Asset 14

De reactionairen zijn terug

De reactionairen zijn terug 1

De macht van de anti-abortuslobby groeit, een ontwikkeling die niet op zichzelf staat. Jarmo Berkhout doet in het licht van pro-life en Baudets laatste uitlatingen over werkende vrouwen een constatering: de reactionaire politiek is weer in opkomst.

De reactionairen zijn terug. Reactionairen zijn als groep minder bekend dan conservatieven, hun directe verwanten, en de betekenis van het woord is enigszins in de vergetelheid geraakt. Toch is het een handig woord, en het verschil met 'conservatief' kan helpen de politieke cartografie van hedendaags rechts te verduidelijken. De gemiddelde conservatief is iemand die een zekere angst of scepsis koestert tegen verandering en de moderniteit in het algemeen. De conservatief loopt als het ware altijd een stap achter, maar kan zijn scepsis uiteindelijk wel aanpassen als hij went aan de positieve gevolgen (die hij niet verwachtte) van verandering, zeker als het een stijging van de welvaart betreft. De reactionair, aan de andere kant, is een principe-mens: hij verlangt eerherstel van de status quo ante. Dat betekent: opheffing van alle resultaten van een specifieke verandering, restauratie van de toestand vóór die verandering, en de radicale overtuiging dat dit móet gebeuren omdat anders de totale verdoemenis wacht.

Hun project is radicaler dan de traditionele politieke opvatting van conservatisme.

Ze zijn dus weer terug. In de Volkskrant verscheen onlangs een schrikbarende reportage over de opkomst en het succes van de wereldwijde anti-abortusbeweging, die zich, zoals bekend, huichelachtig pro-life noemt. Organisaties met klinkende namen als 'Traditie, Familie en Privé-eigendom' onderhouden en financieren mondiale netwerken die zich, even huichelachtig, over oude religieuze grenzen heen zetten om vrouwen de beschikking over hun eigen lichaam te ontnemen. Zo werken protestanten, katholieken, en Amerikaanse, Europese en Russische populisten ijverig samen om verworven rechten van vrouwen en minderheden in een kwaad daglicht te stellen, hun eigen doctrines omtrent familie en huwelijk mainstream te maken, en waar mogelijk wetten en beleid te beïnvloeden. In dit verband is ook over de unholy alliance gesproken: de coalitie van de V.S., Rusland, het Vaticaan en de ultraconservatieve Golfstaten die zich verzet tegen ratificatie van het VN-vrouwenverdrag. In Amerika zelf is een handvol staten ondertussen bezig abortus geheel en al te verbieden, strafrechtelijk gelijk te stellen aan moord, enorme gevangenisstraffen te verbinden aan het uitvoeren ervan, en vervolging mogelijk te maken van vrouwen die een miskraam hebben gehad “door eigen toedoen”, zoals het drinken van alcohol.

De huidige anti-abortus 'activisten', hun financiers, hun kerken en hun politieke partijen (de Republikeinen voorop, door filosoof Noam Chomsky terecht de gevaarlijkste organisatie aller tijden genoemd) zijn reactionair. Hun project is radicaler dan de traditionele politieke opvatting van conservatisme. De reactionairen sturen niet meer aan op aanpassing met behoud van tradities. Ze weigeren principieel de legitimiteit te erkennen van veranderingen die hebben bijgedragen aan de emancipatie van de mensen, en van de gedachte dat een rechtvaardige maatschappij moet volgen op de collectieve behoeftes van een geëmancipeerd volk. Dat was ooit (heel lang geleden…) de belofte van het liberalisme, en is nog altijd de opdracht van het socialisme.

Vrouwen bedreigen met de doodstraf als vergelding voor het uitvoeren van een abortus is geen culture war meer.

Het beroep op religieuze vrijheid – in feite een liberale waarde – is daarom ook verknipt. Het christendom heeft precies één verzoenende eigenschap, namelijk zijn nadruk op liefde. Op het moment dat het dogma’s en wereldlijke macht boven medemenselijkheid plaatst, wordt het een instrument van onderdrukking en collectieve waanzin. Vrouwen bedreigen met de doodstraf als vergelding voor het uitvoeren van een abortus is geen culture war meer. Het is zinloos geweld, en als zodanig antiverlicht en antidemocratisch. Op deze reactionaire wending, ook in Nederland, is nog geen duidelijk antwoord. Forum voor Democratie is niet zomaar een nieuwe partij, maar een beweging die de sociale, economische en culturele verworvenheden van de afgelopen twee eeuwen als illegitiem beschouwt. Hun politiek richt zich op de afbraak van de moderne instituties. Daarvoor in de plaats stellen ze een nieuwe configuratie van de macht, die in feite erg veel lijkt op de oude: de mensen die succesvol zijn – witte mannen –, blijven dat en de rest is aangewezen op zichzelf in de harde strijd om het bestaan.

Als Baudet het heeft over de 'boreale wereld' bedoelt hij dit. Onze zogenaamde superieure cultuur komt neer op de onderdrukking van diegenen die niet het geluk hebben aan de kant van de machthebbers te staan. Hieruit volgt zijn kritiek op cultuurmarxisten, linkse indoctrinatie, en ondermijnende instituties. Het is deze reactionaire politiek waartegen we ons te weer moeten stellen.

En daarom wil ik graag weten: wilt u ook zo graag onze boreale wereld ondermijnen? Bent u ook zo’n onverbeterlijke cultuurmarxist die de westerse cultuur wil vernietigen? Probeert u als linkse academicus, journalist of architect traditionele waarden kapot te maken? Mooi! Er is nog genoeg te doen.

Mail

Jarmo Berkhout werkt bij Het Actiefonds, een Amsterdamse organisatie die wereldwijd activisten ondersteunt. Hij studeerde filosofie aan de UvA, die hij meermaals hielp te bezetten, en is schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

 Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Als een vampiervleermuis je eenmaal mag, deelt ze graag haar maaltijd met je en gaat een levenslange vriendschap aan. Lees meer

 400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

Endometriose komt even vaak voor als diabetes en reuma, maar is lang niet zo bekend. De oorzaken? Schaamte en taboe. Lees meer

 Draag geen dominosteentje bij

Draag geen dominosteentje bij

Sociale onthouding is eenvoudig te begrijpen en is bewezen effectief. Margriet Osinga draagt haar steentje níet bij aan de verspreiding van het coronavirus. Lees meer

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij 1

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij

'Powervrouw' Angela Merkel stuurde Europa door zwaar weer en was een voorbeeld voor talloze vrouwen, maar stemde ook tegen het homohuwelijk. Madeleijn van den Nieuwenhuizen vraagt zich af: is Merkel nou een feministisch rolmodel of niet? Lees meer

Hard//talk: Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Dat ze niet op de hoogte was van inclusieve pronouns kwam Vivan Mac Gillavry op afkeurende reacties te staan. Behalve door een van de aanwezigen, die haar gebrek aan 'wokeness' geduldig opvulde. Lees meer

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Hernieuwd vaderlijk gezag zou uitkomst bieden aan een wereld die overspoeld wordt door de tranen van wenende vaders. Rijk Kistemaker treurt om dat dorre, traanloze idee. Lees meer

 Sanders, wie anders?

Sanders, wie anders?

Hij lijkt de gedoodverfde winnaar van de Amerikaanse Democratische voorverkiezingen, al zal-ie het toch nog even moeten doen. In de peilingen staat de democratic socialist Bernie Sanders in elk geval fier bovenaan. Lees meer

Een mooi vak

Docent een mooi vak? Ja, maar onder lelijke omstandigheden

Politici en beleidsmakers vinden het vreemd dat zo weinig mensen 'het mooie vak' van docent willen beoefenen, terwijl diezelfde politici het vak niet daadwerkelijk mooi maken. Lees meer

Filmtrialoog: Little Women 1

Little Women

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om de nieuwste verfilming van Little Women te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Collectieve empathie

Collectieve empathie reikt verder dan Nederlandse grenzen

Terwijl het coronavirus voornamelijk in China om zich heen grijpt, hoopt Jihane Chaara dat onze houding tegenover iedereen die wel door het virus wordt getroffen, verandert. Lees meer

 Vleeskippen leggen geen windeieren

Vleeskippen leggen geen windeieren

Eet toch eens wat minder vlees, zegt de Nederlandse overheid. Schep nog eens op, roept de EU daar harder overheen. Lees meer

Hard//talk: Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Milieubescherming en economie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hoog tijd dus dat links en rechts zich aan elkaars onderwerpen gaan wagen. Lees meer

 Enkel de arm der wet is afgezet

Enkel de arm der wet is afgezet

Rueben Millenaar zag met lede ogen het impeachment-proces van Donald Trump aan. Lees meer

 1

Waarom ik vrijwillig mijn verhaal weggeef

Als Jihane Chaara zich ‘feminist’ noemt, geeft ze een stukje van haar autonomie weg. Want wat verstaat haar publiek onder ‘feminist’? Lees meer

Filmtrialoog: Bombshell

Bombshell

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om Bombshell te zien. Een echt feministische film bleek het niet, maar het leverde genoeg stof tot discussie op. Lees meer

 Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

De ontdekking dat waarschijnlijk vleermuizen achter het nieuwe coronavirus steken, leidde al snel tot wilde speculaties; dat de ziekte het gevolg is van besmette vleermuissoep, bijvoorbeeld. Maar dat lijkt een Chinese variant van een broodje aap. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij ons 10-jarig jubileum kunnen verplaatsen en de geboekte artiesten kunnen betalen. Je eerste gesigneerde en genummerde kunstwerk is van Raquel van Haver. Vóór 1 mei hebben we 600 nieuwe kunstverzamelaars nodig.

Meer info