Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape.
Als matroesjka-poppetjes die ’s nachts stiekem in elkaar waren geschoven. Op een dag paste het niet meer: samen, in elkaar bedoel ik. We hadden het niet gemerkt.
Ik pak het woordenboek. Het zegt me dat heimwee een verlangen is, een mengeling van verlies, gemis, afstand en liefde. Alsof je niet iemand kunt missen waar je bij staat. Alsof mijn handen niet voelen als die van een vreemde. Alsof ik niet denk: als ik mijn ogen dicht doe zijn alle handen in wezen hetzelfde en hoe je, als je het maar vaak genoeg herhaalt, van alles gaat geloven.
Sommige mensen moeten leven met een hand minder, of een been. En toch kunnen ze het gevoel hebben alsof het verwijderde ledemaat nog pijn doet, alsof het nog aan het lichaam vast zit. Fantoompijn heet dat. De oorzaak van het lijden is weg, maar in je hoofd ‘echoot’ de pijn nog na. Op allerlei manieren missen we wat we niet meer hebben, ook als het zo beter is.
Zittend tegenover elkaar, jongleerden we met synoniemen voor het woord ‘ex’. Ik denk aan alle dingen die beginnen met ex: examen, excuses, exclusief. Ik denk: alle dingen gaan voorbij, als het maar lang genoeg duurt.
Ik zet het woordenboek terug in zijn kast en vraag me af: welk mens had als eerste fantoompijn? Bij wie echode de pijn als eerste na?
Wat dacht die persoon toen? Misschien waren ze met zijn tweeën. Misschien ontstonden zo het eerste tot nu toe bekende kunstwerk, de Venus van Tan-Tan. Het is 6 centimeter lang en lijkt op een menselijke figuur. Misschien stond het op een stenen nachtkastje, om naar te kijken voor het slapen: de liefde van je leven, toen.
Op Google tik ik in ‘blijft er ooit iets hetzelfde?’ en ‘welke dieren blijven voor altijd bij elkaar?’ Vooral vogels blijken een leven lang trouw.
Zwanen blijven heel hun leven bij elkaar. Als er eentje overlijdt, rouwt de ander. Ik had nooit gedacht dat ik zou huilen om een artikel over een zwaan. ‘De zwaan die achterbleef ging in beelden de wereld over. Hij zocht zijn partner overal. Liep op reflecties in vuilnisbakken af, in de hoop haar terug te vinden.’
‘Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu.’ Het oudst bekende zinnetje van onze Nederlandse taal: 'Hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en jij?' Zonder jou voelt mijn nest groter. Dat is alles.
Er is geen vaste remedie voor fantoompijn. Niet in je hart, niet in je nest en niet in je hoofd. Behalve wat de maker van de Venus van Tan-Tan eeuwen geleden waarschijnlijk ook ontdekt heeft: het missen komt in golven, soms in de vorm van een tsunami. Je leert zwemmen. Je kijkt naar de watervogels, je merkt op: meedrijven met de stroom is makkelijker. En: alle dingen gaan voorbij, als het maar lang genoeg duurt.
Evangeline Agape (@kriebelsessies) is illustrator en sociaal werker. Haar passies zijn kunst, kinderen, de kerk en karamel zeezout chocolade. Daarnaast vind je haar waarschijnlijk ergens op de trein tussen Utrecht en Antwerpen.
Evangeline Agape (@kriebelsessies) is illustrator en sociaal werker. Haar passies zijn kunst, kinderen, de kerk en karamel zeezout chocolade. Daarnaast vind je haar waarschijnlijk ergens op de trein tussen Utrecht en Antwerpen.
