Asset 14

L'écume des jours

Deze week zag onze redactie de verfilming van de klassieke roman L'écume des jours ('Het schuim der dagen') van Boris Vian. Sadistische en bloederige dingen, de grote filosoof Jean-Sol Partre en in de long van Audrey Tautou groeit een waterlelie.

Melle: Dit is het motto van het boek: "Er zijn maar twee dingen belangrijk op deze wereld. Een: de liefde, op alle mogelijke manieren, met leuke meisjes. Twee: de muziek van New Orleans of Duke Ellington. De rest moet verdwijnen want de rest is oerlelijk."

Noor: Dat verdwijnen heeft regisseur Michel Gondry heel letterlijk genomen, de hele setting van de film verdween. Het huis waarin ze woonden brokkelde gaandeweg af, de kleur verdween niet alleen uit hun levens, maar ook uit ons beeld. De film begon in kleur en eindigde in zwartwit. En (spoiler!) de personages overleefden het geen van allen.

Melle: Dat is in het boek ook zo, maar in de eerste helft heeft Gondry inderdaad alle lelijkheid laten verdwijnen. Jezus, wat is het allemaal zoet en koddig en vrolijk.

Rob: Met Audrey Tautou in haar vaste rol als schattig naïef meisje.

Melle: Als Amélie.

Noor: Daar zal ze wel nooit meer van af komen. Amélie is haar ultieme rol geweest, en ze heeft die te vroeg gespeeld.

Melle: Het was natuurlijk ook haar doorbraak. Ze leidt aan een ernstige vorm van het Swiebertje-syndroom.

Noor: Melle, jij bent enorm fan van het boek. Waarom?

Melle: Ja, zoals ik eerder al eens schreef is L'écume des jours een perfect boek voor verwarde pubers. Absurd, romantisch, tragisch, wreed. Het is lekker opstandig en raar. Het gekke is dat de schrijver Boris Vian en Gondry op papier een per-fec-te combinatie vormen, maar als je deze film ziet realiseer je je dat het eigenlijk té perfect is: Gondry gaat helemaal los met Vian’s absurde wereld en dan blijft er eigenlijk niks van het drama over. Vermoedelijk zou een regisseur met meer zelfbeheersing het verhaal meer eer aan doen. Gondry blijft veel te dicht bij het boek.

Rob: Wat mij, als niet kenner van het boek, opviel, was dat de film het enkel van de absurdistische vorm moest hebben. Het verhaal kwam op mij over als een vrij standaard dingetje over liefde en de dood. In de film werden al die aspecten op een absurde manier ook nog eens heel erg letterlijk genomen waardoor het er voor mij heel dik bovenop kwam te liggen.

Noor: Er werd weinig tot niets aan de verbeelding over gelaten op deze manier. De personages en hun verhaal speelden een ondergeschikte rol. Eigenlijk was er niet eens een verhaal, want de toevalstreffer waterleliekanker, tsja, daar kun je verder ook niets aan doen, maar toeval kan nooit de essentie van een verhaal zijn. Hoogstens een beginpunt. Ik vond de kanker esthetisch gezien wel heel mooi verfilmd, die waterlelie-ijsbloem die zich tijdens haar slaap in haar long nestelt.

 

Melle: Het verhaal is echt heel tragisch, maar bij Gondry blijft het allemaal zo plat als een dubbeltje. Die waterlelie is bijvoorbeeld tegelijk wel en niet een metafoor. Tuurlijk: het gaat over kanker, maar in het boek accepteer je óók dat het dus kennelijk een waterlelie is. In de film doe je dat eigenlijk niet.

Noor: Daar verbaasde ik me over, dat ik het absurdisme, of magisch-realisme, maar moeilijk kon accepteren. In Gondrys andere films, of bijvoorbeeld Amélie, had ik daar geen enkele moeite mee. Maar hier was het absurdisme om het absurdisme en dat leidde volledig af van het verhaal. Dat blijft misschien een half uur leuk, maar zeker geen 125 minuten.

Melle: Als lezer mag je al het absurdisme zelf verbeelden en blijft het dromerige en vervreemdende overeind. In een film werkt dat niet. Gondry heeft het allemaal al voor je bedacht en dat slaat alle speelsheid dood. Zo blijkt het boek toch onverfilmbaar: niet omdat alle rare shit niet verbeeld kan worden, maar juist omdat het verbeeld wordt.

Rob: Weet je wat ik ook raar vond? Dat binnen het zoete sfeertje van het begin soms ineens dingen gebeuren als dat de hoofdpersoon zijn oogleden afknipt, of dat mensen in een hakselmachine terecht komen.

Melle: Ja, eigenlijk gebeuren er heel veel sadistische, bloedige dingen, maar die komen niet tot hun recht. Bij Vian blijft dat contrast veel groter. Hij schept een soort sadistisch genoegen in allerlei bloedige toestanden, maar houdt het toch licht. Bij Gondry blijft alleen het lichte over. Overigens vond ik de scène met de grote filosoof Jean-Sol Partre wel zeer geslaagd. Dat was voor mij het hoogtepunt van de film.

Rob: Ja, wat had die Boris Vian met, of tegen Jean Paul Sartre dat hij hem een dergelijk personage gaf in zijn boek?

Melle: Ik weet het niet precies, maar hij verkeerde in die kringen in St. Germain in de jaren vijftig en het zijn denk ik voornamelijk collegiale plaagstoten. Volgens mij was hij bevriend met Sartre en de Beauvoir.

Overigens zijn die expliciete verwijzingen naar de jaren vijftig wel leuk, maar ook een bewijs dat hij het boek wel erg letterlijk volgt. Zo vond ik het toch een beetje een probleem dat de enige neger in de film de kok was, goed kon dansen en zo lekker seksueel vrijgevochten was. Dat is volgens mij overigens een toevoeging van Gondry, kan je nagaan.

Rob: Hij is het racisme allang voorbij joh. Dan mag het weer!

Noor: Omar Sy leidt ook al aan het Swiebertje-syndroom. Hij is vooral bekend als de Intouchables-neger.

Melle: Ik heb Intouchables niet gezien, dus daar had ik geen last van. Trouwens: ik wil Gondry nog wel complimenteren met de details en de set-design, want het zag er allemaal fenomenaal uit.

Rob: Momentje, ben even weg voor een kleine lozing van blaasinhoud.

Noor: Getsie, nu zie ik dat weer voor me.

Melle: Kijk! Dat is de verbeelding! Als Rob een filmpje had gestuurd, was er niets aan geweest.

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer