Asset 14

Dromendagboek

Over je dromen praten is zo’n beetje de veredelde variant van een gesprek over het weer. Nu vind ik het weer best een dankbaar gespreksonderwerp (“Wat een temperaturen, pfoe” - “Ja, maar voor vannacht voorspellen ze een stevige storm...” - “Opwarming van de aarde, hè” - “Het is me wat”). Maar wanneer het over dromen gaat, kom ik pas echt op dreef. De eerste persoon die ik ‘s ochtends tegenkom, wordt dan ook steevast getrakteerd op een uitgebreide verhandeling over mijn nachtelijke hersenspinsels.

Het leven is een droom. Pedro Calderon De La Barca wist het al in de zeventiende eeuw en ik neem zijn devies nog steeds ter harte. Vaak word ik ‘s ochtends vermoeid wakker van alle heftige dingen die ik die nacht in mijn droomwereld heb beleefd. Mijn droomavonturen zijn meestal echt te gek voor woorden en juist daarom besloot ik ze op te schrijven. Nu ligt er dus naast mijn bed een blauw glitterschriftje waar ik elke ochtend nog half slapend enkele kernwoorden in neerkrabbel.
Zo schreef ik vanochtend: “Achtervolging in de opera door een evil cat met superkrachten (De Meester en Margarita!!). Ik verdrink in dikke fluwelen tapijten en spring over de hoofden van het publiek. Verscheur die rotkat in snippers, maar hij keert steeds terug in één stuk. Eng.”

Day Dreams door Paul Fischer.

Mijn dromendagboek heeft me al veel leesplezier en inspiratie bezorgd. Soms ben ik zelfs teleurgesteld dat mijn dromen niet echt gebeurd zijn, zo geweldig zijn ze soms. Maar ik ben ervan overtuigd dat ik met een beetje wilskracht en oefening deze fantastische hersenspinsels kan overhevelen naar de werkelijkheid in waaktoestand. En ik ben lang niet de enige die gelooft in het potentieel van dromen, zo beloofde Patricia Cornfield me in Creatief Dromen: “Wanneer u erin slaagt creatief te gaan dromen, zult u een overwinning voor het leven behalen. U zult een vermogen om angstwekkende droomsituaties het hoofd te bieden ontwikkelen, dat ook in wakende toestand beklijft. U zult in uw dromen aangename avonturen beleven. U zult uzelf beter gaan begrijpen. U zult meehelpen aan het definiëren en tot één geheel vormen van de unieke persoonlijkheid die de uwe is.”
Omwille van het iets te hoge spirituele zweefgehalte heb ik Patricia’s boek helaas nooit helemaal uitgelezen. Maar het klopt wel dat je dromen je veel over jezelf kunnen leren, zonder dat daar een dure psychotherapeut voor nodig is.

Zo is mijn aversie voor huisdieren een frequent wederkerend thema. Ik doe altijd alsof ik niet van katten en honden houd als ware het een stoer statement. Maar mijn dromen vertellen me iets anders: ik ben gewoon ontzettend bang voor huisdieren. Nu wacht ik dus op de droom die mij opnieuw bewust maakt van die ene traumatische ervaring uit mijn prille jeugd, toen ik in mijn been gebeten werd door de rottweiler van de enge overbuurman. Wat overigens best gebeurd zou kunnen zijn, aangezien hij echt rottweilers fokte die één voor één afgemaakt zijn op politiebevel (waarom juist kan ik me niet herinneren, maar ik gok dat ik als kind slachtoffer was van hun buitensporige agressie).

Verder verhelderden mijn dromen ook bepaalde gevoelens die ik zelf nog niet zo goed kon benoemen. Als je ex-stiefzus telkens opnieuw je nachten komt verpesten met haar aanwezigheid en je ex-lief al tien keer om vergiffenis heeft gevraagd in je dromen, weet je dat dat niet zomaar gebeurt. Ik ontwaarde een duidelijk patroon: de personen van wie mijn bewustzijn haar uiterste best deed om hun bestaan te vergeten, doken het vaakst op in mijn dromen. Meer nog; door deze dromen telkens netjes te noteren werd ik me bewust van hun profetische waarde. Wanneer deze personae non gratae mij meer dan drie keer in dezelfde week kwamen opzoeken in mijn dromen kon ik rekenen op een spoedig weerzien bij bewustzijn.

Die ongemakkelijke droomreünies met mijn ‘demons from the past’ vergemakkelijkten aanzienlijk het echte moment van weerzien. Patricia had gelijk: ik bood angstwekkende droomsituaties het hoofd en dat beklijfde in wakende toestand. Vergeleken met die van de pot gerukte dromen is het echte leven een gezapig verhaaltje voor het slapengaan. En wanneer ik dat dreig te vergeten, blader ik gewoon even door mijn droomdagboek.

Mail

Jana Antonissen Jana Antonissen (1992) schrijft sinds twee jaar voor De Morgen over alles dat binnen het breed rekbare begrip cultuur past.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025 1

Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen en een vrije ruimte te bieden. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2025 hebben besteed. Lees meer

Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

 1

Schrijfwedstrijd: door de ogen van Palomar

Stuur vóór 19 juli in voor de schrijfwedstrijd van Hard//hoofd en uitgeverij Cossee. Neem de lezers van jouw kortverhaal bij de hand en laat hen opnieuw kijken en luisteren naar (voelen en denken over) situaties, mensen, objecten, beelden die we allemaal kennen. Of toch niet? Lees meer

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Marthe van Bronkhorst ziet het licht na een bezoek aan de MediaMarkt en de sportschool: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere? 'Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.' Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Het Met Gala vroeg dit jaar om mode als belichaamde kunst, maar wat betekent dat eigenlijk? In haar column gebruikt Loïs Blank de rode loper als uitgangspunt voor een kritische blik op hoe mode, lichamelijkheid en creativiteit zich nog tot elkaar verhouden. Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en steun jong talent!

Al meer dan 1700 kunstverzamelaars maken een vrije culturele ruimte mogelijk en steunen jong talent. Als dank ontvang je eens of tweemaal per jaar kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en ontvang in juli al je eerste kunstwerk. Veel verzamelplezier!

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!