Asset 14

De schrijver die zijn schilderijen uitwiste

Van mislukt schilder naar gevierd schrijver: Anton Valens heeft zijn falen om weten te buigen naar succes. Maar een 'winner' voelt de AKO-genomineerde zich nog steeds niet. "Ik heb veel meer tijd nodig gehad om ergens te komen." (Foto voorpagina: Maurice Boyer)

Het is onaardig om mensen mislukkelingen te noemen, zelfs als het gaat om fictieve mensen. Maar de personages van Anton Valens (1964, Paterswolde) zijn, op het eerste gezicht in elk geval, moeilijk anders te omschrijven. Isebrand Schut uit Het Boek Ont (2012) is bang om andere mensen te groeten, om zijn post open te maken, en om zijn moeder tegen te spreken. Nadat hij zich weg heeft laten pesten bij een callcenter, is een baantje bij een openbaar toilet het beste wat de Groningse arbeidsmarkt de voormalige biologiestudent te bieden heeft. Erg aantrekkelijk is hij ook al niet: “Terwijl zijn moeder in haar glorietijd in bar-dancing Het Vierluik toch tot Miss Tolbert was gekroond en in mei 1970 zelfs de voorkant van de Hitweek had gesierd, was Isebrand geen knappe vent om te zien. Vierendertig jaar, bier en het beoefenen van zittende sporten hadden zich uitbetaald in een ietwat plomp figuur en een beginnende onderkin.” Desondanks geeft Isebrand niet op. Hij is de Donald Duck van de literatuur: een geboren verliezer, een slome duikelaar, maar wel iemand die blijft proberen en zo kleine overwinningen behaalt. Hij zet zelfhulpgroep Man&Post op, begint een studie naar punkrocker GG Allin, en in zekere zin krijgt hij het meisje.

Het gevoel van mislukking, en het te boven komen van dat gevoel, kent Anton Valens zelf als geen ander. In de autobiografische voorgangers van Het Boek Ont – Meester in de Hygiëne (2004) en Vis (2009) – schreef hij hoezeer hij zich mislukt voelde als schilder, en hoe hij wegdook door te gaan werken in de Thuiszorg en mee te varen op een viskotter. Maar met het schrijven over zijn mislukking kwam het succes – zijn boeken werden lovend ontvangen. De eerste bladzijde van Vis zet het contrast neer: “Het is zeven jaar geleden. Het is tien jaar geleden, twaalf jaar. Het is dertien jaar geleden. Zestien jaar. Ik was in die tijd een persoon geheel verschillend van degeen die ik nu ben. Ik bakte weinig van het leven. Ik groeide niet op en ik kwam niet vooruit. Als jong, werkloos kunstenaar had ik geen succes, en wat ik schilderde – ik weet het niet eens meer. Dan was er de liefde: het was niet zozeer dat ik vrijgezel was als wel dat ik me tussen twee vrouwen in bevond.”

Inmiddels is Anton Valens een bekend schrijver, een AKO-genomineerde, en iemand wiens vaste vriendin de troep in hun Amsterdamse appartement opruimt. Ik vraag me af in hoeverre hij zichzelf nu ook geslaagd vindt. Voorafgaand aan de AKO-uitreiking zei hij op tv niet te begrijpen dat mensen Het Boek Ont zo grappig vonden. Het lijkt er niet op dat dat valse bescheidenheid was. Valens is een zeldzaam exemplaar, een schrijver die schijnbaar geen ego heeft, die zichzelf niet graag hoort praten. Hij heeft dan ook moeite met interviews. En ik kom ook nog eens – geheel onbedoeld – te laat. De Derde Oosterparkstraat is lang, heel lang, en 9292ov heeft me naar de verkeerde kant ervan gestuurd. Ik loop langs sloeberige panden met vieze balkonnetjes, een stomerij genaamd Sympathie die zich aanprijst met de slogan “snel & goedkoop” en een restaurant “Turks keuken, Turks gerechten”. Dan verandert de straat van sfeer, de huizen krijgen marmeren engelenhoofdjes en de winkels worden hipper, hebben geen slogans meer nodig. Op een plein met bloeiende kastanjebomen voetballen twee blonde jongetjes. Ik ben inmiddels ruim tien minuten te laat.

Valens schenkt thee in met trillende handen – toch gaat het goed. Hij heeft nog wat aardbeien op tafel staan die zijn zus, die eerder die middag is langsgeweest, niet heeft opgegeten. Er staan ook vieze kopjes die vriendin Tascha nog niet op heeft kunnen ruimen. Aan de muur hangt een groot schilderij gemaakt van restjes doeken met visloodjes eraan, eigen fabricaat.

Vond je het verrassend dat Het Boek Ont ineens zo’n succes werd?

Ja, oh ja. Vlak voordat het boek zou verschijnen had ik nog een gesprek met mijn uitgeefster waarin ik haar bedankte dat ze überhaupt wilde meehelpen aan het maken van het boek. Ik dacht: als er dertig lezers zijn is het veel. Het boek leek me gewoon te vreemd. Zeker tegenwoordig, nu boeken als die van Kluun heel goed verkopen, dan verwacht ik niet dat Het Boek Ont ook aanslaat. Maar dat heeft anders uitgepakt. Je hebt natuurlijk allerlei soorten publiek.

Juist iemand als Isebrand, die zo worstelt met z’n leven, is toch heel erg aansprekend? Hoe kwam je op dat personage?

Hij is in ieder geval op mezelf gebaseerd, maar ook op een aantal mannen die ik kende en die ik heel grappige figuren vond. Die ook bepaalde talenten hadden, maar toch om wat lullige redenen – vaak omdat ze een scriptie of dissertatie net niet afrondden – geen plek in de maatschappij wisten te vinden. Ze rommelen tamelijk onzichtbaar wat aan, zitten soms bij instanties, doen wat vrijwilligerswerk of proberen zich te laten omscholen. Zo’n soort figuur wilde ik als hoofdpersoon. En die bleek best wel herkenbaar te zijn, meer dan ik verwacht had.

Ik houd helemaal niet van die winner/loser-mentaliteit.

Krijg je veel reacties van mensen die zich in Isebrand herkennen?

Niet zo direct, maar dat thema van met je leven worstelen dat je nou net aanroert, komt als ik ergens ga voorlezen – dat doe ik niet vaak hoor, maar als ik het doe dan komt dat geheid aan de orde. Heel veel mensen herkennen dat, net als die winner/loser-mentaliteit die op een gegeven moment, voor mijn gevoel in de jaren negentig maar waarschijnlijk al eerder, zo’n opgang heeft gemaakt. Ik houd helemaal niet van die mentaliteit, ook niet van het woord ‘loser’. Het is zo’n gewoontewoord geworden dat het er af en toe wel eens uitflapt, maar ik probeer het niet te gebruiken. Ik vind het heel denigrerend om mensen zo onder te verdelen. Niet alleen denigrerend, maar ook helemaal voorbijgaand aan wat werkelijk belangrijk is aan hoe mensen zijn. 

Wat vind je zo leuk aan Isebrand-achtige figuren?

Dat ze vaak best wel creatief zijn, of proberen te zijn. Ze hebben van die projecten waarvan je denkt “nou ja!”, maar ze doen het gewoon. In Het Boek Ont heb je een verpleger die ineens een enorm geluidshok gaat bouwen. En in Groningen kende ik lieden die een soort literair tijdschriftje hadden. Een van die jongens kon helemaal niet schrijven, daar was ‘ie te onrustig voor, dus die ging tekeningen maken terwijl ‘ie helemaal geen tekenachtergrond had. Dat soort dingen vind ik heel leuk. Dat soort types is vaak ook begaan met anderen. Ze zijn eigenlijk nogal aardig, dat is het misschien.

Ik zal het niet over ‘losers’ hebben, maar zowel Bonne in Meester in de Hygiëne als de ik-figuur in Vis zeggen letterlijk dat ze zich “mislukt” voelen, was dat ook waar jij in die tijd mee zat? 

Ja, bij vlagen absoluut ja.

Waar worstelde jij mee? Je was toen net klaar met de kunstacademie?

Ik zat op de Rijksacademie, een tweejarige opleiding die je na de kunstacademie kunt doen. Daar kreeg ik een heel groot atelier en budget om materiaal te kopen en alles, maar ik raakte helemaal de weg kwijt. Dat uitte zich in het obsessief vernietigen van alles wat ik maakte. De docenten wisten zich daar geen raad mee. De ene week zagen ze me bezig met een enorm doek en dan kwamen ze de week erna kijken en was het weer helemaal wit, of het was in de containers verdwenen. Dat ging een hele tijd zo door en ik werd in die periode heel nerveus. Ik ben altijd een heel nerveus iemand geweest, maar toen – ik was een jaar of zesentwintig, zevenentwintig – werd ik voor het eerst ziekelijk nerveus.

