Asset 14

No

Chili, 1988. Onder zware internationale druk schrijft dictator Pinochet een referendum uit. Wil het volk hem behouden, ja of nee? In de film No speelt Gabriel García Bernal een kortzichtige reclamemaker die tegen wil en dank meegesleurd wordt in de Nee-campagne.

Stephane: Stiekem hoopte ik op een film waarin de ene persoon na de andere op z’n knieën viel en met gebalde vuisten ‘Nooooooo!’ naar de hemel riep. Zoals op http://nooooooooooooooo.com.

Meredith: Ik had stiekem gehoopt op twee uur lang een Chileense Don Draper uit de jaren tachtig. Dat hij dan emotionele snaren raakte zoals in die Carousel reclamepitch terwijl hij eindelijk een keer wel politiek geëngageerd was.

Philip: Maar wat kregen we nou precies voorgeschoteld door regisseur Pablo Larrain?

Stephane: We zagen een cynische reclamemaker die gevraagd werd een revolutie te ontketenen.

Meredith: En ik snapte ineens wat we verkeerd hebben gedaan tijdens het organiseren van al die protesten. We hadden gewoon die hele politieke boodschap moeten negeren en alleen een catchy jingle moeten verzinnen. Dat is pas modern actievoeren.

Philip: En mooie vrouwen en kittens. Dat werkt ook goed. De kritiek in Chili op deze film was niet mals. Volgens de mensen die echt aan de No!-campagne hebben gewerkt is het fictieve hoofdpersonage René (Gael García Bernal) een karikatuur. En daar kan ik wel inkomen. Het is natuurlijk onzin dat een of andere lullige reclamemaker op z’n skateboardje een dictatuur omver werpt.

Meredith: Terwijl zijn activistische (ex?-)vrouw iedere keer roemloos in elkaar werd getrapt door de ME.

Stephane: De man op wie het hoofdpersonage gebaseerd is, hoor je in dit interview anders niet klagen over verdraaiingen van feiten.

Meredith: Zou ik ook niet doen als ik een reclamemaker was en mijn leven werd verfilmd, gespeeld door een mooie man met dromerige ogen in een kek leren jasje.

Stephane: Oh ja, dat is waar ook, ALLE vrouwen vinden hem sexy.

Philip: Ik denk dat de Chileense critici terugdenken aan wat voor hel het was om in een totalitaire staat te leven en hoe moeilijk het is geweest om Pinochet af te zetten. In de film skateboardde René wel heel makkelijk naar de overwinning. Afgezien van een paar bezoekjes van de geheime dienst. Een reclamemaker, zoals die kerel waarop dit verhaal gebaseerd is, denkt alleen aan vorm. En dan snap ik dat je weinig te klagen hebt met een film die volhardt in het gebruik van een instagramfilter.

Stephane: René werd achtervolgd en in de gaten gehouden, maar ik kreeg niet het idee dat hij echt voor z’n leven hoefde te vrezen. Volgens Wikipedia zijn er onder Pinochet pak ‘m beet drieduizend politieke tegenstanders vermoord... Dat maakt de film achteraf toch wat spannender.

Meredith: Los daarvan vond ik de thematiek van de film ook heel interessant. Het toepassen van reclamemethoden op een politieke boodschap. Het cynisme of pragmatisme van de reclamewereld versus het idealisme van de actievoerders. En de propaganda van een dictatuur.

Stephane: Ja, maar omdat dat hoofdpersonage zo intens cynisch was, kon het mij als kijker ook bijna niks meer schelen. Ik geloofde niet dat zijn tranen echt waren toen hij na zijn overwinning de straat op liep en in de juichende massa verdween. En ik werd ook een beetje verdrietig van het feit dat het dus niet zo heel veel uitmaakt of je reclame maakt voor een magnetron of voor een campagne die de toekomst van je land aangaat.

Philip: Die tranen waren misschien nog het meest cynische van alles!

Meredith: Misschien vond ik het moment dat de oppositiepartijen voor het eerst de No!-reclamespotjes te zien kregen nog cynischer dan die tranen. Een van ze riep dat het een schande was hoe het leed van zoveel mensen gereduceerd werd tot een colareclame met mimespelers. En daarna vroegen de andere politici hoe hun individuele partijbelangen geprofileerd werden. Allemaal verslagen idealisten of pragmatische individualisten. Misschien dan toch liever een cynische reclamemaker die het wel voor elkaar krijgt om een dictator omver te werpen.

Stephane: Ja, en volgens die reclamemaker worden mensen eerder geraakt door emotie dan informatie. En daar had hij een punt, blijkbaar, want zijn campagne is de geschiedenisboeken in gegaan.

Philip: Volgens mij kennen we reclamemakers teveel eer toe als we zeggen dat ze geschiedenis maken. Ze brengen bepaalde sociale processen hoogstens in een stroomversnelling. Dat zo’n film dan over één man gaat, dat maakt de film een beetje pedant.

Stephane: Ja? Dus als wij nu willen protesteren tegen de hoge salarissen van topmanagers, voetballers en dj’s kunnen we de processen versnellen door olijke filmpjes met regenbogen te maken?

Philip: Reclamemakers kunnen het versnellen door de tekenen van hun tijd te kennen en die vervolgens in de juiste vorm te communiceren naar een groter publiek. In de jaren tachtig waren ‘t regenbogen en jingles, nu zal het iets anders zijn. Of nou ja...

Meredith: Reclamemakers als ‘voice of their generation’. Het zijn dus eigenlijk allemaal Bob Dylans in strakke pakken?

Stephane: Ok. Regenbogen op Facebook.

Meredith: We kunnen het in ieder geval een keer proberen.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan