Asset 14

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Vanuit de verte is het net een vakantie in Frankrijk. Maar van dichtbij is de situatie minder rooskleurig. Evangeline Agape spendeerde een paar zomerse weken op de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis. Tot haar eigen verbazing ontdekte zij daar de kracht van vriendschap en vond ze wat daarvoor zo ver te zoeken leek: plezier, verbinding en een einde aan de isolatie.

De verpleger die mijn bloed komt prikken heeft turquoise haar. Ik vraag hem naar zijn naam en zijn sterrenbeeld. ‘Bas en Waterman’, zegt hij. Maar hij gelooft meer in Chinese horoscopen.

Na het gebruikelijke rondje – temperatuur meten, bloeddruk etc. – blijven Romy en ik achter in onze ziekenhuiskamer. ‘Je hebt geluk', zegt ze. ‘We hebben een kamer voor vier en voorlopig blijven we met z’n tweetjes.' Ik weet dat ik dat heb, geluk. Ik heb de artikelen over maandenlange wachtlijsten in de psychiatrie ook gelezen.

De reacties vanuit mijn omgeving zijn onder te verdelen in twee kampen. De ene helft zegt ‘wat goed van je dat je dat doet, hopelijk helpt het’ en de andere helft is vol ongeloof: ‘Het ging toch hartstikke goed? Oké ja, je had even een dip, maar een opname is wel heel drastisch.’

En ja, het ging ook goed. Niet zo van mwah ja, het gaat wel op zich best oké. Nee, het ging écht goed. Nieuwe stad, nieuw huis, single… Het leven was mooi, spannend!

De hermetisch afgesloten dozen in mijn hoofd besloten allemaal tegelijkertijd te ontploffen. Ik had er geen grip meer op.

En toen kwam corona. En toen kwam de stilte. En toen kwam de hamer. De hermetisch afgesloten dozen in mijn hoofd besloten allemaal tegelijkertijd te ontploffen. Ik had er geen grip meer op, lag hele dagen in bed voor me uit te kijken. In eerste instantie ga je als ieder verstandig mens het rijtje af: zijn vast gewoon hormonen, ik moet eigenlijk ook gewoon meer groenten eten en op tijd naar bed. En al die schermen de hele tijd, dat kan vast niet goed zijn. Misschien ook eens een rondje meer hardlopen, dan is het zo over.

Alleen was het niet ‘zo’ over. Een maand ging voorbij, een tweede. Mijn moeders gemiste oproepen stapelden zich op. Ik was zo trots op het blijven rennen, blijven doorgaan, dat ik de betonnen muur niet zag opdoemen. En nu lag ik op de grond, uitgeput. Zo uitgeput dat ik soms dacht: als ik nou een ongeluk kreeg… een kleintje maar… waardoor ik even een maand in het ziekenhuis kon liggen en even helemaal niks meer hoef.

De psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis. In mijn hoofd zette ik me schrap voor een stoet aan mompelende oude vrouwtjes, een verstrooide professor en toch zeker één iemand in dwangbuis op de eerste dag. Niks lijkt minder waar. Van geen enkele persoon die ik op de eerste dag ontmoet kan ik raden wat er precies aan de hand is. Het lijkt een stilzwijgende afspraak dat je er niet naar vraagt.

‘Is dit je eerste keer hier?’ vraagt Maxime, een man van midden dertig. Het is de enige manier om te peilen wat iemand hier doet. Hij is er zelf sinds twee weken. Als later die week mijn zonnebloemen dreigen te verslappen, ontfermt hij zich erover. ‘Ik was vroeger bloemist.’

‘Maak je geen zorgen, iedereen helpt elkaar hier.’ Dat blijkt ook zo te zijn.

Zo val ik van de ene verbazing in de andere. ‘Het is je eerste dag hè?’ zegt een andere jongen tegen me in de tuin. ‘Maak je geen zorgen, iedereen helpt elkaar hier.’ Dat blijkt ook zo te zijn: ik krijg van verschillende mensen te horen welke douche het fijnste is, wie van de verpleegsters je het best kunt vermijden en dat je je toetjes kan bewaren in je koelkast, ook al mag dat niet (‘maar ze checken dat toch nooit’).

En dan, van de ene op de andere dag, mag er geen bezoek meer langskomen. Corona. Het nieuws slaat op de afdeling in als een bom. We zoeken manieren om het puin te ruimen. We helpen elkaar als iemand stiekem tóch bezoek ontvangt. We houden de wacht op een afgesproken plek, achter het hek van het ziekenhuis, en waarschuwen als er een verpleger aankomt.

Yara vraagt of ik een spelletje meespeel. De zon schijnt op het binnenplein. Als je ons zo zou zien zitten rond de tafel - voeten in slippers, verschillende flesjes zonnebrand om ons heen - lijkt het een doorsnee camping in Zuid-Frankrijk. Behalve als Eddy vraagt ‘of het al pillentijd’ is. Yara wint het gezelschapsspel. Maxime zegt: ‘Kijk hoe gelukkig ze erover is!’ Ze antwoordt: ‘Daarvoor zijn we hier toch?’

Het besef doemde in die periode bij ons allemaal op: meer dan medicijnen, dan therapie en schilderen over je gevoelens, hebben we andere mensen nodig.

Er worden vriendschappen gesmeed die zomer. Vriendschappen die nu, een half jaar later, nog steeds in stand worden gehouden. Het besef doemde in die periode bij ons allemaal op: meer dan medicijnen, dan therapie en schilderen over je gevoelens, hebben we andere mensen nodig. Mensen met wie je lacht om grappige filters, mensen die elkaars haar vlechten, mensen met wie je kan praten over de persoon met wie je aan het daten bent.

De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt. Daar, in de psychiatrie, merkte ik dat ik lang niet alleen ben. Dat het iedereen kan treffen en dat het oplucht om te weten: ik ben niet alleen. En dat klopt. Je bent niet alleen.

Mail

Evangeline Agape (@kriebelsessies) is illustrator en sociaal werker. Haar passies zijn kunst, kinderen, de kerk en karamel zeezout chocolade. Daarnaast vind je haar waarschijnlijk ergens op de trein tussen Utrecht en Antwerpen.

Femme ter Haar is illustrator en animator. Ze fietst rond door haar woonplaats Utrecht met een schetsboek vol krabbels en een hoofd vol ideeën. In haar werk zoekt ze naar manieren om juist datgene dat moeilijk onder woorden is te brengen te verbeelden, om zo de onbegrijpelijke wereld om haar heen iets beter te begrijpen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Sociale media moedigen ‘seksuele objectificatie’ aan zodat we langer van hun diensten gebruik maken. Des te interessanter is daarom het recente tegengeluid vanuit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie: de pop-, mode- en pornoindustrie. Lees meer

Als het spuug ons aan de lippen staat 1

Als het spuug ons aan de lippen staat

Kun je bang worden van het water bij de Lauwersdijk dat ieder jaar een páár milimeter stijgt? Filosoof Tjesse Riemersma schrijft over nonchalance, paniek en of het mogelijk is om goed bang te zijn in tijden van klimaatverandering. Lees meer

Nieuws in beeld: De schone schijn van shein

Je nieuw bloesje heeft een louche verleden

Achter het succes van retailapp Shein zou 'moderne slavernij' schuilgaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Genoeg van het ongenoegen

Genoeg van het ongenoegen

Slopen, slopen, slopen - volgden de relzoekers van vorige maand niet gewoon het voorbeeld van de regering? Lees meer

Fenomenologie van de moshpit

Fenomenologie van de moshpit

Wat is de aantrekkingskracht van de moshpit? Volgens Wout Nordbeck, essayprijswinnaar van Wijsgerig Festival DRIFT, kan enkel de fenomenologie ons helpen deze vraag te beantwoorden. Lees meer

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer