Asset 14

Dromendagboek

Over je dromen praten is zo’n beetje de veredelde variant van een gesprek over het weer. Nu vind ik het weer best een dankbaar gespreksonderwerp (“Wat een temperaturen, pfoe” - “Ja, maar voor vannacht voorspellen ze een stevige storm...” - “Opwarming van de aarde, hè” - “Het is me wat”). Maar wanneer het over dromen gaat, kom ik pas echt op dreef. De eerste persoon die ik ‘s ochtends tegenkom, wordt dan ook steevast getrakteerd op een uitgebreide verhandeling over mijn nachtelijke hersenspinsels.

Het leven is een droom. Pedro Calderon De La Barca wist het al in de zeventiende eeuw en ik neem zijn devies nog steeds ter harte. Vaak word ik ‘s ochtends vermoeid wakker van alle heftige dingen die ik die nacht in mijn droomwereld heb beleefd. Mijn droomavonturen zijn meestal echt te gek voor woorden en juist daarom besloot ik ze op te schrijven. Nu ligt er dus naast mijn bed een blauw glitterschriftje waar ik elke ochtend nog half slapend enkele kernwoorden in neerkrabbel.
Zo schreef ik vanochtend: “Achtervolging in de opera door een evil cat met superkrachten (De Meester en Margarita!!). Ik verdrink in dikke fluwelen tapijten en spring over de hoofden van het publiek. Verscheur die rotkat in snippers, maar hij keert steeds terug in één stuk. Eng.”

Day Dreams door Paul Fischer.

Mijn dromendagboek heeft me al veel leesplezier en inspiratie bezorgd. Soms ben ik zelfs teleurgesteld dat mijn dromen niet echt gebeurd zijn, zo geweldig zijn ze soms. Maar ik ben ervan overtuigd dat ik met een beetje wilskracht en oefening deze fantastische hersenspinsels kan overhevelen naar de werkelijkheid in waaktoestand. En ik ben lang niet de enige die gelooft in het potentieel van dromen, zo beloofde Patricia Cornfield me in Creatief Dromen: “Wanneer u erin slaagt creatief te gaan dromen, zult u een overwinning voor het leven behalen. U zult een vermogen om angstwekkende droomsituaties het hoofd te bieden ontwikkelen, dat ook in wakende toestand beklijft. U zult in uw dromen aangename avonturen beleven. U zult uzelf beter gaan begrijpen. U zult meehelpen aan het definiëren en tot één geheel vormen van de unieke persoonlijkheid die de uwe is.”
Omwille van het iets te hoge spirituele zweefgehalte heb ik Patricia’s boek helaas nooit helemaal uitgelezen. Maar het klopt wel dat je dromen je veel over jezelf kunnen leren, zonder dat daar een dure psychotherapeut voor nodig is.

Zo is mijn aversie voor huisdieren een frequent wederkerend thema. Ik doe altijd alsof ik niet van katten en honden houd als ware het een stoer statement. Maar mijn dromen vertellen me iets anders: ik ben gewoon ontzettend bang voor huisdieren. Nu wacht ik dus op de droom die mij opnieuw bewust maakt van die ene traumatische ervaring uit mijn prille jeugd, toen ik in mijn been gebeten werd door de rottweiler van de enge overbuurman. Wat overigens best gebeurd zou kunnen zijn, aangezien hij echt rottweilers fokte die één voor één afgemaakt zijn op politiebevel (waarom juist kan ik me niet herinneren, maar ik gok dat ik als kind slachtoffer was van hun buitensporige agressie).

Verder verhelderden mijn dromen ook bepaalde gevoelens die ik zelf nog niet zo goed kon benoemen. Als je ex-stiefzus telkens opnieuw je nachten komt verpesten met haar aanwezigheid en je ex-lief al tien keer om vergiffenis heeft gevraagd in je dromen, weet je dat dat niet zomaar gebeurt. Ik ontwaarde een duidelijk patroon: de personen van wie mijn bewustzijn haar uiterste best deed om hun bestaan te vergeten, doken het vaakst op in mijn dromen. Meer nog; door deze dromen telkens netjes te noteren werd ik me bewust van hun profetische waarde. Wanneer deze personae non gratae mij meer dan drie keer in dezelfde week kwamen opzoeken in mijn dromen kon ik rekenen op een spoedig weerzien bij bewustzijn.

Die ongemakkelijke droomreünies met mijn ‘demons from the past’ vergemakkelijkten aanzienlijk het echte moment van weerzien. Patricia had gelijk: ik bood angstwekkende droomsituaties het hoofd en dat beklijfde in wakende toestand. Vergeleken met die van de pot gerukte dromen is het echte leven een gezapig verhaaltje voor het slapengaan. En wanneer ik dat dreig te vergeten, blader ik gewoon even door mijn droomdagboek.

Mail

Jana Antonissen Jana Antonissen (1992) schrijft sinds twee jaar voor De Morgen over alles dat binnen het breed rekbare begrip cultuur past.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!