Asset 14

praktische gids voor een beter leven

Durf te dromen en durf naar die dromen te handelen. Micha Heilbron legt uit hoe stand der techniek ons in staat stelt betere mensen te zijn. DIY!

We moeten weer utopisch denken. Dat betekent: niet altijd slechts problemen benoemen, maar ook kansen durven zien. Geloven dat er méér inzit.

Stelt u zich eens voor: sneller kunnen leren, beter concentreren; uw zelfontplooiing bespoedigen zonder moeite en met één techniek. Kunstmest voor de synapsspleet. EPO voor de ziel.

Welnu, de hersenwetenschap maakte deze droom bereikbaar met tDCS.

1) Wat is tDCS?

tDCS (transcranial direct current stimulation) is het toedienen van stroom, via de schedel, aan uw brein, om deze te stimuleren. Of beter gezegd: te ‘moduleren’. Het elektrisch veld werkt namelijk niet direct in op de hersencellen; het maakt plaatselijke activiteit slechts makkelijker, of moeilijker – zoals fietsen in de wind.

Eén briesje – twee milliampères slechts – kan leertijden halveren, iq-scores verhogen, depressies verdampen. En de gevaren? Niets.*

Althans, waarschijnlijk niet. Mits correct gebruikt, natuurlijk.

Helaas is dat bij doe-het-zelvers niet altijd even goed gegaan. Telkens ging het om knutselaars die zulke hoge stroomsterktes, dusdanig lukraak hadden toegediend, dat het grootste risico onwetendheid lijkt, en niet de hersenstimulatie per se.

Zodoende kwam deze tekst tot stand. Een praktische gids waarmee zelfs de volslagen leek eenvoudig uit de voeten kan – uiteraard geheel evidence based. Met behandelingen om gelukkiger te worden, ruimdenkender, spitsvondiger, behendiger... Spoedig ligt het allemaal binnen uw bereik.

2) Aan de slag

2.1 Een woord vooraf
Doe-het-zelf hersenstimulatie is niet zonder risico’s. Een installatiefout of onvoorzichtigheid kan brandplekken veroorzaken, huidirritaties, of permanente hersenbeschadiging. Voor een typefout geldt hetzelfde en ik onttrek me bij deze van alle verantwoordelijkheid.

2.2 Zelfbouw

We hebben nodig:

• 1 stroomregulator 1 à 2 mA (bijv. E-202 vd firma Semitec)
• 2 sponzen
• 1 aansluitklem 9V met snoer
• 1 batterij 9V
• 2 rolletjes montagekabel (één rood, één zwart)
• 2 krokodillenklemmetjes
• 4 bananenstekkers mini (mannetjes en vrouwtjes, rood en zwart)
• 1 klein breadboard (bijv. 300 pins)
• 1 hoofd (werkend)
• 1 tuimelschakelaar
• 1 circuitzekering 5mA (goedkoop alternatief: weerstand 1kΩ)
• 1 rolletje elektrotape
• multimeter (optioneel)

Plaats de onderdelen op uw werktafel en houdt het constructieschema bij de hand. De montage bestaat uit 6 stappen:

monteer de schakelaar en plug linksboven (±A1)
plaats de regulator met koperkleurige zijde naar plus (!)
monteer de negatieve aansluiting plus zekering (±C15)
monteer snoer kort (10 cm.) en lang (70 cm.) + opzetstukjes
controleer of het circuit 2 mA levert (optional)
impregneer de spons met zout water, haak aan, en plug in (m->v)

Behuizing en/of extra componenten kunnen worden toegevoegd naar eigen inzicht en creativiteit (zie ook behandeling 11).

Beeld: Jedi Noordegraaf

2.3 Plaatsing elektroden
Met anode(+) kunt u hersengebieden ‘up-reguleren’, en met de kathode (-) ‘down-reguleren’. Dus: plus is méér actief, min minder.
Afhankelijk van de faculteit die u wilt aanwakkeren/dempen zijn er specifieke schedellocatiecodes uitgezocht; deze kunt u vinden in het behandelplan.

Vóór u de schakelaar omslaat, checkt u dat
a) de spons goed nat is (maar niet druipt);
b) de spons stevig op uw hoofdhuid drukt;
c) u nóóit meer dan 25 min. per dag stimuleert;
d) altijd na een stimulatieperiode een periode stimulatievrij neemt.

Vier maal ja? Goed zo! Dan kunnen we beginnen.

2.4 Behandeling
Let op: dit is geen stappenplan. Het combineren van behandelingen werkt in het beste geval averechts. Lees de lijst dus rustig door; selecteer uw zwakste punt zorgvuldig.

1) Gelukkig worden. Plaats de anode linksvoor op uw hoofd (F3) en de kathode boven uw rechterwenkbrauw (fp2) en stimuleer 20 minuten op een vast tijdstip gedurende drie weken. Na een keer of drie merkt u of de behandeling aanslaat. Bent u bipolair? Informeer uw omgeving over uw plannen. Stimulatie wil nog wel eens manie veroorzaken.
2) Minder drinken. Direct na zonsondergang zondert u zich af, bevestigt de anode op F3, de kathode op F4. Stimuleer 25 minuten en doe dit iedere werkdag gedurende drie weken. Het zal uw drankzucht doen afnemen, uw impulsbeheersing toenemen – het overige is aan u.
3) Stoppen met roken. Hanteer bovenstaande montage en combineer uw sessies met een hoofdstuk Allan Carr. En, zoals een wijze man ooit zei, hoeft u er uiteindelijk maar eentje niet te roken: de volgende.
4) Minder uitstellen. Begin uw dag met 10 minuutjes over de frontaalschors; anode links (F3), kathode rechts (F4). Het maakt u productiever, vasthoudender. Doelgericht. Als u na de middagpauze inkakt mag u nog eens tien minuten – wissel dan de elektroden om.
5) Meer boeken lezen.** Plaats de anode 5 à 10 cm boven uw linkeroor (T7 - TP7) en de kathode boven uw rechter (T8 - TP8). Lees, stimuleer een kwartiertje, pauzeer, en lees nog minimaal één uur. Na tien dagen leest u sneller en preciezer: ± 15% efficiëntiewinst. Hoe slechter u las, hoe groter het effect.
6) Angsten overwinnen (acuut toepasbaar, of als drieweekse kuur) Plaats de anode op F3, de kathode op uw rechterschouder, en start de stimulatie. Sluit uw ogen. Ontspan. Probeer uw angsten te visualiseren en op elke derde ademhaal alle prikkels uit te blazen. Straks voelt u zich wakkerder, prettiger. Kalmer. Doe vandaag nog iets waar u bang voor bent.
7) Een nieuwe taal leren**. Bevestig anode iets achter uw linkeroor (CP5) en de kathode achter uw rechter. Stimuleer 20 minuten, pauzeer 5 minuten en oefen minstens drie kwartier. Vermijd rijtjes en grammatica – luister, lees, spreek! Leereffect na drie maanden ~ 15%.
8) Schrijver worden.** Sta vroeg op. Ga naar uw werktafel. Bevestig de anode boven uw linkerslaap, de kathode op uw rechterschouder, sla de schakelaar om – en schrijf. Schrijf, staak de stimulatie na een minuut of twintig maar blijf schrijven. Schrijf minstens twee uur. Uw taalproductie wordt vlotter, uw associaties rijker – beide tot 20%. Indien het aspirant-auteurschap nog niet lukt, herhaal behandeling 5.
9) Tentamens halen(1: getallen). Voor rekenvaardigheid monteert u de anode rechtsboven op het hoofd (p4) en de kathode links (p3). Stimuleer 15 minuten en leer minstens een uur gedurende maximaal tien dagen. Effecten meetbaar tot zes maanden.
10) Tentamens halen (2: stampen) Plaats de anode links (fp1) en de kathode rechts op uw voorhoofd (fp2). Stimuleer vóór het leren 20 minuten over maximaal tien opeenvolgende dagen. Leereffect meetbaar tot drie maanden.
11) Creatiever worden (‘buiten het doosje’ denken). Creëer ruimte op uw tafel, schets uw probleem, en stimuleer tussen oor en slaap – anodaal rechts, kathodaal links. Sluit uw ogen en ontspan enkele minuutjes. Hierna heeft u 15 min om zoveel mogelijk oplossingen te verzinnen. Ter indicatie: met stimulatie lukte 40% zelfs dit. (Zonder 0%.)
12) Beter tekenen/sporten/gamen/frunniken. Handvaardigheid en behendigheid huist primaire in de motorische schors. Rechtshandigen plaatsen de anode op C3, linkshandigen op C4, en de kathode op de overstaande schouder. Stimuleer een minuut of twintig en blijf oefenen tot minimaal een uur na stimulatie.
13) Meer leiderschap tonen (1: moraal). Stimuleer vóór u de werkvloer op gaat een kwartiertje anodaal rechts-midden op het voorhoofd en kathodaal linksachter(02) en u bent een hele dag scrupule-vrij. Uw oordeel wordt berekenender; rationeler. Met een duur woord: ‘utilitaristisch’. Lange termijn onbekend.
14) Meer leiderschap tonen (2: tactiek). Problemen met uw pokerface? Bevestig de kathode linksvoor (FP2) en de anode rechtsachter (O1) om sneller en overtuigender te liegen. U heeft minder last van schuldgevoel en vertoont nauwelijks een zweetrespons – handig voor leugendetectortests.

*Disclaimer
Alle informatie in dit artikel komt uit kleinschalige studies, vaak op zeer korte termijn. Herhaald gebruik van tDCS kan vermoedelijk de hersenfunctie blijvend veranderen, maar risico’s of (contra)effectiviteit hiervan zijn onbekend.

Mocht tDCS werkelijk het wondermiddel zijn waarvoor sommigen het houden, eindigt het waarschijnlijk zoals ieder wondermiddel (amfetaminen, anabolen steroïden) – dat wil zeggen: het wordt gemonopoliseerd door dokters, en particulier gebruik verdwijnt in een zweem van clandestiniteit. Wie twijfelt aan zijn kunnen, weet wat hem te doen staat. Handel direct.

**Bent u linkshandig en merkt u niets? Wissel de anode en kathode eens om. Misschien zit uw taalnetwerk rechts.

Micha Heilbron (1992) studeert psychobiologie en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!