Asset 14

Fantoompijn

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape.

Als matroesjka-poppetjes die ’s nachts stiekem in elkaar waren geschoven. Op een dag paste het niet meer: samen, in elkaar bedoel ik. We hadden het niet gemerkt.

Ik pak het woordenboek. Het zegt me dat heimwee een verlangen is, een mengeling van verlies, gemis, afstand en liefde. Alsof je niet iemand kunt missen waar je bij staat. Alsof mijn handen niet voelen als die van een vreemde. Alsof ik niet denk: als ik mijn ogen dicht doe zijn alle handen in wezen hetzelfde en hoe je, als je het maar vaak genoeg herhaalt, van alles gaat geloven.

Sommige mensen moeten leven met een hand minder, of een been. En toch kunnen ze het gevoel hebben alsof het verwijderde ledemaat nog pijn doet, alsof het nog aan het lichaam vast zit. Fantoompijn heet dat. De oorzaak van het lijden is weg, maar in je hoofd ‘echoot’ de pijn nog na. Op allerlei manieren missen we wat we niet meer hebben, ook als het zo beter is.

Zittend tegenover elkaar, jongleerden we met synoniemen voor het woord ‘ex’. Ik denk aan alle dingen die beginnen met ex: examen, excuses, exclusief. Ik denk: alle dingen gaan voorbij, als het maar lang genoeg duurt.

Ik zet het woordenboek terug in zijn kast en vraag me af: welk mens had als eerste fantoompijn? Bij wie echode de pijn als eerste na?

Wat dacht die persoon toen? Misschien waren ze met zijn tweeën. Misschien ontstonden zo het eerste tot nu toe bekende kunstwerk, de Venus van Tan-Tan. Het is 6 centimeter lang en lijkt op een menselijke figuur. Misschien stond het op een stenen nachtkastje, om naar te kijken voor het slapen: de liefde van je leven, toen.

Op Google tik ik in ‘blijft er ooit iets hetzelfde?’ en ‘welke dieren blijven voor altijd bij elkaar?’ Vooral vogels blijken een leven lang trouw.

Zwanen blijven heel hun leven bij elkaar. Als er eentje overlijdt, rouwt de ander. Ik had nooit gedacht dat ik zou huilen om een artikel over een zwaan. ‘De zwaan die achterbleef ging in beelden de wereld over. Hij zocht zijn partner overal. Liep op reflecties in vuilnisbakken af, in de hoop haar terug te vinden.’

‘Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu.’ Het oudst bekende zinnetje van onze Nederlandse taal: 'Hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en jij?' Zonder jou voelt mijn nest groter. Dat is alles.

Er is geen vaste remedie voor fantoompijn. Niet in je hart, niet in je nest en niet in je hoofd. Behalve wat de maker van de Venus van Tan-Tan eeuwen geleden waarschijnlijk ook ontdekt heeft: het missen komt in golven, soms in de vorm van een tsunami. Je leert zwemmen. Je kijkt naar de watervogels, je merkt op: meedrijven met de stroom is makkelijker. En: alle dingen gaan voorbij, als het maar lang genoeg duurt.

Mail

Evangeline Agape (@kriebelsessies) is illustrator en sociaal werker. Haar passies zijn kunst, kinderen, de kerk en karamel zeezout chocolade. Daarnaast vind je haar waarschijnlijk ergens op de trein tussen Utrecht en Antwerpen.

Evangeline Agape (@kriebelsessies) is illustrator en sociaal werker. Haar passies zijn kunst, kinderen, de kerk en karamel zeezout chocolade. Daarnaast vind je haar waarschijnlijk ergens op de trein tussen Utrecht en Antwerpen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer