Asset 14

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Vanuit de verte is het net een vakantie in Frankrijk. Maar van dichtbij is de situatie minder rooskleurig. Evangeline Agape spendeerde een paar zomerse weken op de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis. Tot haar eigen verbazing ontdekte zij daar de kracht van vriendschap en vond ze wat daarvoor zo ver te zoeken leek: plezier, verbinding en een einde aan de isolatie.

De verpleger die mijn bloed komt prikken heeft turquoise haar. Ik vraag hem naar zijn naam en zijn sterrenbeeld. ‘Bas en Waterman’, zegt hij. Maar hij gelooft meer in Chinese horoscopen.

Na het gebruikelijke rondje – temperatuur meten, bloeddruk etc. – blijven Romy en ik achter in onze ziekenhuiskamer. ‘Je hebt geluk', zegt ze. ‘We hebben een kamer voor vier en voorlopig blijven we met z’n tweetjes.' Ik weet dat ik dat heb, geluk. Ik heb de artikelen over maandenlange wachtlijsten in de psychiatrie ook gelezen.

De reacties vanuit mijn omgeving zijn onder te verdelen in twee kampen. De ene helft zegt ‘wat goed van je dat je dat doet, hopelijk helpt het’ en de andere helft is vol ongeloof: ‘Het ging toch hartstikke goed? Oké ja, je had even een dip, maar een opname is wel heel drastisch.’

En ja, het ging ook goed. Niet zo van mwah ja, het gaat wel op zich best oké. Nee, het ging écht goed. Nieuwe stad, nieuw huis, single… Het leven was mooi, spannend!

De hermetisch afgesloten dozen in mijn hoofd besloten allemaal tegelijkertijd te ontploffen. Ik had er geen grip meer op.

En toen kwam corona. En toen kwam de stilte. En toen kwam de hamer. De hermetisch afgesloten dozen in mijn hoofd besloten allemaal tegelijkertijd te ontploffen. Ik had er geen grip meer op, lag hele dagen in bed voor me uit te kijken. In eerste instantie ga je als ieder verstandig mens het rijtje af: zijn vast gewoon hormonen, ik moet eigenlijk ook gewoon meer groenten eten en op tijd naar bed. En al die schermen de hele tijd, dat kan vast niet goed zijn. Misschien ook eens een rondje meer hardlopen, dan is het zo over.

Alleen was het niet ‘zo’ over. Een maand ging voorbij, een tweede. Mijn moeders gemiste oproepen stapelden zich op. Ik was zo trots op het blijven rennen, blijven doorgaan, dat ik de betonnen muur niet zag opdoemen. En nu lag ik op de grond, uitgeput. Zo uitgeput dat ik soms dacht: als ik nou een ongeluk kreeg… een kleintje maar… waardoor ik even een maand in het ziekenhuis kon liggen en even helemaal niks meer hoef.

De psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis. In mijn hoofd zette ik me schrap voor een stoet aan mompelende oude vrouwtjes, een verstrooide professor en toch zeker één iemand in dwangbuis op de eerste dag. Niks lijkt minder waar. Van geen enkele persoon die ik op de eerste dag ontmoet kan ik raden wat er precies aan de hand is. Het lijkt een stilzwijgende afspraak dat je er niet naar vraagt.

‘Is dit je eerste keer hier?’ vraagt Maxime, een man van midden dertig. Het is de enige manier om te peilen wat iemand hier doet. Hij is er zelf sinds twee weken. Als later die week mijn zonnebloemen dreigen te verslappen, ontfermt hij zich erover. ‘Ik was vroeger bloemist.’

‘Maak je geen zorgen, iedereen helpt elkaar hier.’ Dat blijkt ook zo te zijn.

Zo val ik van de ene verbazing in de andere. ‘Het is je eerste dag hè?’ zegt een andere jongen tegen me in de tuin. ‘Maak je geen zorgen, iedereen helpt elkaar hier.’ Dat blijkt ook zo te zijn: ik krijg van verschillende mensen te horen welke douche het fijnste is, wie van de verpleegsters je het best kunt vermijden en dat je je toetjes kan bewaren in je koelkast, ook al mag dat niet (‘maar ze checken dat toch nooit’).

En dan, van de ene op de andere dag, mag er geen bezoek meer langskomen. Corona. Het nieuws slaat op de afdeling in als een bom. We zoeken manieren om het puin te ruimen. We helpen elkaar als iemand stiekem tóch bezoek ontvangt. We houden de wacht op een afgesproken plek, achter het hek van het ziekenhuis, en waarschuwen als er een verpleger aankomt.

Yara vraagt of ik een spelletje meespeel. De zon schijnt op het binnenplein. Als je ons zo zou zien zitten rond de tafel - voeten in slippers, verschillende flesjes zonnebrand om ons heen - lijkt het een doorsnee camping in Zuid-Frankrijk. Behalve als Eddy vraagt ‘of het al pillentijd’ is. Yara wint het gezelschapsspel. Maxime zegt: ‘Kijk hoe gelukkig ze erover is!’ Ze antwoordt: ‘Daarvoor zijn we hier toch?’

Het besef doemde in die periode bij ons allemaal op: meer dan medicijnen, dan therapie en schilderen over je gevoelens, hebben we andere mensen nodig.

Er worden vriendschappen gesmeed die zomer. Vriendschappen die nu, een half jaar later, nog steeds in stand worden gehouden. Het besef doemde in die periode bij ons allemaal op: meer dan medicijnen, dan therapie en schilderen over je gevoelens, hebben we andere mensen nodig. Mensen met wie je lacht om grappige filters, mensen die elkaars haar vlechten, mensen met wie je kan praten over de persoon met wie je aan het daten bent.

De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt. Daar, in de psychiatrie, merkte ik dat ik lang niet alleen ben. Dat het iedereen kan treffen en dat het oplucht om te weten: ik ben niet alleen. En dat klopt. Je bent niet alleen.

Mail

Evangeline Agape (@kriebelsessies) is illustrator en sociaal werker. Haar passies zijn kunst, kinderen, de kerk en karamel zeezout chocolade. Daarnaast vind je haar waarschijnlijk ergens op de trein tussen Utrecht en Antwerpen.

Femme ter Haar is illustrator en animator. Ze fietst rond door haar woonplaats Utrecht met een schetsboek vol krabbels en een hoofd vol ideeën. In haar werk zoekt ze naar manieren om juist datgene dat moeilijk onder woorden is te brengen te verbeelden, om zo de onbegrijpelijke wereld om haar heen iets beter te begrijpen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Zazie Duinker baant zich een weg door het oerwoud van de (hergedefinieerde) woorden. Lees meer

In de afwezigheid van 1

In de afwezigheid van

Marit Pilage onderzoekt de rol en betekenis van kunst bij zwangerschap en vruchtbaarheid, maar vooral ook bij het uitblijven daarvan. Lees meer

Liever een monster

Liever een monster

Het is moeilijk te accepteren dat mensen kunnen doden, maar waarom maken we van moordenaars karikaturen? Een voorpublicatie uit Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee Dodelijke gekte. Lees meer

Hoe in Duitsland het Zionistische establishment wint

Hoe in Duitsland elke vorm van empathie met inwoners van Palestina wordt verboden

De situatie in Duitsland is de laatste dagen geëscaleerd. Het politieapparaat en de politiek gebruiken harde repressiemiddelen om vooral Duitse mensen van kleur of met een migratieachtergrond de kop in te drukken. Zij verliezen op dit moment hun vrijheid van meningsuiting. Lees meer

Een villa voor het onbekende

Een villa voor het onbekende

Floris Tesink bezocht het FOMU, waar Grace Ndiritu door associatieve combinatie een expositie invulde. "Dit conflict tussen de fotografie en de ruimte brengt je op een plek die niet te begrijpen is, maar toch verslavend voelt voor degene die zich hieraan overgeeft." Lees meer

Wat dondert het of fossiele subsidies ‘echt subsidies zijn’?

Wat dondert het of fossiele subsidies ‘echte subsidies’ zijn?

‘De grootste catastrofe in de geschiedenis van de mensheid is niet het moment voor afleidingsmanoeuvres.’ Lees meer

:De aankondiging: De kunst van vertrekken (deel 1)

De kunst van vertrekken: de aankondiging

Voor kunstenaars is het essentieel om zichtbaar te zijn voor publiek. Maar wat gebeurt er als een kunstenaar zich terugtrekt of zelfs helemaal stopt met het maken van kunst? In deel 1 van de serie ‘De kunst van het vertrekken’ kijkt Lara den Hartog Jager naar de kunst waarmee sommige kunstenaars afscheid nemen uit de kunstwereld. Lees meer

Notes on Ken

Notes on Ken

‘Camp is de organisator van het feestje, en strooit nog wat extra glitter over je heen wanneer je arriveert.’ In Notes on Ken analyseert Caecilia Rasch Earring Magic Ken, neonkleurige beenwarmers, Barbiecore fitc checks en de kenmerkende campy esthetiek. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer