Asset 14

No

Chili, 1988. Onder zware internationale druk schrijft dictator Pinochet een referendum uit. Wil het volk hem behouden, ja of nee? In de film No speelt Gabriel García Bernal een kortzichtige reclamemaker die tegen wil en dank meegesleurd wordt in de Nee-campagne.

Stephane: Stiekem hoopte ik op een film waarin de ene persoon na de andere op z’n knieën viel en met gebalde vuisten ‘Nooooooo!’ naar de hemel riep. Zoals op http://nooooooooooooooo.com.

Meredith: Ik had stiekem gehoopt op twee uur lang een Chileense Don Draper uit de jaren tachtig. Dat hij dan emotionele snaren raakte zoals in die Carousel reclamepitch terwijl hij eindelijk een keer wel politiek geëngageerd was.

Philip: Maar wat kregen we nou precies voorgeschoteld door regisseur Pablo Larrain?

Stephane: We zagen een cynische reclamemaker die gevraagd werd een revolutie te ontketenen.

Meredith: En ik snapte ineens wat we verkeerd hebben gedaan tijdens het organiseren van al die protesten. We hadden gewoon die hele politieke boodschap moeten negeren en alleen een catchy jingle moeten verzinnen. Dat is pas modern actievoeren.

Philip: En mooie vrouwen en kittens. Dat werkt ook goed. De kritiek in Chili op deze film was niet mals. Volgens de mensen die echt aan de No!-campagne hebben gewerkt is het fictieve hoofdpersonage René (Gael García Bernal) een karikatuur. En daar kan ik wel inkomen. Het is natuurlijk onzin dat een of andere lullige reclamemaker op z’n skateboardje een dictatuur omver werpt.

Meredith: Terwijl zijn activistische (ex?-)vrouw iedere keer roemloos in elkaar werd getrapt door de ME.

Stephane: De man op wie het hoofdpersonage gebaseerd is, hoor je in dit interview anders niet klagen over verdraaiingen van feiten.

Meredith: Zou ik ook niet doen als ik een reclamemaker was en mijn leven werd verfilmd, gespeeld door een mooie man met dromerige ogen in een kek leren jasje.

Stephane: Oh ja, dat is waar ook, ALLE vrouwen vinden hem sexy.

Philip: Ik denk dat de Chileense critici terugdenken aan wat voor hel het was om in een totalitaire staat te leven en hoe moeilijk het is geweest om Pinochet af te zetten. In de film skateboardde René wel heel makkelijk naar de overwinning. Afgezien van een paar bezoekjes van de geheime dienst. Een reclamemaker, zoals die kerel waarop dit verhaal gebaseerd is, denkt alleen aan vorm. En dan snap ik dat je weinig te klagen hebt met een film die volhardt in het gebruik van een instagramfilter.

Stephane: René werd achtervolgd en in de gaten gehouden, maar ik kreeg niet het idee dat hij echt voor z’n leven hoefde te vrezen. Volgens Wikipedia zijn er onder Pinochet pak ‘m beet drieduizend politieke tegenstanders vermoord... Dat maakt de film achteraf toch wat spannender.

Meredith: Los daarvan vond ik de thematiek van de film ook heel interessant. Het toepassen van reclamemethoden op een politieke boodschap. Het cynisme of pragmatisme van de reclamewereld versus het idealisme van de actievoerders. En de propaganda van een dictatuur.

Stephane: Ja, maar omdat dat hoofdpersonage zo intens cynisch was, kon het mij als kijker ook bijna niks meer schelen. Ik geloofde niet dat zijn tranen echt waren toen hij na zijn overwinning de straat op liep en in de juichende massa verdween. En ik werd ook een beetje verdrietig van het feit dat het dus niet zo heel veel uitmaakt of je reclame maakt voor een magnetron of voor een campagne die de toekomst van je land aangaat.

Philip: Die tranen waren misschien nog het meest cynische van alles!

Meredith: Misschien vond ik het moment dat de oppositiepartijen voor het eerst de No!-reclamespotjes te zien kregen nog cynischer dan die tranen. Een van ze riep dat het een schande was hoe het leed van zoveel mensen gereduceerd werd tot een colareclame met mimespelers. En daarna vroegen de andere politici hoe hun individuele partijbelangen geprofileerd werden. Allemaal verslagen idealisten of pragmatische individualisten. Misschien dan toch liever een cynische reclamemaker die het wel voor elkaar krijgt om een dictator omver te werpen.

Stephane: Ja, en volgens die reclamemaker worden mensen eerder geraakt door emotie dan informatie. En daar had hij een punt, blijkbaar, want zijn campagne is de geschiedenisboeken in gegaan.

Philip: Volgens mij kennen we reclamemakers teveel eer toe als we zeggen dat ze geschiedenis maken. Ze brengen bepaalde sociale processen hoogstens in een stroomversnelling. Dat zo’n film dan over één man gaat, dat maakt de film een beetje pedant.

Stephane: Ja? Dus als wij nu willen protesteren tegen de hoge salarissen van topmanagers, voetballers en dj’s kunnen we de processen versnellen door olijke filmpjes met regenbogen te maken?

Philip: Reclamemakers kunnen het versnellen door de tekenen van hun tijd te kennen en die vervolgens in de juiste vorm te communiceren naar een groter publiek. In de jaren tachtig waren ‘t regenbogen en jingles, nu zal het iets anders zijn. Of nou ja...

Meredith: Reclamemakers als ‘voice of their generation’. Het zijn dus eigenlijk allemaal Bob Dylans in strakke pakken?

Stephane: Ok. Regenbogen op Facebook.

Meredith: We kunnen het in ieder geval een keer proberen.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer