovergestelde. Deze halfslachtige wet, ontdaan van groene en vakbondssteun, die exact de verkeerde beslissingen vastlegt, ontkracht de fictie dat we allemaal zo goed en zo graag met elkaar overleggen om tot optimale uitkomsten te komen. Het dividenddebacle is het andere symptoom: het toonde aan dat consensus een overbodige luxe is die desnoods post facto nog voorgespiegeld kan worden. Het klappen van de pensioenonderhandelingen – minder spectaculair, minder in het nieuws – kan hierbij worden gerekend.

Het zijn bevreemdende uitingen van de technocratische stijl, de bestuurlijke wens om de politiek te depolitiseren. Er worden in feite geen problemen opgelost, terwijl de ‘polder’ slechts gedrochten baart. Het zogenaamde politieke midden is verschrompeld tot de missie om aan de macht te blijven, zodat tenminste de ‘populisten’ (en de groenen, en links in het algemeen) buiten de regering worden gehouden. Van een duidelijk spectrum, laat staan zoiets als een hoefijzermodel, is eigenlijk niks meer te zien: de rechtse partijen, die nog het meest lijken op belangenorganisaties, staan allen op dezelfde afstand van een geïmplodeerd midden. Het lukt linkse partijen niet hun afstand daartoe te bepalen.

Tussen de rondzwevende brokstukken polder, technocratie en middenpartijen verschijnt de schaduw van een toekomst die vooral heel erg op het heden lijkt.

Wat de Franse gilets jaunes misschien het best karakteriseert, is de ondertussen bijna ondenkbare daad om politiek te bedrijven vanuit het volk, en de poging van het volk om daarbij zijn stem te vinden. Daarmee onderscheiden ze zich radicaal van het gangbare populisme, dat het moet hebben van een autoritaire leider. Nederland, politiek gezien onvolwassen vergeleken bij Frankrijk, en bovendien zonder revolutionaire traditie, zal niet snel tot een dergelijke poging over te gaan. Tussen de rondzwevende brokstukken polder, technocratie en middenpartijen verschijnt de schaduw van een toekomst die vooral heel erg op het heden lijkt. De beste deal die de machthebbers ons bieden is ons medeplichtig te maken aan hun beleid. Het is op deze manier dat 2018 naadloos in 2019 overgaat.

Voor het nieuw jaar wens ik iedereen daarom vooral veel protest, engagement en sabotage toe! Het gekraakte ADM-terrein, dat op de valreep tóch weigert aan zijn eigen ondergang mee te werken, geeft het goede voorbeeld. Activisme – demonstreren, staken, kraken – is tegelijkertijd de politiek van de machtelozen en de politiek van de hoop. Aan voorspellingen waag ik me niet, maar ik weet zeker dat er genoeg mensen zijn die zich zullen blijven verzetten tegen de steriliteit en fantasieloosheid van een macht die verandering in de kiem smoort en zegt dat we normaal moeten doen. Daaraan zoveel mogelijk bijdragen lijkt me nou een goed voornemen.

Mail

Jarmo Berkhout werkt bij Het Actiefonds, een Amsterdamse organisatie die wereldwijd activisten ondersteunt. Hij studeerde filosofie aan de UvA, die hij meermaals hielp te bezetten, en is schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan