Asset 14

Wat zullen we vanavond geweten?

Wat te eten? Wie goed kijkt, ziet overal morele valkuilen. Maar de buurtsuper biedt soelaas.

Eten anno 2014 is laveren tussen megastallen, vervuilende bio-kippen, plofkippen, anoniem paardenvlees, genetisch gemodificeerde soja, loodvissen, voedselzandlopers, schreeuwend dure superfoods en asbestbrood. Eten is, naar Louise Fresco, niet alleen “weten”, maar ook “geweten”.

Tijdens een vakantie in de Cantal, één van de armste en meest boerse streken van Frankrijk, zagen mijn vriendin en ik niets dan gelukkige varkens en koeien met een gezond glanzende vacht. Onze boodschappen deden we in een winkeltje niet groter dan een meterkast. Het assortiment lag in kistjes. Dat helpt enorm. Alle producten leken daar onmiddellijk onschuldig. Zelfs het vlees. Als dieren er gelukkiger uit zien, vinden we het minder erg ze op te eten. Toch euthanaseren we geen mensen in de bloei van hun leven.

Terug in de grote boze stad is het over met de rurale onschuld der producten.
Winkels zijn hier epicentra van morele afwegingen en verzamelpunten van loze verpakkingsmaterialen. Mijn lokale natuurwinkel biedt geen troost. Tweederde van het personeel kijkt je daar wantrouwend aan als je binnenkomt. “Jij hebt wel eens SPEK gekocht; ga je schamen!”, hoor je ze denken. Wat je wenst is een arm om je heen. Een begripvolle blik. “Nee, wij weten het ook niet meer. Kom maar hier.”

Ongelukkig urbaan varken. Foto: Jan Postma.

De winkels die het anders proberen te doen, de winkels met een hippe dubbele naam met een ampersand ertussen alsof het een tweetal advocaten betreft of met een “q” op de plaats van een “k”, zijn al niet veel beter. In de zelfbewuste eetwinkel, vindt men geen eten, maar slechts het imago van eten. Eten als lifestyle. Je kunt er een prijzig biologisch pompoen-gevoel kopen. De consument ziet de instagrammige post al voor zich. Dat wordt lekker.

Je voelt je als consument danig op de proef gesteld als je je ook hier niet in kunt vinden. “Houdt het dan nooit op?”, vraag je je, als Carice van Houten in Zwartboek, af. Waar ben ik nog veilig?
Welnu: In de plaatselijke Turkse of Marokkaanse winkel. Daar is een komkommer gewoon een komkommer, ontdaan van zijn plastic supermarktlegging of slim vermarkte biologische afkomst. Gewoon, komkommer. Soms krom, soms recht. Aangenaam. Ik geef toe, ook over (de herkomst van) deze komkommer kan je nog eindeloos discussiëren aan tafel. Maar het is wel zo prettig, dat in de winkel waar je hem vandaan hebt niemand doet alsof het iets anders is dan een komkommer.

Dus voor u een recept, waarvoor u alle inkopen bij de plaatselijke Turkse of Marokkaanse winkel kunt doen.

* 2 rode paprika's
* 2 handen gedroogde rode linzen
* 500 ml tomaten in blik
* 5 middelgrote uien
* 4 tenen knoflook
* 1 rode peper (minstens)
* 1 tl kaneel
* 1 tl raz-el-hanout
* 1 tl piment
* 1 tl komijnzaad
* 1 tl nigella
* 1/2 tl gerookte paprikapoeder
* 1,5 ml bouillon
* bosje verse peterselie
* bosje verse koriander
* olijfolie
* 150 ml vette yoghurt

1. Neem een flinke pan met zware bodem. Verwarm die even en giet er een royale scheut olijfolie in. Hak de 5 middelgrote uien, 4 tenen knoflook en rode peper naar smaak fijn. Fruit dit alles, met wat zout, op laag vuur tot de uien glazig zijn. Voeg 1 tl kaneel, 1 tl raz el hanout, 1 tl piment, 1/2 tl gerookte paprikapoeder en 1 tl komijnzaad toe. Verhit de komijn van tevoren even in een kleine koe- kenpan. Fruit de specerijen even mee.

2. Voeg 2 in blokjes gesneden paprika toe en 2 handjes rode linzen. In dit stadium eventueel wat extra olie toevoegen. Houdt het vuur laag. Schep het geheel even 5 minuten om en voeg dan 500 ml tomaten in blik toe. Laat dit heel even pruttelen. Voeg een beetje vers gehakte peterselie toe. Even roeren. Voeg nu 1,5 liter bouillon toe en laat het geheel op het kleinste pitje op de laagste stand gedurende 1 a 2 uur trekken. Laat de soep bij voorkeur niet koken, maar wees niet uit het veld geslagen als dat wel per ongeluk gebeurt.

3. Laat de soep enigszins afkoelen en pureer met een staafmixer of in de keukenmachine. Afhankelijk van de hoeveelheid linzen die u heeft toegevoegd is de soep dikker of dunner. (Een dikke soep kan de volgende dag goed ingezet worden als basis voor een lamsgehaktsaus voor bij de couscous.)

4. Schep de soep in een bord of kom. Schep daarop een lepel yoghurt en bestrooi met wat zwarte komijn en koriander naar smaak.

-

Merel Kamp (1983) is ontwerper en mede-hoofdredacteur van VOOD, online tijdschrift over eten.

Mail

Merel Kamp

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!