Ik voelde me ook helemaal niet thuis tussen de andere studenten. Die Rijksacademie is heel ambitieus. Daar was ik niet goed tegen bestand, ik voelde me een outcast. Ik deed het natuurlijk ook zelf, me isoleren. Nou, dat liep dus helemaal fout. Ik ben het tweede jaar nog doorgegaan, maar het werd alleen maar erger, met belachelijke lange schildersessies en dan weer alles kapot maken.

Toen ben ik met thuiszorgwerk begonnen. Dat was voor mij heel functioneel, niet alleen vanwege het geld maar ook omdat ik merkte dat bij de mensen bij wie ik kwam helemaal niet zo’n sfeer van rivaliteit hing als op de Rijksacademie. Je was met hele aardse, dagelijkse dingen bezig. Die mensen waren volkomen zichzelf en ik kon ook mezelf zijn bij hen. Dat was een heel sterk contrast, wat ik aanvankelijk heel prettig vond. Maar zo’n Rijksacademie hoort natuurlijk een springplank te zijn naar je schildercarrière. Je hoort er contact te leggen met galeriehouders en mensen die je verder kunnen helpen, maar ik was als het ware – zo heb ik dat een hele tijd gevoeld – van de boot afgesprongen. Ik had ook echt een schildertrauma. Ik kon niet meer tegen de lucht van terpentine, waar ik heel veel mee had uitgewist en altijd mijn handen mee schoonmaakte. Echt fysiek niet meer.

Drie galerieën gingen direct na mijn tentoonstelling failliet. Dan krijg je wel het idee dat je niet echt op een vruchtbaar spoor zit.

Bij Thuiszorg was ik heel welkom, maar ik voelde me wel mislukt. Ik schilder al vanaf heel jonge leeftijd, dat was wat ik altijd deed, dat was mijn ambitie. Dat basisgevoel van mislukking heeft heel lang geduurd. Op een gegeven moment ging het schilderen wel weer en heb ik ook heel veel gewerkt, maar het lukte me niet om weer aansluiting te krijgen bij de kunstwereld. Drie galerieën waar ik tentoonstelde gingen, achter elkaar, direct na mijn tentoonstelling failliet. Dan ga je wel het idee krijgen dat je niet op een erg vruchtbaar spoor zit. 

Hoe is dat gevoel van mislukking dan overgegaan? Kwam dat door het succes van Meester in de Hygiëne?

Door het schrijven heb ik dat gevoel van me af kunnen schudden. Het was niet direct door Meester in de Hygiëne, maar wel door wat erop volgde. Dat boek is ontstaan uit mijn thuiszorgwerk. In de tijd dat ik dat deed was het, in elk geval in de kringen waar ik in verkeerde, een non-onderwerp. Ik kon er met niemand over praten, dus ik dacht: dan ga ik het maar opschrijven. Na dat debuut zat niemand er nog op te wachten dat ik ging schilderen. Omdat het niet per se meer hoefde, kon ik vrijuit werken, waardoor het werk automatisch beter werd. Dankzij Meester in de Hygiëne mocht ik vijf jaar in het Witsenhuis wonen, een schrijvershuis hier vlakbij. Thomas Rosenboom heeft er een tijd gezeten, K. Michel, Margot Minco, een hele trits auteurs. Toen ik daar woonde had ik, voor het eerst van mijn leven eigenlijk, alles goed op een rijtje. Ik had heel weinig vaste lasten en ik had een fantastisch atelier. Aanvankelijk waren er wel andere spanningen. Ik dacht: ik woon nu in een schrijvershuis, daar moet ik natuurlijk schrijven. Maar op een gegeven moment, na een paar maanden, had ik zo’n enorme zin om te schilderen dat ik alles uitgepakt heb en stante pede begonnen ben.

De prijzen die ik voor Meester in de Hygiëne kreeg [de Marten Toonder-Geertjan Lubberhuizenprijs en de Lucy B. en C. W. van der Hoogtprijs, EK] – het is misschien heel stom of klein, maar dat geeft je toch het gevoel dat je iets bereikt hebt. Heel lang heb ik het gevoel gehad dat ik zoiets niet zou kunnen bereiken. Ik merkte dat die erkenning een veel grotere tevredenheid oplevert met je eigen situatie, je wordt rustiger. Ik kan me dat diepe gevoel van mislukking nu ook niet meer echt voorstellen.

Die erkenning kan ook weer nieuwe druk opleveren…

Mijn leven is altijd een achtbaan geweest van zenuwachtige perioden. Nee, het was daarna niet één blanke zee, de onrust zit ook gewoon in me. Maar door de bank genomen is het verschil toch wel heel groot.

Je bent niet bezorgd over de opvolger van Ont?

Op dit moment helemaal niet… het komt misschien nog wel hoor. Maar wat ik nog steeds niet ambieer, en daar heeft Het Boek Ont me alleen maar in gesterkt, is een vervolg als romancier – zoals Arnon Grunberg, van boek naar boek leven. Niet dat ik dat niet fantastisch vind, maar ik zie mijn eigen schrijven veel losser. Ik heb een aantal ideeën die ik simpelweg uit wil werken, en dat kan allerlei vormen aannemen. Ik wil niet proberen nog een Ont-achtig boek te schrijven. Ik ben nu bezig met een collectie van wat ik ‘verslagen’ noem, schetsen van wat ik heb meegemaakt in de stad. Hoe dat eruit gaat zien weet ik nog niet. En omdat er geen druk op me wordt uitgeoefend vanuit de uitgeverij, hoef ik daar ook nog niet over na te denken. Ik voel in elk geval niet de dwang om weer een roman te schrijven. Na Meester in de Hygiëne vroeg de uitgeverij: “Wanneer ga je nou eens een roman schrijven?”. Ik wist niet eens wat dat was, een roman, niemand kon me daar ook echt een duidelijk antwoord op geven. Met Ont is dat eigenlijk een soort van toevallig gelukt, het was helemaal niet de bedoeling dat dat een roman werd. Nu heb ik weer rust: de dikke roman hebben we ingelost, daar zijn we vanaf.

Ik wist niet eens wat een roman was, niemand kon me daar ook een duidelijk antwoord op geven.

Ik heb me met het schrijven van meet af aan voorgenomen: ik doe het alleen als ik mezelf kan blijven, tot op zekere hoogte. Anders word ik verpletterd door de druk. Ideeën als “hoe moet het volgende boek eruit zien?” en “hoe zal dat ontvangen worden” zijn dodelijk. Ik ben het meest creatief, en ik denk dat dat voor heel veel mensen geldt, in een ambiance waarin er helemaal geen sprake is van gerichtheid op het einddoel.

Heb je advies voor kunstenaars, of kunstacademiestudenten, die de moed hebben verloren dat ze ooit nog wat gaan bereiken?

Toen ik op de Rijksacademie zat, leefde het idee dat je het voor je dertigste al soort van gemaakt moest hebben. Dat is nu misschien alleen nog maar erger geworden. En dat hoeft helemaal niet. Ik heb veel meer tijd nodig gehad om ergens te komen. Soms moet je daarvoor hele rare dwaalwegen afleggen. Als je helemaal vastzit met je kunst, is het misschien goed om een tijd bij Thuiszorg te gaan werken. Het hoeft niet per se de Thuiszorg te zijn natuurlijk, maar een tijd iets compleet anders doen kan heel goed zijn. Dat lijkt dan opgeven, zo van “ja, dan ben ik nog verder van huis”, maar dat is niet altijd zo. Om goede kunst te maken is het belangrijk dat je jezelf een beetje leert kennen, dat je tot jezelf komt. En daar zijn heel andere dingen voor nodig dan in een atelier werken.

Je moet op een gegeven moment je ambitie scherp zien te krijgen: wil je het wel echt, of doe je het om redenen die er eigenlijk niets mee te maken hebben? Als je het echt wilt, dan moet je niet opgeven. Misschien zeg ik het nu te star, alsof je per se maar door moet gaan met schilderen… maar zo kun je het in principe wel zeggen. Ik ben altijd weer doorgegaan, met onderbrekingen. Ik heb die aandrang om te schilderen altijd gehad, dus dat hoort ook heel erg bij me, maar dat heeft natuurlijk niet iedereen. Zo’n diepe behoefte om, zelfs al zit niemand erop te wachten, toch weer iets te gaan maken.

Voelt het raar om nu tot de ‘winners’ te behoren?

Nou, zelf voel ik dat niet echt zo. Hoewel je hebt eigenlijk best een punt ook. Ik ben vorig jaar een tijdje postbesteller geweest. Op het hoofddepot werd ik herkend door een vrouw die zelf ook bleek te schrijven. Of dat in ieder geval probeert. Ze zal van mijn leeftijd zijn, en zij is postsorteerder. Zoals iedereen weet over de post: dat wordt alleen maar minder en dat gaat nog heel rap ook. Dan denk ik: dat had ik ook kunnen zijn. Dus dat klopt wel wat je zegt. Het is af en toe een beetje een raar gevoel.

Dit artikel verscheen in het kader van onze faalweek

Mail

Emy Koopman Emy Koopman is schrijver en was jarenlang Hard//hoofd-redactielid. Ze debuteerde in 2016 met de roman Orewoet.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer